00:00
1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Մաքսիմ Մանուկյանը՝ աշխարհի չեմպիոնԱղուհաց, երգ ու պար. ինչպես է անցնում ԵԿՄ ուխտագնացությունը Արցախում (տեսանյութեր, լուսանկարներ) Լեգիտիմության ճգնաժամ՝ ՀայաստանումՄանրամասներ. Վրաստանում վթարի ենթարկված հայերից 3-ի վիճակը կայուն ծանր էՈւնենք սակագնային չհիմնավորված մոտեցում. տնտեսագետԵրթուղայինների վարորդներին կարգելվի երաժշտություն միացնելՀայաստանի առաջնությունից ազգային հավաքական են հրավիրվել 8 ֆուտբոլիստ Պարզվել են Կոտայքում 32-ամյա տղամարդու դանակահարության դեպքի իրական հանգամանքները. կասկածյալը ձերբակալվել էՀարված քաղաքացու գրպանինԳոհար Հարությունյանն՝ իր դեմ սկսված դատական արշավի մասին

Թուրքի ժողովրդավարը ո՞րն է. քաղաքագետ

Թուրքիայում ապրիլի 16-ին կայացած Սահմանադրական հանրաքվեի ընթացքում Էրդողանի առաջարկած նախագահական կառավարման համակարգին դեմ քվերակեցին Թուրքիայում ապրող քրդերը:

Քաղաքագետ Հայկ Սուքիասյանը ԼՈւՐԵՐ.com-ի հետ զրույցում նշեց, որ Էրդողանի և քրդերի միջև այս հակասություններից Թուրքիայից ֆեդերալիզացիայի հոտ է գալիս: «Ինչքան որ Թուրքիան գնա պետության հավաքման և թյուրքական տարրի շուրջ պետության գերկենտրոնացման, այս հակասություններն էլ ավելի սրվելու միտում են դրսևորելու: Մենք գիտենք՝ Թուրքիայում կենտրոնացման տակ ինչ են հասկանում. կենտրոնացումը թուրքական ընկալումով մյուսների համար ցեղասպանություն է ենթադրում: Բայց, քանի որ քրդերն էլ ցեղասպանություն անելու հակամշակույթ և բնավորություն ունեն, այս դեպքում հակասությունների սրում կարելի է և պետք է սպասել երկու ցեղասպանների միջև»:

Հայկ Սուքիասյանի բնորոշմամբ՝ բացի քրդերից, կա նաև Թուրքիայի մյուս սեգմենտների հարցը. օրինակ՝ մահմեդականացած հայերի հարցը, որոնք ավտոխտոն ժողովրդի ժառանգներն են իրենց հայրենիքում:

«Թուրքիայի կենտրոնացումը խնդիր ունի: Գիտեք, որ Թուրքիան բազմական (plurial) պետություն է, հասարակություն է, այսինքն՝ հասարակություն, որն ունի տարբեր ազգային և էթնիկ միավորներ: Նման հասարակության համար հատկանշական խնդիր է քաղաքական կայունության և հասարակության տարբեր հատվածների միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ այսպիսի հասարակություններում հավասարակշռության խախտումը որևէ էթնիկ խմբի օգտին (այս պարագայում թյուրքական տարրի)՝ անխուսափելիորեն հանգեցնում է թվաքանակով մեծ էթնիկ խմբի գերիշխանության հաստատման՝ մյուս էթնիկ խմբերի նկատմամբ, ինչը որ Թուրքիայում արդեն կա»:

Քաղաքագետը նշում է, որ  Թուրքիայում նախագահական համակարգի անցնելու պարագան ավելի է մեծացնում դրա հնարավորությունները և սա հանգեցնելու է թյուրքական սեգմենտի քաղաքական գերիշխանությանը մյուս բոլոր սեգմենտների նկատմամբ, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնելու է քաղաքական ճգնաժամերի և կոնֆլիկտների։

«Թուրքիայում սահմանադրական փոփոխությունների դեմ քվեարկելու քրդական փաստը վկայում է այն մասին, որ Թուրքիայում առաջանում են էթնիկ հակասություններ, որոնք անընդհատ մեծանալու կոնֆլիկային պոտենցիալ ունեն: Սրանից խուսափելու և տարածաշրջանում անվտանգություն և իսկական ժողովրդավարություն հաստատելու համար, կարծում եմ՝ այս երկիրը պետք է փոխի կառավարման ձևը և որդեգրի ժողովրդավարության մի մոդել, որը կոչվում է կոնսոցիատիվ ժողովրդավարություն»:

Հետաքրքրական է, որ Թուրքիայում ստեղծված այս նոր իրավիճակը կունենա ինտրիգների հասունացում.
«Սա առաջին հերթին Թուրքիայի համար տրոհումից խուսափելու և անվտանգությունն ապահովելու միակ ճանապարհն է, ինչից կախված է նաև տարածաշրջանի անվտանգությունը: Բայց սա նաև Թուրքիայի բոլոր սեգմենտների իրավունքները պաշտպանող կառավարման մոդել է: Ժողովրդավարության ոչ մի մոդել այս երկրում չի աշխատելու, բոլոր մոդելները (մաժորիտար, պոլիարխիկ) Թուրքիայի համար արգելված են: Կարող է նույնիսկ Թուրքիան որդեգրի ժողովրդավարության ինչ-որ մի տարբերակ (չնայած թուրքի ժողովրդավարը ո՞րն է), օրինակ՝ մաժորիտար ժողովրդավարությունը, որն այսօր ամենատարածվածն է աշխարհում և փորձի իրականացնել դրա բոլոր սկզբունքները: Սակայն միևնույնն է՝ այս բոլոր մոդելները նորից հանգեցնելու են թյուրք էթնոսի գերիշխանության՝ մյուս բոլոր էթնոսների նկատմամաբ, և խուսափել նոր կոնֆլիկտներից, հնարավոր չի լինելու: Այս երկրի միակ փրկությունը կոնսոցիատիվ ժողովրդավարությունն է, կամ, որ նույնն է՝ ֆեդեռալիզացիան»:

Աղավնի Սուքիասյան

 

դիտվել է 556 անգամ

Լրահոս
23 Օգոս
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ աշխատանքային խումբը մասնակցում է ՀԱՊԿ շրջանակներում անցկացվող քննարկումներին Հալեպում շուրջ 50 գրոհային զենքերը վայր է դրել Գեղեցկուհի Ալեսսանդրա Ամբրոսսիոյի հանգիստը՝ Բորա-Բորայում (լուսանկարներ)78-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած Քիմ Քարդաշյանը երեխաների հետ հուզիչ լուսանկար է հրապարակել Հոլիվուդում ընթանում են Շառլ Ազնավուրի աստղի բացման նախապատրաստական աշխատանքները Ռունիի հաջողությունը՝ ԱՊԼ-ում (տեսանյութ)«Հով արեք»-ն Իվետա Մուկուչյանի կատարմամբ Մաքսիմ Մանուկյանը՝ աշխարհի չեմպիոնՄնում է ընդամենը հիմնավորել...Կարեն Ասլանյանը պարտվեց բրոնզե մեդալի համար պայքարումԱղուհաց, երգ ու պար. ինչպես է անցնում ԵԿՄ ուխտագնացությունը Արցախում (տեսանյութեր, լուսանկարներ) Քննարկվում է ՀԱԷԿ-ի առաջին էներգաբլոկը հանել շահագործումից Ռամոսի կարմիր քարտը` Մոմանիի ծաղրանկարումՀՖՖ Մրցավարական բաժինը պարզաբանում է «Բանանց»-«Ալաշկերտ» հանդիպման վիճահարույց դրվագներըԿապանում 9-ամյա երեխային վրաերթի ենթարկելու գործով վարորդը կալանավորվել էԼեգիտիմության ճգնաժամ՝ ՀայաստանումԳյումրին մեծ շուքով կդիմավորի Արթուր ԱլեքսանյանինՄանրամասներ. Վրաստանում վթարի ենթարկված հայերից 3-ի վիճակը կայուն ծանր էՏեսանյութ. «Զիլը»՝ ապօրինի փայտանյութով բարձված Ունենք սակագնային չհիմնավորված մոտեցում. տնտեսագետԶառանցանք է, թե բարձրաստիճան պաշտոնյա է վիրավորվելԵրթուղայինների վարորդներին կարգելվի երաժշտություն միացնելՀայաստանի առաջնությունից ազգային հավաքական են հրավիրվել 8 ֆուտբոլիստԿարեն Ասլանյանը հաղթեց ադրբեջանցուն և կպայքարի բրոնզե մեդալի համար Պարզվել են Կոտայքում 32-ամյա տղամարդու դանակահարության դեպքի իրական հանգամանքները. կասկածյալը ձերբակալվել էՀարված քաղաքացու գրպանինԳոհար Հարությունյանն՝ իր դեմ սկսված դատական արշավի մասինԵրեւանի Կենտրոն վարչական շրջանում ջրամատակարարումը կդադարեցվիԿուբինկայում բացվել է «Բանակ-2017» ռազմատեխնիկական երրորդ միջազգային համաժողովըՎազգեն Խաչատրյանը պարտվեց սփոփիչ գոտեմարտումՀովհաննես Գաբուզյանը 13-րդն է Աբու Դաբիի մրցաշարումԵվս մեկ խայտառակ ցուցանիշ...Արծվիկ Մինասյանը չի պատրաստվում հրաժարական տալԽոսրովի անտառի հրդեհի փորձությունը մեզ մտածելու տեղիք է տալիս. Կարեն Կարապետյան (տեսանյութ)Մաքսիմ Մանուկյանը դուրս եկավ եզրափակիչՔննությամբ պարզվել է, որ ԴԱՀԿ առանձին ծառայողներ անհիմն ձգձգել են կատարողական վարույթի ընթացքըԿարեն Ասլանյանը պարտվեցՀՀ ԱԻՆ-ը 8 հրշեջ մեքենա է ուղարկել Վրաստան՝ անտառային հրդեհի մարման աշխատանքներին մասնակցելու համարԲասկետբոլի հավաքականը հանդես կգա Եվրոպայի առաջնության B դիվիզիոնում Երկիրն անցնում է «կարմիր գիծ»-ըՄաքսիմ Մանուկյանը կիսաեզրափակչում էԱվարտվել է Աշտարակ քաղաքի բնակչի սպանության դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործի նախաքննությունըՄի՛ աշխատիր, գնա սովորիրԿարեն Ասլանյանը քառորդ եզրափակչում էԹուրքիայի մեջլիսի հայազգի պատգամավոր Գարո Փայլանը բողոք է ներկայացրել թուրքական թերթի սյունակագրի դեմ Մաքսիմ Մանուկյանը քառորդ եզրափակչում է, Խաչատրյանը պարտվեց Արթուր Դավթյանը 5-րդն է Ուսանողական խաղերումՆոր նշանակում՝ ՀՀ փաստաբանների պալատում Հայտնի են դարձել Սիրիայի և Իրաքի տարածքում թուրք-իրանական համատեղ գործողությունների մանրամասները
Ամենադիտված
Թուրքերը` Երևանի կենտրոնում (լուսանկարներ)Ձայնագրություն. ինչ հայհոյախառն արտահայտություններ է անում Պոնչոն՝ երեխաների հետ զրույցում. նրան դատի կտանՆոր տեսահոլովակ. Սուպեր Սաքո և Արկադի ԴումիկյանՀայուհու պատասխանը՝ Մխիթարյանին Արմավիրի մարզպետի խորհրդականի սպանության գործով ձերբակալվածը նրա որդին է. թարմացված Պուտինը՝ դժվարին երկընտրանքի առաջ. Ղարաբաղը կարող է պայթել…Ինչպես են հայկական զինված ուժերը գետնին հավասարեցնում ադրբեջանական դիրքը (տեսանյութեր)«Հրապարակ». Տուրիստն ապշել է. մեքենայի պատուհանն իջեցրել են ու 100 դոլարանոցների տրցակ նետել ճամփեզրի մարդկանցՈւշ երեկոյան մարզպետի խորհրդականին դուրս են կանչել. նոր մանրամասներ32-ամյա ֆոտոմոդելը տղամարդկանց աչքից ոչինչ չի թաքցնում (լուսանկարներ)