00:00
1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Պուտինը հույս ունի. ԻՊ ահաբեկիչների վերջը շուտով կտանՌուսաստանը հիմա էլ ուզում է երկխոսել Ուկրաինայի հետ Համացանցում են հայտնվել 100 մարդու սպանության մեջ մեղադրվող հայ տաքսիստի ձերբակալման կադրերը (տեսանյութ)Մեսսին դեղահաբ է օգտագործել խաղի ժամանակ (տեսանյութ)Ալիևը ժամանեց ԹուրքիաԾանրորդ Դավիթ Հովհաննիսյանը դարձել է Եվրոպայի երիտասարդների առաջնության արծաթե մեդալակիրՀայաստանը գտնվում է կարևոր փոփոխությունների շրջափուլում. Սերժ Սարգսյան (լուսանկարներ)Ինչ խնդիրներ ունեն պաշտոնյաները. վարչապետը թվում է դրանքՀՅԴ-ն՝ Լևոն Հայրապետյանի մասինԹուրքիայում ուսուցիչը աշակերտին ծեծել է «դ» տառը գրել չկարողանալու համար (տեսանյութ)

Կալավանում հնագետները որոնում են նեանդերթալյան մարդու հետքեր

Հայ-գերմանական հնագիտական միացյալ արշավախումբը հնագետ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Բորիս Գասպարյանի ղեկավարությամբ հուլիսի 4-ից հնագիտական պեղումներ է իրականացնում Գեղարքունիքի մարզի Կալավան գյուղի տարածքում: Ինչպես տեղեկացրեց հնագիտական արշավախմբի անդամ, «Թայմ Լենդ» հիմնադրամի տնօրեն Ռոբերտ Ղուկասյանը, պեղումներն ընթանում են Կալավանի քարեդարյան հնագույն բնակատեղիի բացօթյա կայանում եւ Բարեպատ բնակավայրի տարածքում գտնվող քարայրում, որի շրջակայքում գտնվել են նեանդերթալյան մարդկանց ժամանակաշրջանին հատուկ աշխատանքային քարե գործիքներ: «Պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են աշխատանքային քարե գործիքներ, խեցեղեն, ինչպես նաեւ՝ կենդանիների ոսկորների մնացորդներ, որոնց մեջ բացառիկ են ռնգեղջյուրների եւ բիզոնների ոսկորների մնացորդները:

Նեանդերթալյան մարդկանց բացօթյա հնագույն կայանը գտնվում է Կալավան գյուղի հարավային թեւում, հնագույն ամրոցի եւ դամբարանադաշտերի կողքին: Առայժմ մի քանի տեղամասերում կատարվող պեղումների ընթացքում գտնվել են միայն աշխատանքային գործիքներ, զենքեր, խեցեղեն եւ կենդանիների ոսկորներ, իսկ ահա նեանդերթալյան մարդկանց ոսկորների որոնումներն առայժմ հաջողությամբ չեն պսակվել: Հուշարձանի գոյությունը հնագետները թվագրում են մեզանից 80-40 հազար տարի առաջ, երբ նեանդերթալյան մարդիկ գտնվել են աստիճանական վերացման փուլում՝ տեղը զիջելով բանական մարդուն: Հետաքրքիր գտածոներ ունենք նաեւ Բարեպատի հնագույն քարայրի պեղումներից՝ օբսիդիանից պատրաստված մանգաղի ներդիր, խխունջներ, որոնց պատյանի օգնությամբ կարելի է թվագրել հուշարձանի պեղված շերտը, խոշոր կենդանիների ոսկորներ, ոսկրից պատրաստված ծայրակալ, կճուճի կանթ: Հատկապես խեցեղենի միջոցով մենք կարող ենք հստակորեն որոշել հուշարձանի տվյալ շերտի տարիքը:

Կալավանը հայ եւ օտարերկրյա հնագետներին հայտնի է դարձել 2005 թվականից, երբ տարածքում գտնվել են քարեդարյան գործիքներ, որից հետո էլ սկսվել են ուսումնասիրությունները: Պեղված բացօթյա կայանում հնագետները բացել են էնեոլիթի դարաշրջանի շերտեր, որոնք Հայաստանի տարածքում շատ քիչ են հայտնի»,-ներկայացրեց Ռոբերտ Ղուկասյանը:

Կալավանի պեղումները ձեռք են բերել միջազգային հնչեղություն, եւ պատահական չէ, որ արշավախմբի կազմում ընդգրկվել են Գերմանիայի, Իսրայելի, ԱՄՆ-ի,Ֆրանսիայի, Անգլիայի, մի շարք այլ երկրների հնագետներ: Պեղումների սկզբից մինչ այժմ արշավախմբի կազմում աշխատում են Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Մոնրեպոսի թանգարանի ավագ գիտաշխատողներ Արիել Մալինսկի Բյուլերը եւ Լուց Քինդլերը, Երուսաղեմի հրեական համալսարանի ասպիրանտներ Մաշա Կրակովսկին եւ Նադաֆ Նիրը, ԱՄՆ հնագետ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Գլաուբերման Ֆիլը, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատողներ Անի Ադիգյոզալյանը, Հայկ Հայդոսյանը, Ռոբերտ Ղուկասյանը, ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտի գիտաշխատող, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Դմիտրի Առաքելյանը: Արշավախմբի աշխատանքները ղեկավարում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Բորիս Գասպարյանը: Պեղումներն իրականացվում են Գերմանիայի Դաշնությունում գործող «Գերդա Հենկել» միջազգային հիմնադրամի միջոցներով եւ ԱՄՆ-ի «Գֆոյլեր» հիմնադրամի Հայաստանյան մասնաճյուղի համաֆինանսավորմամբ: Պեղումների ընթացքում հնագետներին օժանդակում են տեղացի 7 բանվոր:

«Մոտակա օրերին բավականաչափ ընդլայնվելու է հնագետների ներկայացուցչական կազմը: Պեղումներին միանալու են 8 երկրների եւս 20-25 հնագետներ: Պեղված նյութերը տեղափոխվելու են համապատասխան հնագիտական լաբորատորիաներ: Պեղումների միջոցով մասնագետները ստույգ պատկերացում կկազմեն Հնագույն Կալավանի կենդանական ու բուսական աշխարհի, կլիմայի, իսկ որ գլխավորն է, այնտեղ բնավորված նախամարդու կենցաղի, սովորույթների, այլ գաղտնիքների մասին»,-նշեց Ռոբերտ Ղուկասյանը:

Ըստ արշավախմբի անդամ Գլաուբերման Ֆիլի՝ հուշարձանի տարածքում գտնված Նեանդերթալյան մարդու քարե գործիքները պատրաստված են եղել օբսիդիանից, որը բերվել է հնավայրից մոտ 100 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Գութանասարից: «Սա նշանակում է, որ նախամարդկային հոտերը տեղաշարժվել են հարյուրավոր կիլոմետրերով՝ հոգալով իրենց որսի կամ այլ կենցաղային գործիքներ պատրաստելու խնդիրը, որոնք արել են հատուկ տեխնոլոգիաների միջոցով: Կարծում եմ, որ պեղումների ընթացքում մեր արշավախումբն իր հայտնագործություններով Կալավանը կդարձնի էլ ավելի համաշխարհային հնչեղության հնավայր, առավել եւս, եթե մեզ հաջողվի գտնել անհետացած Նեանդերթալյան մարդու հետքերը: Իհարկե, ցանկալի է, որ արշավախումբը Կալավանում աշխատի եւս 5-10 տարի, քանի որ ուսումնասիրության հսկայական նյութերի հետ մենք գործ ունենք»,-նշեց Գլաուբերման Ֆիլը:

Հնագիտական պեղումները Կալավանում այս տարի կշարունակվեն մինչեւ օգոստոսի առաջին օրերը: «Հնագիտական տուրիզմը Կալավանում արդեն կայացած երեւույթ է, իսկ նրա զարգացումը նոր թափ է հավաքելու»,-հավաստեց Ռոբերտ Ղուկասյանը:

 

Խոսրով Խլղաթյան

դիտվել է 367 անգամ

Լրահոս
20 Հոկ
Քարդաշյանը պատրաստվում է հելոուինին Բեյոնսեն երկրպագուներին նորից ցնցել է իր շքեղ տեսքով (լուսանկարներ)Պուտինը հույս ունի. ԻՊ ահաբեկիչների վերջը շուտով կտանՌուսաստանը հիմա էլ ուզում է երկխոսել Ուկրաինայի հետ Համացանցում են հայտնվել 100 մարդու սպանության մեջ մեղադրվող հայ տաքսիստի ձերբակալման կադրերը (տեսանյութ)Մեսսին դեղահաբ է օգտագործել խաղի ժամանակ (տեսանյութ)Ալիևը ժամանեց ԹուրքիաԾանրորդ Դավիթ Հովհաննիսյանը դարձել է Եվրոպայի երիտասարդների առաջնության արծաթե մեդալակիրՀայաստանը գտնվում է կարևոր փոփոխությունների շրջափուլում. Սերժ Սարգսյան (լուսանկարներ)«Վարդար»-ը պարտվել է խոշոր հաշվովԻնչ խնդիրներ ունեն պաշտոնյաները. վարչապետը թվում է դրանքԿանխվել է ՀՀ քաղաքացի չհանդիսացող անձի զորակոչը. ՀՔԱՎՌուսաստանում ձերբակալել են ՀՀ դեսպանատան աշխատակցուհուՀՅԴ-ն՝ Լևոն Հայրապետյանի մասինՄայա Պողոսյանը նմանակում է Նազենի Հովհաննիսյանի՞նԹուրքիայում ուսուցիչը աշակերտին ծեծել է «դ» տառը գրել չկարողանալու համար (տեսանյութ)Կազմ-պատրաստ սպասում ենք «Քարավան 1915» ֆիլմը թուրք դերասանուհին խաղաղության ուղերձ է համարումՊուտինը կրճատել է նախագահի աշխատավարձը Ադրբեջանը պատրաստ չէ կառուցողական բանակցությունների. ՇարմազանովԷրդողանն օգնություն է խնդրումԿադրային փոփոխություններ՝ ոստիկանությունումԱրամ Ա-ն` ՄԻԵԴ-ի մերժման մասին102-րդ ռազմաբազայի տանկիստները վարժանքներ են անցկացնում «Ալագյազ» զորավարժարանումԲագրատյանն՝ ընդդեմ հոգևորականների100 հազար քուրդ լքել է ՔիրքուքըLive. Շարմազանովն ամփոփում է ՀՀԿ ԳՄ նիստըՄերկելն՝ ընդդեմ ԹուրքիայիՀայաստանում ՌԴ դեսպանը այցելել է Կառավարություն Արմեն Ջիգարխանյանի առաջին կինը՝ դերասանի «խաղերի» մասինԹուրքիան և Իրանը պատրաստվում են երկկողմ առևտուրն իրականացնել ազգային արժույթներովԱվելի քան 120 մլն դոլարի ներդրումԱմեն ինչ անելու ենք լավ արդյունքի համար. Տիգրան Բարսեղյանը՝ Եվրոպայի լիգայի առաջիկա խաղի մասինՆորից զոհ՝ սահմանինԻրանը կարագացնի բալիստիկ հրթիռների մշակումըՊաղեստինյան կառավարությունը պետք է հայտարարի Իսրայելի ճանաչման մասին. Թրամփի ներկայացուցիչՊՆ օրենքի նախագիծը՝ ուսանողական պայքարի պատճառ (լուսանկարներ)Մոուրինյուն՝ «Բենֆիկա»-ի նկատմամբ տարած հաղթանակի մասինԹուրքիան «ցանկացած պահի» կարող է փակել Իրաքյան Քրդստանի հետ սահմանը. Էրդողան Եվրոպան չի պաշտպանի Կատալոնիայի անկախությունը. Եվրախորհրդարանի ղեկավար Չեմպիոնների լիգա. շաբաթվա լավագույն գոլի հավակնորդները Ճարպակալումը հաղթահարելու արագ եղանակ է գտնվելՀՀԿ-ն «քցեց» իր քաղաքապետինSony-ի նոր ռոբոտը կարող է հետեւել տանը տիրոջ բացակայության ընթացքում Թուրքիայում ձերբակալվել է հայտնի գործարար և հասարակական գործիչ Օսման ԿավալանՆարեկ Սարգսյանը Նախագահին զեկուցել է իրականացվող աշխատանքների և ներդրումային ծրագրերի մասին ԱՄՆ-ում հայտարարել են, որ ահաբեկիչները նոր «սեպտեմբերի 11» են պատրաստումՍամվել Ալեքսանյանի նոր մենաշնորհը...Բախումներ «Ռոմա»-ի երկրապագուների և ոստիկանների միջև (տեսանյութ)Գաել Անդոնյանը մասնակցել է «Օլիմպիկ-2»-ի խաղին
Ամենադիտված
Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)Համացանցում հայտնվել է մերկ ռուս աղջկա մահվան պահը ֆիքսած տեսանյութը «ՉԻ»․ Սերժ Սարգսյանին Սոչիում դիմավորողների մեջ է եղել հայտնի հեղինակություն ՌոբսոնըՀանդիպումն ավարտվեց ժպիտով (լուսանկարներ)Անունը դրեք «Դրսից եկած, հայերեն չխոսողների ձայնը». այս ի՞նչ է կատարվումՀերթական մերկ կինը՝ մոսկովյան փողոցում (տեսանյութ)Հայկական ֆուտբոլի հոգեհանգիստը...Սաուդյան Արաբիայի թագավորի հրամանը ցնցեց աշխարհըԱնի Երանյանի ու Խորեն Լևոնյանի կրքոտ համբույրը (տեսանյութ)Ուշագրավ մանրամասներ Մոսկվայի կենտրոնում 38-ամյա հայ տղամարդու սպանությունից (տեսանյութեր)
Գեղեցիկ պետք է լինել նաև բովանդակությամբ. «Միսս Արմենիա 2017»-ի խայտառակությունը (տեսանյութ)«Պաչիկ անեմ թուշիկը, տատին խմի չիշիկը». Լիանա Զուրաբյանն ասմունքում է (տեսանյութ)Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)«Միսս Արմենիա 2017» ճանաչվեց Լիլի Սարգսյանը (տեսանյութեր, լուսանկարներ)Ծառայությունից խուսափելու համար գին է սահմանվումԼիլի Մորտոն՝ առանց ներքնազգեստ (լուսանկար) «ՉԻ»․ «Զապ» մականունով հայտնի Անդրանիկ Սողոյանը համարվում է ոստիկանության անձնական օգտագործման «օրենքով գողը»Սկանդալային Անահիտ Հարությունյանը՝ ամբողջովին մերկ (լուսանկարներ) Հայաստանը հանձնվեց...Միհրան Հարությունյանը կնոջը գերշքեղ մեքենա է նվիրել (լուսանկար)
Սամվել Կարապետյանի որդու շքեղ հարսանիքը՝ Մոսկվայում (նոր լուսանկարներ ու տեսանյութեր). blognews.amՍամվել Կարապետյանի հարսի՝ Լիլիթի պարն ու Պուգաչովայի և Կիրկորովի երգերը՝ նվիրված նորապսակներին (տեսանյութեր)Սկանդալային մոդել Անահիտ Հարությունյանը ցուցադրել է մարմնի ինտիմ հատվածները (լուսանկար) Գեղեցիկ պետք է լինել նաև բովանդակությամբ. «Միսս Արմենիա 2017»-ի խայտառակությունը (տեսանյութ)Սերժ Սարգսյանը ուրախանում, պարում է Սամվել Կարապետյանի կրտսեր որդու հարսանիքին (տեսանյութ)Կրակոցներից վայրկյաններ անց հաջողվել է ֆիքսել արագ սլացքով դեպքի վայրից հեռացող մեքենա (տեսանյութ)«Պաչիկ անեմ թուշիկը, տատին խմի չիշիկը». Լիանա Զուրաբյանն ասմունքում է (տեսանյութ)Տեսեք, թե ինչպես է անցել մարմնավաճառներով, ալկոհոլով ու թմրանյութերով չորսօրյա երեկույթը մասնավոր կղզու վրա (տեսանյութ, լուսանկարներ)«Միսս Արմենիա 2017» ճանաչվեց Լիլի Սարգսյանը (տեսանյութեր, լուսանկարներ)Եվա Ռիվասը կիսամերկ լուսանկար է հրապարակել՝ ցուցադրելով այլանդակած մարմինը