00:00
1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Չեմպիոնների լիգա. օրվա արդյունքները«Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը հաղթանակ տոնեց (տեսանյութ, լուսանկարներ)«Բարսելոնա»-ն հաղթեց, Պիկեն հեռացվեց դաշտից (տեսանյութ)Կարեն Կարապետյանը՝ թանկացումների մասին (տեսանյութ)Գերմանացիներն՝ ընդդեմ մուսուլմաններիԹուրքական լոլիկի հարցը լուծվեցՍերժ Թանգյանը մարտահրավեր է հայտարարելՌեկտորի հերթական դեմագոգիան․․․Ռոնալդուն շրջանցեց ՌաուլինՕրհան Փամուք. «Թուրքիան հեռանում է Եվրոպայից և դառնում է բռնապետական երկիր»

Թուրքի ժողովրդավարը ո՞րն է. քաղաքագետ

Թուրքիայում ապրիլի 16-ին կայացած Սահմանադրական հանրաքվեի ընթացքում Էրդողանի առաջարկած նախագահական կառավարման համակարգին դեմ քվերակեցին Թուրքիայում ապրող քրդերը:

Քաղաքագետ Հայկ Սուքիասյանը ԼՈւՐԵՐ.com-ի հետ զրույցում նշեց, որ Էրդողանի և քրդերի միջև այս հակասություններից Թուրքիայից ֆեդերալիզացիայի հոտ է գալիս: «Ինչքան որ Թուրքիան գնա պետության հավաքման և թյուրքական տարրի շուրջ պետության գերկենտրոնացման, այս հակասություններն էլ ավելի սրվելու միտում են դրսևորելու: Մենք գիտենք՝ Թուրքիայում կենտրոնացման տակ ինչ են հասկանում. կենտրոնացումը թուրքական ընկալումով մյուսների համար ցեղասպանություն է ենթադրում: Բայց, քանի որ քրդերն էլ ցեղասպանություն անելու հակամշակույթ և բնավորություն ունեն, այս դեպքում հակասությունների սրում կարելի է և պետք է սպասել երկու ցեղասպանների միջև»:

Հայկ Սուքիասյանի բնորոշմամբ՝ բացի քրդերից, կա նաև Թուրքիայի մյուս սեգմենտների հարցը. օրինակ՝ մահմեդականացած հայերի հարցը, որոնք ավտոխտոն ժողովրդի ժառանգներն են իրենց հայրենիքում:

«Թուրքիայի կենտրոնացումը խնդիր ունի: Գիտեք, որ Թուրքիան բազմական (plurial) պետություն է, հասարակություն է, այսինքն՝ հասարակություն, որն ունի տարբեր ազգային և էթնիկ միավորներ: Նման հասարակության համար հատկանշական խնդիր է քաղաքական կայունության և հասարակության տարբեր հատվածների միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ այսպիսի հասարակություններում հավասարակշռության խախտումը որևէ էթնիկ խմբի օգտին (այս պարագայում թյուրքական տարրի)՝ անխուսափելիորեն հանգեցնում է թվաքանակով մեծ էթնիկ խմբի գերիշխանության հաստատման՝ մյուս էթնիկ խմբերի նկատմամբ, ինչը որ Թուրքիայում արդեն կա»:

Քաղաքագետը նշում է, որ  Թուրքիայում նախագահական համակարգի անցնելու պարագան ավելի է մեծացնում դրա հնարավորությունները և սա հանգեցնելու է թյուրքական սեգմենտի քաղաքական գերիշխանությանը մյուս բոլոր սեգմենտների նկատմամբ, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնելու է քաղաքական ճգնաժամերի և կոնֆլիկտների։

«Թուրքիայում սահմանադրական փոփոխությունների դեմ քվեարկելու քրդական փաստը վկայում է այն մասին, որ Թուրքիայում առաջանում են էթնիկ հակասություններ, որոնք անընդհատ մեծանալու կոնֆլիկային պոտենցիալ ունեն: Սրանից խուսափելու և տարածաշրջանում անվտանգություն և իսկական ժողովրդավարություն հաստատելու համար, կարծում եմ՝ այս երկիրը պետք է փոխի կառավարման ձևը և որդեգրի ժողովրդավարության մի մոդել, որը կոչվում է կոնսոցիատիվ ժողովրդավարություն»:

Հետաքրքրական է, որ Թուրքիայում ստեղծված այս նոր իրավիճակը կունենա ինտրիգների հասունացում.
«Սա առաջին հերթին Թուրքիայի համար տրոհումից խուսափելու և անվտանգությունն ապահովելու միակ ճանապարհն է, ինչից կախված է նաև տարածաշրջանի անվտանգությունը: Բայց սա նաև Թուրքիայի բոլոր սեգմենտների իրավունքները պաշտպանող կառավարման մոդել է: Ժողովրդավարության ոչ մի մոդել այս երկրում չի աշխատելու, բոլոր մոդելները (մաժորիտար, պոլիարխիկ) Թուրքիայի համար արգելված են: Կարող է նույնիսկ Թուրքիան որդեգրի ժողովրդավարության ինչ-որ մի տարբերակ (չնայած թուրքի ժողովրդավարը ո՞րն է), օրինակ՝ մաժորիտար ժողովրդավարությունը, որն այսօր ամենատարածվածն է աշխարհում և փորձի իրականացնել դրա բոլոր սկզբունքները: Սակայն միևնույնն է՝ այս բոլոր մոդելները նորից հանգեցնելու են թյուրք էթնոսի գերիշխանության՝ մյուս բոլոր էթնոսների նկատմամաբ, և խուսափել նոր կոնֆլիկտներից, հնարավոր չի լինելու: Այս երկրի միակ փրկությունը կոնսոցիատիվ ժողովրդավարությունն է, կամ, որ նույնն է՝ ֆեդեռալիզացիան»:

Աղավնի Սուքիասյան

 

դիտվել է 558 անգամ

Լրահոս
19 Հոկ
Ձյուդոյի ֆեդերացիայում փոփոխություններ են տեղի ունեցել Սաուդյան Արաբիայի թագավորի հրամանը ցնցեց աշխարհըՀնդկաստանում նորածին աղջկան փրկել են աղբանոցում մրջյունների կեր դառնալուցՌիհաննան խոստովանում էՉեմպիոնների լիգա. օրվա արդյունքներըԱզատվել է Վլադիմիր Գասպարյանի հրամանով «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը հաղթանակ տոնեց (տեսանյութ, լուսանկարներ)«Բարսելոնա»-ն հաղթեց, Պիկեն հեռացվեց դաշտից (տեսանյութ)Կարեն Կարապետյանը՝ թանկացումների մասին (տեսանյութ)Գերմանացիներն՝ ընդդեմ մուսուլմաններիԻնչպե՞ս Հայաստանը հրաժարվեց Լևոն ՀայրապետյանիցՄահամերձ շիմպանզեի արձագանքը իր երկար տարիների խնամակալին տեսնելիս (տեսանյութ)Թուրքական լոլիկի հարցը լուծվեցՍերժ Թանգյանը մարտահրավեր է հայտարարելԱՄՆ-ի և Թուրքիայի միջև վիզային ճգնաժամը կարգավորելու բանակցությունները դրական են անցելՌեկտորի հերթական դեմագոգիան․․․Ռոնալդուն շրջանցեց ՌաուլինՕրհան Փամուք. «Թուրքիան հեռանում է Եվրոպայից և դառնում է բռնապետական երկիր»Սոբչակը` ՌԴ նախագահի ընտրություններին մասնակցելու մասինԽոշոր ավտովթար Երևանում. վիրավորների մեջ են ԱՄՆ դեսպանատան և ՊՆ աշխատակիցներՎարչապետի մասնակցությամբ Գյումրիում բացվել է Կումայրի պատմական կենտրոնի Ռուսթավելի փողոցը Իրականության զգացումը կորցրած նախարարը․․․Ուժգորոդում սպանված հայ ձեռնարկատիրոջ վրա կրակել է նրա նախկին հայ գործընկերը. tert.amԻրանը չի ծրագրում դուրս գալ միջուկային գործարքիցԱրագածոտնի մարզի 2 դպրոցների տնօրենների կատարած չարաշահումների փաստով քրգործեր են հարուցվելՍտամբուլի փողոցներից մեկը կկոչվի այս հայի անունովԱՄՆ-ի հայկական լոբբին բացահայտում է գաղտնիքներըԵվրոպայում Ադրբեջանի կոռուպցիոն արմատների խորությունը մտահոգիչՆոր կամուրջ՝ Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանինՎարչապետը ծանոթացել է «Դվին» հյուրանոցային համալիրի վերակառուցման աշխատանքների ընթացքին (լուսանկարներ)Չինացին հրաշքով է փրկվել ավտոմեքենայի վրա վերամբարձ կռունկի ընկնելուց հետոՌոնալդուն երգում է Չեմպիոնների լիգայի օրհներգը (տեսանյութ)Թերսնուցվող մարդկանց թիվը հասել է 815 միլիոնիՃապոնացի գիտնականները Լուսնի վրա հայտնաբերել են քարայր, որտեղ կարելի է հետազոտական բազա տեղավորելՊաշտպանների լավագույն գոլերը (տեսանյութ)Forbes-ը հրապարակել է ամենահարուստ ամերիկացիների ցուցակըԿաննում կայացել է «Տրոցկի» ռուսական սերիալի համաշխարհային պրեմիերան Հայաստանի Մ-19 տ. աղջիկների հավաքականը պարտվեց ՇոտլանդիայիցՀայտնի է դարձել «Աստղային պատերազմների» հերոսի՝ Հան Սոլոյի մասին ֆիլմի անվանումըՊեկինում բացվել է Չինաստանի Կոմկուսի 19-րդ համագումարըԹուրքիան բարդություններ չի տեսնում Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացման հարցումՈ՞ւր է կորել Աշոտ Մանուկյանը...Ջութակահար Նիկոլայ Մադոյանը «Գինեսի» համաշխարհային ռեկորդ է սահմանելԱԺ հանձնաժողովը հետաձգեց Գեղամյանի և Փաշինյանի միջև միջադեպը քննելու համար էթիկայի հանձնաժողով ստեղծելու հարցի քննարկումըԼոռիում ամուսինը դանակահարել է իր 54-ամյա կնոջըՀՀԿ-ի ինչի՞ն է պետք այսքան աղբը...Գևորգ Ղազարյանն ու Հենրիխ Մխիթարյանը հանդիպել են Լիսաբոնում (լուսանկար)Մոսկվայում տաքսու հայազգի վարորդը թունավորել է ուղևորներին և թալանել նրանց Դանիան վաղաժամկետ դադարեցնում է Թեղուտի հանքին տրված վարկըԵվրոպացիները փակե՞լ են տալիս հայկական ատոմակայանը
Ամենադիտված
Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)Համացանցում հայտնվել է մերկ ռուս աղջկա մահվան պահը ֆիքսած տեսանյութը «ՉԻ»․ Սերժ Սարգսյանին Սոչիում դիմավորողների մեջ է եղել հայտնի հեղինակություն ՌոբսոնըՀանդիպումն ավարտվեց ժպիտով (լուսանկարներ)Անունը դրեք «Դրսից եկած, հայերեն չխոսողների ձայնը». այս ի՞նչ է կատարվումՀերթական մերկ կինը՝ մոսկովյան փողոցում (տեսանյութ)Հայկական ֆուտբոլի հոգեհանգիստը...Լիլի Մորտոն նոր լուսանկարներ է հրապարակել՝ ցուցադրելով հետույքը (լուսանկարներ)Անի Երանյանի ու Խորեն Լևոնյանի կրքոտ համբույրը (տեսանյութ)Ուշագրավ մանրամասներ Մոսկվայի կենտրոնում 38-ամյա հայ տղամարդու սպանությունից (տեսանյութեր)
Գեղեցիկ պետք է լինել նաև բովանդակությամբ. «Միսս Արմենիա 2017»-ի խայտառակությունը (տեսանյութ)«Պաչիկ անեմ թուշիկը, տատին խմի չիշիկը». Լիանա Զուրաբյանն ասմունքում է (տեսանյութ)«Միսս Արմենիա 2017» ճանաչվեց Լիլի Սարգսյանը (տեսանյութեր, լուսանկարներ)Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)Աննա Հարությունյանը` Միքայել Պողոսյանի հետ սիրավեպի լուրերի մասին (լուսանկարներ)Ծառայությունից խուսափելու համար գին է սահմանվումԼիլի Մորտոն՝ առանց ներքնազգեստ (լուսանկար) Իսկանդերի միֆը ցրվեց. ո՞վ է վերահսկելու հայկական բանակը«ՉԻ»․ «Զապ» մականունով հայտնի Անդրանիկ Սողոյանը համարվում է ոստիկանության անձնական օգտագործման «օրենքով գողը»Սկանդալային Անահիտ Հարությունյանը՝ ամբողջովին մերկ (լուսանկարներ)
Սամվել Կարապետյանի որդու շքեղ հարսանիքը՝ Մոսկվայում (նոր լուսանկարներ ու տեսանյութեր). blognews.amՍամվել Կարապետյանի հարսի՝ Լիլիթի պարն ու Պուգաչովայի և Կիրկորովի երգերը՝ նվիրված նորապսակներին (տեսանյութեր)Սկանդալային մոդել Անահիտ Հարությունյանը ցուցադրել է մարմնի ինտիմ հատվածները (լուսանկար) Գեղեցիկ պետք է լինել նաև բովանդակությամբ. «Միսս Արմենիա 2017»-ի խայտառակությունը (տեսանյութ)Սերժ Սարգսյանը ուրախանում, պարում է Սամվել Կարապետյանի կրտսեր որդու հարսանիքին (տեսանյութ)Կրակոցներից վայրկյաններ անց հաջողվել է ֆիքսել արագ սլացքով դեպքի վայրից հեռացող մեքենա (տեսանյութ)«Պաչիկ անեմ թուշիկը, տատին խմի չիշիկը». Լիանա Զուրաբյանն ասմունքում է (տեսանյութ)«Միսս Արմենիա 2017» ճանաչվեց Լիլի Սարգսյանը (տեսանյութեր, լուսանկարներ)Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)Եվա Ռիվասը կիսամերկ լուսանկար է հրապարակել՝ ցուցադրելով այլանդակած մարմինը