00:00
1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
«Թովմասյան» հիմնադրամի հավաքագրած 100 մլն դրամն ուղղվել է COVID 19-ի դեմ պայքարին (տեսանյութ)Աշխարհում կորոնավիրուսային վարակի դեպքերի թիվը գերազանցել է 18 միլիոնըԳլխավոր շտաբի պետն այցելել է 4-րդ և 5-րդ զորամիավորումներՊարետի նոր որոշումը Վարչապետին է ներկայացվել ՊԵԿ 2019թ. իրականացրած աշխատանքների հաշվետվությունը 58-ամյա տղամարդը նախ խեղդել, ապա գլխատել էր քրոջ (տեսանյութ) Դավիթ Տոնոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Լիբանանի ազգային պաշտպանության նախարարի հետՄեր մտահոգությունն է` դասագրքերը գրվեն գիտական չափորոշիչների հիման վրա (տեսանյութ) Վաղը կնկատեք հսկայական բարձրահարկ շենքը, որը Մարությանը թույլատրել է կառուցել բակային տարածքի մեջտեղում․ ԽաժակյանՆախարարությունում չի սպասվում կադրային ջարդ․ Ռոմանոս Պետրոսյան

Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը

Երբ ժամանակ առ ժամանակ սրվում են հայ-ադրբեջանական կամ հայ-թուրքական հարաբերությունները, Հայաստանում և Սփյուռքում կրկինի վերսկսում են թուրքական ապրանքներից և ծառայություններից հրաժարվելու վերաբերյալ հայտարարությունները, կոչերը։ Ինչպես ցույց է տալիս վերջին տասնամյակների փորձը, այս ուղղությամբ գործնականում որևէ մի քայլ չի արվում։ Առհասարակ, տնտեսական զարգացման և անվանգության տեսանկյունից առաջնահերթ է համարվում, որ երկիրը ավելի շատ արտահանի, քան ներմուծի։ Հայաստանի պարագայում մոտ 2 անգամից ավելի ներկրում ենք ապրանքներ, քան արտահանում։ Իրավիճակն ավելի մտահոգիչ է Թուրքիայի հետ արտաքին առևտրաշրջանառության դեպքում, մասնավորապես՝ 2019 թվականին Թուրքիայից Հայաստան ներկրվել է 268,1 մլն ԱՄՆ դոլար արտադրանք, իսկ Հայաստանից Թուրքիա արտահանվել՝ ընդամենը  2,22 մլն դոլարի արտադրանք(ոսկերչական իրեր, անմշակ մորթիներ, մարդատար ավտոմեքենաներ և այլն), այսինքն՝ շուրջ 120 անգամից ավելի շատ ներկրում ենք Թուրքիայից, քան արտահանում։ Ցավով պետք է արձանագրել, որ Թուրքիայից ներկրման ծավալները տարեցտարի ավելանում են․դիցուկ՝ 2019 թվականին Թուրքիայից Հայաստան ներկրումը ավելացել է 6,1 տոկոսով, իսկ դեպի Թուրքիա արտահանումը նվազել է 12,3 տոկոսով։Միանշանակ է, որ Թուրքիայից ներկրման ծավալների աճի վրա էականորեն ազդել է նաև մաքսային վարչարարության բարելավումը, ինչի արդյունքում՝ համեմատաբար կրճատվել է Թուրքիայի հետ ստվերային առևտրաշրջանառությունը։ Թուրքիան իր ներքին շուկայի պաշտպանության համար շատ լայն գործիքակազմ ունի, օրինակ՝ թուրքական պետական բանկը տրամադրում է արտահանման վարկեր, երկրի թույլ զարգացած շրջաններում պետությունը սուբսիդավորում է էլեկտրաէներգիայի սպառումը, ԱՀԿ-ին իր անդամակցության պայմանների համաձայն՝ Թուրքիան կարող է ներկրվող ապրանքախմբերի կեսի համար նախատեսել մինչև 48 տոկոս մաքսատուրք, ինչը բնականաբար լուրջ խոչընդոտներ է ստեղծում դեպի Թուրքիա արտահանման համար։ Բացի այդ, Թուրքիան սահմանափակում է ներկրումները տարբեր քաղաքական շարժառիթներից ելնելով, օրինակ՝ տարիներ առաջ Թուրքիայի մաքսային ծառայությունն արգելել էր հայկական «Արարատ» կոնյակի ներմուծումը՝ պատճառաբանելով, որ «Արարատ» անվանումը կարող է թյուրիմացության մեջ գցել թուրք սպառողին։Վերջին տարիների ընթացքում Թուրքիայից արտահանմանը մեծապես նպաստեց նաև թուրքական լիրայի կրտուկ արժեզրկումը, ինչի արդյունքում՝ թուրքական ապրանքները դարձան ավելի մատչելի։

Չնայած փակ սահմաններին և դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությանը՝ հայ-թուրքական գործարար կապերը բավականին ակտիվ են եղել, ինչպես նաև Հայաստանից հազարավոր հայեր աշխատում են Թուրքիայում, հիմնականում՝ առևտրի և սպասարկման ոլորտներում։ Թուրքիայի հետ արտաքին առևտրի հարցում ճիշտ և համալիր լուծումներ գտնելու համար հարկավոր է նաև հաշվի առնել, որ 1000-ավոր փոքր և միջին առևտրականներ, արտադրողներ իրենց ապրանքները, հումքը, նյութերը ներկրում են Թուրքիայից, և թուրքական ընկերությունների հետ արդեն ստեղծվել են փոխշահավետ կապեր։

Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության մեջ երբեք պատշաճ ուշադրություն չի դարձվել ներմուծման փոխարինման (Import-substitution) ծրագրերին: Ակնհայտ է, որ մենք միանգամից և ամբողջությամբ չենք կարող հրաժարվել թուրքական ապրանքներից, սակայն կարող ենք և պետք է ուսումնասիրենք փոխադարձ առևտրաշրջառանությունը, նախանշենք այն ապրանքների շրջանակը, որոնք հնարավոր են արտադրել Հայաստանում։ Մասնավորապես՝ ԹուրքիայիցՀայաստան հիմնականում ներկրվում են ավտոմեքենաների յուղեր, հագուստ, ցիտրուսներ, կտոր, սարքավորումներ և այլն։ Անշուշտ, Հայաստանում ցիտրուսներ չենք կարող արտադրել, սակայն պետական աջակցության ծրագրերի և ներկրման սահմանափակումների միջոցով հնարավորություն ունենք խրախուսել ավտոմեքենաների տեղական յուղերի, հագուստի և կտորի արտադրությունները։ Թուրքական ապրանքների փոխարինման քաղաքականության շրջանակում անհրաժեշտ է դիտարկել ԵԱՏՄ երկրներից նույնանման ապրանքների ներմուծման հնարավորությունները, որը կխորացնի նաև Հայաստանի ինտեգրացիոն կապերը։ Տնտեսական հեղափոխությունը նման ծրագրերով են իրականացվում։ Սա իշխանության կամ ընդդիմության հարց չէ․ այս ծրագրերը ի վիճակի կլինենք կյանքի կոչել՝ միայն համահայկական ներուժը ներդնելու միջոցով։

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյան

 

Բաժանորդագրվեք մեր YouTube ալիքին
Լրահոս
4 Օգոս
Էշլի Գրեմը ծննդաբերությունից հետո մերկացել է Elle ամսագրի համար (լուսանկարներ)Թուրքիայի զինված ուժերին պատկանող ռազմական ուղղաթիռները Նախիջևանում են«Մանչեսթեր Յունայթեդը» հետաքրքրված է «Լեսթերի» դարպասապահ Շմայխելով․ The SunՈւկրաինացի հաղորդավարուհուն որդու աչքի առաջ ծեծի են ենթարկել և փորձել բռնաբարել (տեսանյութ)Լիալուսինը` Փարիզի երկնքում. ուղիղՃՏՊ Մովսես գյուղում․ կան տուժածներ Բրիտանական լողափում հայտնաբերվել է 4,5 մետրանոց անհայտ արարածի մնացորդներ (լուսանկարներ) «Բարսելոնան» պատրաստ է 10 միլիոն եվրոյով վաճառել Ռակիտիչին «Սևիլիային»․ Mundo Deportivo «Երևանում քայլելիս կարծես քո տանը քայլես». Մարիամ Փաշինյան (լուսանկար)Գետափնյա գյուղի 49-ամյա բնակչի տանը կանեփի 852 բույս և 144 գրամ մարիխուանա է հայտնաբերվել (տեսանյութ) «Լացիոն» նոր պայմանագիր կառաջարկի Իմմոբիլին` 4,5 միլիոն եվրո աշխատավարձովԱչաջուրի ծննդատանը համապատասխան պայմաններ ստեղծելու համար գույքագրում է իրականացվել. Տավուշի մարզպետԱնցյալի ժխտումով` ապագան չեք կառուցի. Արմեն ԱշոտյանԱբովյանի բնակիչը բերման ենթարկվելու ընթացքում փողոց էր նետել մի քանի փաթեթ հերոինի նմանվող զանգվածներ (տեսանյութ)Քայլի Ջենները զարդարել է հոնկոնգյան Vogue-ի նոր համարի շապիկը (լուսանկարներ) Լավ լուր` Զեյթունում բնակվողների համար. բարեկարգվում է Ռուբինյանց-Սևակ խաչմերուկըԱրսեն Թորոսյանը սորոսական ՀԿ-ի ղեկավարին Նորքի ինֆեկցիոնի տնօրեն է նշանակում. 168.am Սեպտեմբերին ժամանակավորապես կդադարեցվի դեպի Թբիլիսի երկաթուղային երթևեկությունը Արարատի մարզում 31-ամյա վարորդը վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՍա ցինիկ մարտահրավեր է. թուրքերն արդեն հայկական դպրոցներում են. Միհրան ՀակոբյանԴուբայ և Աբու Դաբի քաղաքներ մուտք գործելու համար նոր կանոններ են սահմանվելՉինական հարթակն անդրադարձել է Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցին «Մոնթեան՝ կերակրելուց հետո». Տաթևիկ Ռևազյանը դստեր հետ տեսանյութ է հրապարակելՈղբերգական դեպք` Երևանում. մինչ կինը լոգարանում է եղել, ամուսինը ինքնասպանություն է գործել Հանգստայան օրերին ճանապարհային ոստիկանները հայտնաբերել են ոչ սթափ 86 վարորդ (տեսանյութ) Ինչպես են աղջիկները խոտերին պառկած համբուրվում ու «շոյում» միմյանց (տեսանյութ)Մոլագարը սպանել է տաքսու վարորդներին և նրանց մարմիններով կերակրել կոկորդիլոսներին Պարետը նոր կանոններ է սահմանել մարզասրահներում և լողավազաններում անվտանգության պահպանման համարՀԱԷԿ-ը հրթիռակոծելու սպառնալիքը դրդել է ՀՀ-ին պահանջելու պատժամիջոցներ. դեսպան Պապիկյանի հարցազրույցը Արցախի նախագահը շրջվարչակազմերի ղեկավարների մասնակցությամբ խորհրդակցություն է հրավիրելՇրջակա միջավայրի նախարարի հանձարարականով կկասեցվի «Սպիտակ Շորժա» հանգստի գոտու գործունեությունը Անճանաչելի դարձած Ադելը կրկին զարմացրել է հետևորդներին (լուսանկար)Ինչ չվերթներ կիրականացվեն առաջիկայում. մանրամասնում է Քաղավիացիայի կոմիտենՇատ հնարավոր է, որ Վանաձորի համայնքապետը հայտնվի այն նույն տեղում, որտեղ իր ՀՀԿ-ական նախկիններն են. Լոռու մարզպետՍևանի քրեական հետախույզները գողության դեպքեր են բացահայտել (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրելԵրևանի ավագանու «Իմ քայլի» անդամ Գայանե Մելքոմ Մելքոմյանն է, ով պայքարում էր Մաշտոցի պուրակի պահպանման համար (տեսանյութեր)Ակնալճի եզդիական սրբատեղիում Շանգալի եզդիների ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառում է անցկացվել «Թովմասյան» հիմնադրամի հավաքագրած 100 մլն դրամն ուղղվել է COVID 19-ի դեմ պայքարին (տեսանյութ)ԲՏԱ նախարարն աշխատակազմին է ներկայացրել իր նորանշանակ տեղակալ Վիկտորիա Պողոսյանին Մոտ 80 ՀՀ և ՌԴ քաղաքացիներ երրորդ օրն է՝ գտնվում են Բագրատաշենի անցակետին հարող տարածքում (տեսանյութ)Բուհ չընդունված դիմորդների հետ նախարարի հանդիպում նախատեսված չէ. ԿԳՄՍՆ Գագիկ Ծառուկյանը Սինջարի ցեղասպանության տարելիցի կապակցությամբ ուղերձ է հղել Հայաստանի եզդի համայնքինՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունը` առաջիկա օրերին սպասվող չվերթների մասինՀայաստանում արտակարգ դրությունը կերկարաձգվի՞Հայոց ցեղասպանության մասին The Promise-ը կցուցադրվի Netflix-ով Արցախի 2020 թվականի պետական բյուջեի ծախսերը նախատեսվում է ավելացնել 14,810 մլն դրամովՎարչապետն ուղերձ է հղել Հայաստանի եզդի համայնքի ներկայացուցիչներին Նոր Արեշի 23-ամյա բնակիչը դանակահարել է երկու երիտասարդի (տեսանյութ)17-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)
Ամենադիտված
«Մերկ կուրծք, սլացիկ ոտքեր». Գաբի Գալոյանը կիսվել է անկեղծ լուսանկարովՄերկապարուհին աշխատանքի վայրում հանդիպել է իր հորը (լուսանկարներ)Քրիստինա Ասմուսը ցուցադրել է, թե ինչպիսին է լինում օրգազմն ամուսնալուծությունից հետո (տեսանյութ)Ինստագրամում ցույց են տվել հայտնի կանանց իրական դեմքերը, որոնք հնարավոր չէ ճանաչել առանց ֆոտոշոփի (լուսանկարներ) Բացահայտում ենք Instagram-ի գեղեցկուհի Իզաբելլային. ինչպես է նա գումար վաստակում COVID19-ի պայմաններում (տեսանյութ) Պարզվել է Կոտայքի մարզում ոռոգման համակարգի խողովակի միջից դուրս բերված գլխատված դիակի ինքնությունը Կորել է Զարեհ ՍինանյանըԵրևանի ՃՈ պետի կարգադրությամբ` «գիշերային չղջիկը» հայտնաբերվել է (լուսանկարներ)Շպռոտը գայթակղիչ լողազգեստով ցուցադրել է փարթամ բարեմասնությունները (տեսանյութ)Սամվել Ալեքսանյանը վոլեյբոլ է խաղում Սևանի ափին․ ինչպես նա «պատժեց» պարտվողներին
Մինսկում «մոռացան» Նիկոլ Փաշինյանին (տեսանյութ) Այս պահին Բաքվի կենտրոնում պայթյունավտանգ վիճակ է. բազմամարդ ցույցեր են (տեսանյութ) «Հորը հողին հանձնելուց մեկ րոպե առաջ բացել են դագաղը և տեսել, որ այնտեղ 96-ամյա կնոջ մարմին է»Արթնացա, տակս թաց էր, բայց չիշիկ չէր. ինչ են սովորելու դպրոցում՝ ըստ նոր չափորոշիչներիԵթե մենք վերադառնանք՝ դուք շատ կտխրեք. Աբդուլ Համիդի թոռը սպառնացել է Հայաստանին Իմ հրապարակումից հետո ինձ են զանգահարում ազդեցիկ հայեր. Մարգարիտա Սիմոնյանը նոր գրառում է կատարելԽնձորեսկցի Նարեկը գերի է ընկել. ադրբեջանական կողմը տեսանյութ է հրապարակել Զանգ Ալիևից՝ հենց գեներալի հուղարկավորության ժամանակ (լուսանկարներ)«Մերկ կուրծք, սլացիկ ոտքեր». Գաբի Գալոյանը կիսվել է անկեղծ լուսանկարովՆիկոլ Փաշինյանին պետք է ճիպոտով հեռացնել. Պավլիկ Մանուկյան (տեսանյութ)
Մինսկում «մոռացան» Նիկոլ Փաշինյանին (տեսանյութ) Մահացել է երգիչ Արթուր ՈւմրոյանըԱյս պահին Բաքվի կենտրոնում պայթյունավտանգ վիճակ է. բազմամարդ ցույցեր են (տեսանյութ) Մոսկվայում երիտասարդ զույգը սեքսով է զբաղվել մարդկանց առջև (տեսանյութ)«Հորը հողին հանձնելուց մեկ րոպե առաջ բացել են դագաղը և տեսել, որ այնտեղ 96-ամյա կնոջ մարմին է»Արթնացա, տակս թաց էր, բայց չիշիկ չէր. ինչ են սովորելու դպրոցում՝ ըստ նոր չափորոշիչներիՁեր քթի տակ մարդկանց մահի վրա փող են աշխատում․ Արմեն Գրիգորյան Եթե մենք վերադառնանք՝ դուք շատ կտխրեք. Աբդուլ Համիդի թոռը սպառնացել է Հայաստանին Լույս աշխարհ է եկել Միհրան Ծառուկյանի եւ Արփի Գաբրիելյանի որդին (լուսանկար) Եվ սա օրը ցերեկով Սարյան փողոցում․ ինչի ենք հասել Նիկոլի օրոք՝ Նիկոլի Հայաստանում․ Հասմիկ Մանուկյան