«Բուրգըրի» հանրային սննդի օբյեկտի հավի և տավարի մսի խճողակներում հայտնաբերվել է սալմոնելա Ի՞նչ եղանակ է սպասվում ձմռան առաջին օրերին «ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին հերթով զգուշացնելու ցանկություն չունեմ». Ավանեսյանը՝ Անդրանիկ Քոչարյանի դիմակ կրելու մասին Երևանի կենտրոնում Երվանդ Ղազանչյանի և Գալյա Նովենցի հիշատակները հավերժացնող հուշատախտակ կփակցվի «Մենք էլ ենք շատ տեղեր մտել ու դուրս չենք գալիս, կներեք». Անդրանիկ Քոչարյան ՊՆ-ն ոչ հերքում, ոչ հաստատում է Իշխանասարի հատվածում ադրբեջանական զորքերի հետ քաշվելու լուրը «Էդ վակցինաները չե՞ն աշխատում, 4 անգամ պատվաստվել եմ և ջերմության տատանում չեմ ունեցել». Ա. Քոչարյանը՝ Ավանեսյանին «Ո՞վ է այդ ստորագրությունը դնող անբարոյականը, որ լողավազանը պիվնոյ են սարքում». Անի Խաչատրյան Արշակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել փողերի լվացման համար Երևանի ավագանին գումար կհատկացնի 2008-ի մարտի 1-ին զոհվածների հուշարձանի պատրաստման համար 

Հայ գիտնականները նոր լուծում են առաջարկում Սևանա լիճը ճահճացումից փրկելու համար

Հասարակություն

Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը, ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտը, Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնը և «Բիոմիներալ» ՍՊԸ-ն մոդելային սարք են ստեղծում, որի օգնությամբ Սևանա լճի ծաղկման փուլում լճի աղտոտված ափամերձ տարածքները կմաքրեն լրացուցիչ օրգանական նյութերից։ Դա կնվազեցնի կենսածին տարրերի քանակը լճում և կդանդաղեցնի էվտրոֆացման (կամ ճահճացման) գործընթացը: Այդ մասին հայտնում է ԳԱԱ լրատվական ծառայությունը։

Վերջին տարիներին Սևանա լիճը ծաղկում է ազոտի և ֆոսֆորի մեծ քանակությամբ ներթափանցման պատճառով: Արդյունքում, ջրում նվազում է ձկների ու ջրային այլ կենդանիների համար հասանելի թթվածնի քանակը և հանգեցնում ջրային կյանքի խեղման: Սևանա լճում «ծաղկում» առաջացրած Cyanophyta խմբին պատկանող տեսակները տոքսիկ են և արտազատում են կայուն թույներ՝ միկրոցիստիններ և անատոքսին:

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորվող «Սևանա լճի էվտրոֆացման մեխանիզմների գնահատում» և ««Ծաղկման» երևույթների դեմ պայքարի մեթոդների մշակում» նպատակային ծրագրերի շրջանակներում ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնը, ԳԱԱ երկրաբանության ինստիտուտը, Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնը և «Բիոմիներալ» ՍՊԸ-ն իրականացում են Սևանա լճում էվտրոֆացման գործընթացի դանդաղեցմանն ուղղված ուսումնասիրություններ ու միջոցառումներ:
Գիտնականները համատեղ ուժերով իրականացնում են Սևանա լճի էվտրոֆացման մեխանիզմների գնահատման և ծաղկման երևույթների դեմ պայքարի մեթոդների մշակման աշխատանքներ։ Ծրագրերի շրջանակներում իրականացվել է Սևանա լճի ջրի գենաթունային և կանցերոգեն հատկությունների գնահատում, լճի ջրային նմուշների գենոտոքսիկության և կլաստոգենության մակարդակների բիոթեստավորում Տրադեսկանցիայի 02 կլոնի առէջաթելերի մազիկների (ԱԹՄ) և միկրոկորիզային թեստ համակարգերի կիրառմամբ:ԱԹՄ-ի բիոթեստի տվյալները ուսումնասիրված բոլոր ջրային նմուշներում ցույց են տվել ծաղկման շրջանում սոմատիկ կետային մուտացիաների, անգույն մուտացիաների, ինչպես նաև անկենսունակ մազիկների քանակի հավաստի բարձրացում: Մաքսիմալ մակարդակի բարձրացում դիտվել է Լճաշենի հարակից տարածքի ջրային նմուշում։ Նմանատիպ արդյունքներ դիտվել են նաև միկրոկորիզային թեստի տվյալների ուսումնասիրության ժամանակ՝ հետազոտելով նրա երկու հիմնական թեստ-կրիտերիաները՝ միկրոկորիզներ պարունակող տետրադների տոկոսը և միկրոկորիզների տոկոսը տետրադներում:

2020թ-ից հետազոտվում են Սևանա լճի ջրի ծաղկման մեխանիզմները, մշակվում է կապտականաչ ջրիմուռներից ջրերի մաքրման նպատակով Հայաստանի ցեոլիտների օգտագործման մեթոդաբանությունը, կատարվում է մաքրման ընթացքում ջրի բաղադրության վրա ցեոլիտների ազդեցության գնահատում։ Գիտական կազմակերպությունները լճից միկրոօրգանիզմների, միկրոջրիմուռների, ցիանոբակտերիաների հեռացման համար աշխատում են ստեղծել էժան և անվնաս կլանիչներ, որոնց շարքին են դասվում նաև բնական ադսորբենտներն ու բնական պոլիմերները:

Հայաստանը հարուստ է բնական ադսորբենտների հանքային պաշարներով՝ ցեոլիտներ, դիատոմիտներ, պեռլիտներ, կավեր և այլն: Ծրագրի շրջանակներում որպես ադսորբենտ օգտագործվում են ցեոլիտները, որոնք բնական միներալներ են՝ կազմված սիլիցիումի, ալյումինի և թթվածնի ատոմներից:

Ընտրված սորբենտի ազդեցության տակ 10 րոպեի ընթացքում մանրէների քանակը նվազել է 300 անգամ։ Փորձեր են արվում սորբենտի ազդեցության արագությունը մեծացնելու ուղղությամբ։ Հենց այս ցեոլիտների օգնությամբ մոդելային սարքի միջոցով Սևանա լճից կկլանվեն լճի համար վնասակար միկրոօրգանիզմները, միկրոջրիմուռները, ցիանոբակտերիաները:

Արդեն իսկ ստացված արդյունքները տպագրվել են մի շարք հանրապետական և արտերկրյա հանդեսներում:Ծրագրի գիտական ղեկավարն է ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը: Արդյունքները հրապարակվել են մի շարք գիտական հանդեսներում, մասնավորապես՝ «Limnology and Freshwater Biology», 2020 (4) պարբերականում:

Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Արթուր Ղազինյանը 14-րդ անգամ չընտրվեց ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի փոխնախագահ Սեյրան Օհանյանն ու Արթուր Վանեցյանը հայտարարություն են տարածել «Բուրգըրի» հանրային սննդի օբյեկտի հավի և տավարի մսի խճողակներում հայտնաբերվել է սալմոնելա Ի՞նչ եղանակ է սպասվում ձմռան առաջին օրերին«ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին հերթով զգուշացնելու ցանկություն չունեմ». Ավանեսյանը՝ Անդրանիկ Քոչարյանի դիմակ կրելու մասինԵրևանի կենտրոնում Երվանդ Ղազանչյանի և Գալյա Նովենցի հիշատակները հավերժացնող հուշատախտակ կփակցվի «Մենք էլ ենք շատ տեղեր մտել ու դուրս չենք գալիս, կներեք». Անդրանիկ ՔոչարյանՀայաստանում ԵՄ դեսպանն այցելել է Զինվորի տուն Ռիհաննան դարձել Է Բարբադոսի ազգային հերոս Տեսչական մարմինը պատվաստման կամ ՊՇՌ թեստի սերտիֆիկատի բացակայության հիմքով 42 խախտում է հայտնաբերել Շահումյան համայնքում թաքնված դամբարան է հայտնաբերվելՊՆ-ն ոչ հերքում, ոչ հաստատում է Իշխանասարի հատվածում ադրբեջանական զորքերի հետ քաշվելու լուրը Ադրբեջանում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել. կան զոհեր և վիրավորներ«Էդ վակցինաները չե՞ն աշխատում, 4 անգամ պատվաստվել եմ և ջերմության տատանում չեմ ունեցել». Ա. Քոչարյանը՝ Ավանեսյանին 44-օրյա պատերազմի ժամանակ հայտնաբերած հրազենը ապօրինի պահելու գործի նախաքննությունն ավարտվել է «Ո՞վ է այդ ստորագրությունը դնող անբարոյականը, որ լողավազանը պիվնոյ են սարքում». Անի ԽաչատրյանԱրշակ Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել փողերի լվացման համար Երևանի ավագանին գումար կհատկացնի 2008-ի մարտի 1-ին զոհվածների հուշարձանի պատրաստման համար Վարչապետին ասացին՝ «ե՞րբ եք շինելու թալանչիներին», նա էլ ասաց՝ «սրանից հետո սաղին բռնելու եմ, շինեմ» «Միցուբիշի»-ի վարորդը արձանագրություն չկազմելու համար պարեկների գրպանում փող է դրել «Ճիշտ կլինի այս տարի հրապարակում տոնածառ տեղադրել». Դավիթ Խաժակյան15-ամյա պատանին դանակահարել է նախկին փեսայինՀոգեմետ դեղահաբերի ապօրինի իրացման ու կաշառք ստանալու համար հոգեբուժարանի բուժաշխատողներ են կալանավորվելՔննվող քրեական գործի շրջանակներում որոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը. ՔԿ Երևանի վերելակային տնտեսությունը սկսել է «շունչ քաշել». 570-ից ավելի վերելակ արդեն փոխվել է Ճանապարհ տվեք, ճողոպրեմ. ՊՆ փոխնախարարը խուսափեց պատասխանել՝ ինչու են ադրբեջանցիները հետ քաշվել Իշխանասարից ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանն Ադրբեջանի դեմ Հայաստանի հայցի վերաբերյալ որոշումը կհրապարակի դեկտեմբերի 7-ինԱդրբեջանական զորքերը Իշխանասարի հատվածում հետ են քաշվել. համայնքի վարչական ղեկավար«Չկրակելու հրաման որևէ պաշտոնատար անձի կողմից չի տրվել». ՊՆ փոխնախարար ՀՕՊ զորքերն իրավասու են Հայաստանի անվտանգությանը սպառնալու դեպքում ոչնչացնել օդանավը կամ այլ թռչող սարք. ՊՆ փոխնախարար11 հանքագործների մարմիններ են հայտնաբերել «Լիստվյաժնայա» հանքահորում «Ձեր ուժի ներկայացուցիչը սեռական բնույթի հայհոյանք է հասցրել ընդդիմադրին, Դուք էլ ներկա եք եղել». Վարդանյանը՝ Վլադիմիր Վարդանյանին Երևան քաղաքի ավագանու նիստ. ՈՒՂԻՂ Ճակատեն-Կապան ճանապարհի մաքսային վերահսկողության պատճառով սյունեցիները կանգնել են բազմաթիվ խնդիրների առաջ. ՄԻՊ Տարածաշրջանի պատկերը սա է. իրանագետ Կան ոստիկաններ, որ անում են հնարավորը, որ ավելի շատ դուր գան իշխանություններին․ Վարդևանյան ՀՀ-ում հաստատվել է կորոնավիրուսի 398 նոր դեպքԱրագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում առկա է մառախուղ Ի՞նչ էր ուզում անել ու ի՞նչ արեց Ազատագրական շարժումը մեկ շաբաթում«Սիրո՞ւմ եք Գյումրին». Ադրիանա Գալստյանի լուսանկարը Գյումրիից 5,1 մագնիտուդով երկրաշարժ Է տեղի ունեցել Թուրքիայում Ավստրալիայի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը ժամանակի հարց է. Հայ դատի հանձնախումբ Սոչիի եռակողմ հայտարարությամբ հերքվում են «միջանցքի» մասին տարածվող քարոզչական թեզերը. ԱԳՆ Աստղագուշակ՝ նոյեմբերի 30-ի համար Երևանյան մառախուղը` Նորքի զանգվածից «Ժողովուրդ». Ուշագրավ իրավիճակ Տոնոյանի կալանքի երկարացնելու մասով դատաքննության ժամանակ«Հրապարակ». Քաղաքապետարանում կրկին աշխատավարձեր են բարձրացնում«Ժողովուրդ». Կարտոֆիլի բերքատվությունը պակասել է․ մտահոգիչ թվեր«Իրավունք». Ինչո՞ւ Սոչիում եռակողմ հանդիպման օրը սփյուռքահայերը մնացին կեսճանապարհին«Ժողովուրդ». Իշխանությունները վրեժ են լուծում Սերոբ Հարությունյանից
Ամենադիտված