00:00
1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
«Այս մասին երկար եմ մտածել»․ Արայիկ Հարությունյանը Մասիս Մայիլյանին նշանակեց Արցախի ԱԳ նախարար Սամվել Բաբայանը կզբաղեցնի Արցախի ԱԽ քարտուղարի պաշտոնըՊատգամավորներին լարված օրեր են սպասվում․ «Հրապարակ» «Ժողովուրդ». Փաստահավաք խմբի վերաբերյալ քննարկում են արել ու դժգոհել «Ժողովուրդ».Հայտնի է «Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի» հոգաբարձուների խորհրդի նոր կազմը«Հրապարակ». Քաջարանի քաղաքապետի դեմ մեծ դոսյե են հավաքել «Ժամանակ». Մեզ երկաթուղի պե՞տք չէ Ռազմական ոստիկանությունում մեծ աղմուկ է հասունանում․ «Ժողովուրդ» «Հրապարակ». «Իմ քայլի» երկու պատգամավոր հղի է «Փաստ». Զտումներ՝ շրջակա միջավայրի նախարարությունում

Լանզարոտեի կոնվենցիայի՝ հատկապես երեխաների կրթության մասով ունեմ մտահոգություններ. Արա Զոհրաբյան

Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանն իր էջում գրում է.

«Լանզարոտեի կոնվենցիայի՝ հատկապես երեխաների կրթության մասով ունեմ մտահոգություններ, ինչը հնարավոր չեղավ հանրային քննարկման բացակայության պատճառով նախապես ներկայացնել և ստանալ սպառիչ պատասխաններ:

Նախ պետք է նշեմ, որ կոնվենցիայի տեքստն ինքնին խնդրահարույց չէ, սակայն կոնվենցիայի որոշ դրույթների կիրառումը հարցեր են առաջացնում:

Երեխաների կրթության հարցը.

Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը պարտավորեցնում է Հայաստանի Հանրապետությանը ձեռնարկել անհրաժեշտ օրենսդրական կամ այլ միջոցներ՝ ապահովելու համար, որ երեխաները ՏԱՐՐԱԿԱՆ ԵՎ ՄԻՋՆԱԿԱՐԳ կրթության ընթացքում ստանան սեռական շահագործման ու սեռական բնույթի բռնությունների հետ կապված վտանգների, ինչպես նաև ինքնապաշտպանության միջոցների մասին տեղեկություններ, որոնք հարմարեցված են նրանց զարգացող կարողություններին:

Առողջապահական համաշխարհային կազմակերպության Եվրոպական ռեգիոնալ կառույցի և Գերմանական առողջապահական ոլորտում Լուսավորության դաշնային կենտրոնի կողմից 2010թ. ընդունվել է «ՍԵՌԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՍՏԱՆԴԱՐՏՆԵՐԸ ԵՎՐՈՊԱՅՈՒՄ» փաստաթուղթը՝ կրթության և առողջապահության ոլորտում քաղաքականություն մշակողների, ղեկավարների և մասնագետների համար, ինչպես նաև քննարկելու այդ ստանդարտների իրականացման հնարավորությունները Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում:

Սեռական կրթության եվրոպական ստանդարտների մեջ ներառված են նաև սեռական շահագործման ու սեռական բնույթի բռնությունների հետ կապված վտանգների, ինչպես նաև ինքնապաշտպանության միջոցների մասին տեղեկություններ:

Տես հղումը

Այդ ստանդարտներով նախատեսված է ըստ տարիքի երեխաների 6 խումբ ՝ 0-4, 4-6, 6-9, 9-12, 12-15, 15-ից բարձր:

Ստորև կներկայացնեմ քաղվածքը այդ տեղեկություններից, և կխնդրեմ իրավասու պետական մարմնի ներկայացուցչին տեղեկացնել՝ սեռական կրթության այս ստանդարտները կիրառվելու են Հայաստանում, թե՝ ոչ, եթե ոչ, ապա ինչ ստանդարտներ են կիրառվելու (կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի կատարումը փաստելու համար ինչ ստանդարտի հետ է համեմատվելու Հայաստանում կրթության ներդրվող ստանդարտը):
***********
0-4 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ՝
Ա. տրամադրել տեղեկություն հետևյալի մասին (տես ստանդարտների 42 էջ)՝

  • հղիության, ծնելիության և նորածինների
    • մարդու վերարտադրողականության հիմքերի (որտեղից են հայտնվում երեխաները)
    • ընտանիքի ստեղծման տարբեր միջոցների (օրինակ որդեգրում)
    • սեփական մարմնին դիպչելիս ուրախության և հաճույքի զգացում
    • ինքնաբավարարում վաղ տարիքում
    • սեփական մարմնի և սեռական օրգանների ուսումնասիրություն
    • ֆիզիկական մոտիկությունից ստացվող հաճույքը հանդիսանում է յուրաքանչյուր անձի նորմալ կյանքի բաղկացուցիչ մասը
    • սեքսուալության մասին հարցեր տալու իրավունքի
    • գենդերային ինքնությունը ուսումնասիրելու իրավունքի
    • մերկությունը և մարմինը ուսումնասիրելու, հետաքրքրասեր լինելու իրավունքի

Բ. սովորեցնել երեխաներին՝
• գիտակցել սեռական ինքնությունը
• խոսել հաճելի/տհաճ մարմնային զգացողությունների մասին
• արտահայտել սեփական կարիքները, ցանկությունները և սահմանները, օրինակ բժիշկ խաղալիս

***********
4-6 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ՝
Ա. տրամադրել տեղեկություն հետևյալի մասին (տես ստանդարտների 44 էջ)՝

  • ծնելիության միֆերի (օրինակ որոշ երկրներում երեխաներին ասում են,որ նորածիններին արագիլն է բերում)
    • կյանքի՝ հղիության, ծնվելու, նորածինների և կյանքի ավարտի
    • մարդու վերարտադրողականության
    • սեփական մարմնին դիպչելիս ուրախության և հաճույքի զգացումի մասին՝ ինքնաբավարարում վաղ տարիքում
    • սեփական մարմնի և սեռական օրգանների ուսումնասիրության
    • սեքսուալության նշանակությունը և արտահայտումը (օրինակ սիրո արտահայտում)
    • միևնույն սեռին պատկանող անձանց միջև փոխհարաբերությունների
    • գենդերային, մշակութային և տարիքային տարբերությունների

Բ. սովորեցնել երեխաներին՝
• ամրապնդել սեփական գենդերային ինքնությունը
• օգտագործել վիրավորական բնույթ չպարունակող սեքսուալ տերմինաբանություն

***********
6-9 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ՝
Ա. տրամադրել տեղեկություն հետևյալի մասին (տես ստանդարտների 46 էջ)՝

  • ժամանակի ընթացքում արտահայտվող մարմնի փոփոխությունների, դաշտանի, սերմնաժայթքման, զարգացման անհատական տարբերությունների
    • կանանց և տղամարդկանց (կենսաբանական) տարբերությունների (ներքին և արտաքին)
    • մայրության և հղիության ընտրության, անպտղության, որդեգրման
    • հակաբեղմնավորիչների հիմնական գաղափարի (թույլ է տալիս պլանավորել և որոշումներ կայացնել սեփական ընտանիքի մասին)
    • բեղմնավորման տարբեր միջոցների
    • ծնելության ցիկլի հիմունքների
    • վերարտադրողականության միֆերի
    • սեքսի ԶԼՄ-ներում (ներառյալ ինտերնետում)
    • սեփական մարմնին դիպչելիս ուրախության և հաճույքի զգացումի (ինքնաբավարարում, ինքնախթանում)
    • համապատասխան սեքսուալ տերմինաբանության
    • սեռական ակտի
    • գենդերային դերերի

Բ. սովորեցնել երեխաներին՝
• ճիշտ վերաբերվել սեքսին ԶԼՄ-ներում
• օգտագործել սեքսուալ լեքսիկոն՝ չենթադրելով վիրավորանք

***********
9-12 ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ՝
Ա. տրամադրել տեղեկություն հետևյալի մասին (տես ստանդարտների 48 էջ)՝
• մարմնի հիգիենայի (դաշտան, սերմնաժայթքում)
• սեռական հասունացման ժամանակ վաղ փոփոխությունների, (մտավոր, ֆիզիկական, սոցիալական և էմոցիանոալ փոփոխությունների, ինչպես նաև դրանց տատանումների)
• ներքին և արտաքին սեքսուալ, վերարտադրողական օրգանների և դրանց գործառույթների
• տարբեր տեսակի հակաբեղմնավորիչների և դրանց կիրառման՝ հակաբեղմնավորիչների վերաբերյալ միֆերի
• հղիության ախտանիշների, ռիսկերի, և չպաշտպանված սեռական հարաբերությունների հետևանքների (անցանկալի հղիություն)
• առաջին սեքսուալ փորձի
• գենդերային կողմնորոշման
• հաճույքի, ինքնաբավարարման, օրգազմի
• գենդերային ինքնության և կենսաբանական սեռի միջև տարբերությունների
• ընկերության և սիրո, նույն սեռին պատկանող անձանց միջև
• անցանկալի, տհաճ, և չպաշտպանված սեքսուալ կապերի ախտանիշների, ռիսկերի և հետևանքների (սեռավարակներ, ՁԻԱՀ, անցանկալի հղիություն, հոգեբանական հետևանքներ)

Բ. սովորեցնել երեխաներին՝
• հասկանալ կապը դաշտանի, սերմնաժայթքման և ծնելիության միջև
• հետագայում արդյունավետ օգտվել պահպանակներից և հակաբեղմնավորիչ միջոցներից
• ընդունել գիտակից որոշում ունենալ սեռական փորձ թե՝ ոչ

………………………….
Մյուս տարիքային խմբերին վերաբերող տեղեկությունները չեմ մեջբերում, ինքներդ կարդացեք»:

Լրահոս
29 Մայ
Աստղագուշակ՝ մայիսի 29-ի համար«Այս մասին երկար եմ մտածել»․ Արայիկ Հարությունյանը Մասիս Մայիլյանին նշանակեց Արցախի ԱԳ նախարար Օրվա խորհուրդՍամվել Բաբայանը կզբաղեցնի Արցախի ԱԽ քարտուղարի պաշտոնըՊատգամավորներին լարված օրեր են սպասվում․ «Հրապարակ» «Ժողովուրդ». Փաստահավաք խմբի վերաբերյալ քննարկում են արել ու դժգոհել «Ժողովուրդ».Հայտնի է «Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի» հոգաբարձուների խորհրդի նոր կազմը«Հրապարակ». Քաջարանի քաղաքապետի դեմ մեծ դոսյե են հավաքել «Ժամանակ». Մեզ երկաթուղի պե՞տք չէ Ռազմական ոստիկանությունում մեծ աղմուկ է հասունանում․ «Ժողովուրդ» «Հրապարակ». «Իմ քայլի» երկու պատգամավոր հղի է «Փաստ». Զտումներ՝ շրջակա միջավայրի նախարարությունում «Ժողովուրդ». Ինչ է պատմել Գավառում պարանոցը կտրած երիտասարդը Կանանց մոտ 12%-ը երբեք օրգազմ չի զգացել. հետաքրքիր փաստեր ինտիմ կյանքի մասինԱմբողջովին մերկ աղջիկն օրը ցերեկով ֆոտոսեսիա է կազմակերպել քաղաքում (տեսանյութ)«Մենք «բառադի» ազգ չենք, հարգելի Նարեկ»Վերին Լարսի անցակետում գտնվող ՀՀ 70 քաղաքացիներն ուշ երեկոյան ժամանել են ՀայաստանԴաժան դեպք. հարբած տղամարդը բռնաբարել, ապա սպանել է 80-ամյա թոշակառու կնոջը Ալեն Սիմոնյանը երևի մտածում է, որ ես հետևից կգրկեմ նրան. Ռուբեն Հայրապետյան. 168.am Աբովյանի ծննդատունը պարզաբանում է ներկայացրել օրեր առաջ մահացած նորածնի վերաբերյալ Մարիամ Փաշինյանն առաջին անգամ լողացնում է իր՝ Մոլի անունով շանը (տեսանյութ)ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը շնորհավորել է Հայաստանում ծառայող ռուս սահմանապահներինՄայիսի 28-ին Կենտրոն վարչական շրջանում արձանագրվել են իրավախախտումներ. ոստիկանություն (տեսանյութ)Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է Սարդարապատ Վրաստանը պատրաստ է օգնել Հայաստանին կորոնավիրուսի դեմ պայքարումՊարեկի թեկնածուի ընտրության համար բարձրագույն կրթությունը պարտադիր չէ. սա ճիշտ որոշում չէ․ Ոստիկանապետի նախկին տեղակալ Կյանքից հեռացել է ամերիկահայ անվանի բժիշկ Րաֆֆի Հովանեսյանը Դատարանը չի հաստատել Ռուբեն Հայրապետյանին մեղսագրված արարքներից երկուսի հիմնավոր կասկածը․ պաշտպան Պրեմիեր լիգայի վերսկսման հստակ օրը հայտնի է Վրաստանում ՀՀ դեսպանատան դիվանագետները այցելել են Վորոնցովյան պալատ Ողբերգություն Աղձքում. քույրերը վարակվել են մոր թաղման ժամանակ և երկուսն էլ մահացել են. News.am Վարակի «ռեկորդներ»-ին հաղթելու համար պարետատունն ունի տարբեր սցենարներ․ դրանցից որը կիրագործվի՝ պարզ չէՄասնագետների մասնակցությամբ տեղի է ունեցել կորոնավիրուսային հիվանդության վերաբերյալ քննարկումՄարմաշենում ֆուտբոլի խաղի ժամանակ մահացած 20-ամյա տղայի սպանության կասկածանքով կա ձերբակալված «Մարդուն տանել, օրերով պահել, օրերով ծեծել, օրերով ստորացնել...». Ալեն Սիմոնյանը՝ Ռուբեն Հայրապետյանի մասին33-ամյա տղամարդուն ինքնասպանության հասցնելու դեպքի առթիվ քննվող քրգործով 4 անձ բերման է ենթարկվել․ ՔԿՌուբեն Հայրապետյանի որդին ինքնակամ ներկայացել է ոստիկանություն. ՔԿ «Մենք միասին ենք դիմավորում արևածագը». վրացական անսամբլի նվերը՝ Հայաստանին (տեսանյութ)ԱԱՏՄ-ն Կենտրոն վարչական շրջանում դիտարկած 45 տնտեսվարողից 17-ի մոտ խախտումներ է արձանագրել Բացահայտ ասում եմ ՝ դուք այն տեղում չեք, որտեղ պիտի լինեիք. Գևորգ Խուրշուդյանը՝ վարչապետին Forbes-ը Պորոշենկոյին ընդգրկել է Ուկրաինայի ամենահարուստ գործարարների եռյակումՄայիսյան հերոսների պատգամն է մեզ՝ յուրաքանչյուր օրը նվիրենք հայոց պետականության ամրապնդմանը. Ավինյան Սորոսականների տհաճ անակնկալը՝ Նիկոլ ՓաշինյանինԽոշոր ավտովթար՝ Գեղարքունիքիում. կա 6 վիրավորԻնչպես է իրականացվելու թեթև կամ առանց ախտանիշների կորոնավիրուսային հիվանդությամբ պացիենտների հսկողությունը (տեսանյութ)Որքանո՞վ «կծանրանա» օլիգարխների «հարկային բեռը» Նոր ՀայաստանումՀՀ 71 քաղաքացիներին տեղափոխող երեք ավտոբուսներն ուղղություն վերցրին դեպի Հայաստան. Վրաստանում ՀՀ դեսպանություն (տեսանյութ)«Հզոր պետություն ենք ուզում, ուրեմն առաջին հերթին պարտավո՛ր ենք մեծարել ընտանեկան արժեքները...». Սարգիս Գրիգորյան Վրաստանում վերջին մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսի երեք նոր դեպք․ Ռիա ՆովոստիԵրևանում 40 տրանսպորտային միջոցի մշտադիտարկման արդյունքում արձանագրվել է 18 իրավախախտում
Ամենադիտված
Երևանում օրգազմի մասին պատմող գրքեր են բաժանել երեխաներին. ծնողը խոստանում է սպանել նրանց (տեսանյութ)Արտուշ պապին դժգոհ է բնակարանի վերանորոգումից և իրեն խաբված է զգում (տեսանյութ)Կարինե Բուռնազյանի՝ կորոնավիրուսով վարակվելը բացահայտվել է մահից հետո. նա ունեցել է հարակից այլ հիվանդություններԱրշակի նկարածն է, խիստ չդատեք․ Արփինե Հովհաննիսյանի նոր լուսանկարըՀրանտ Թոխատյանը և Լուիզա Ներսիսյանը բաժանվել են (տեսանյութ)Հրազդանից դեպի Հանքավան հատվածում երկնաքար է ընկել (տեսանյութ)Ինչ է կատարվել ֆուտբոլ խաղալիս. մանրամասներ՝ Մարմաշենում 20-ամյա երիտասարդի մահվան դեպքից«Չմոռանանք Արտուշ պապիի «իդեալական» տունը»Կորոնավիրուսի նոր բռնկում ունենք, ինչը շատ վտանգավոր իրավիճակ է. վարչապետՌեստորանները, սրճարանները, վարսավիրանոցները դաժան ձևով փակվելու են, և ոչ միայն 24 ժամով
Մի՛ լացեք, կզարթնեն․ Երևանում սպանված երեխաների մայրն ու հարազատները հրաժեշտ են տվել նրանց Հայհոյում եմ ձեզ էլ, ձեր վարչապետին էլ. Նարեկ Մանթաշյանը՝ «Հեղափոխության պահապաններին»Բացառիկ կադրեր Գավառում տեղի ունեցած ողբերգական սպանություններից (տեսանյութ)Պատրաստ եմ կիսել պատասխանատվությունը․ Վահե Տեր-Մինասյան Երևանում օրգազմի մասին պատմող գրքեր են բաժանել երեխաներին. ծնողը խոստանում է սպանել նրանց (տեսանյութ)Ծեծկռտուք՝ Ալեն Սիմոնյանի և Արթուր Դանիելյանի միջևՄանկասպանը դրսում «հրեշտակ» էր, իսկ տանը՝ հրեշ. Տեր Մաղաքիա Օհանյանը` երեկվա ողբերգական դեպքի մասին Խարկովում ոստիկանները ձերբակալել են մերկ կնոջ՝ իր դստեր գլուխը ձեռքինԹալանել են Սամվել Ալեքսանյանի խանութը. գողացել են շուրջ 80.000 դոլարԻ՞նչ հաճախականությամբ պետք է սեքսով զբաղվել երջանիկ լինելու համար
Արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգվեց մայիսի 14-ը ներառյալ. Hraparak.amՄի՛ լացեք, կզարթնեն․ Երևանում սպանված երեխաների մայրն ու հարազատները հրաժեշտ են տվել նրանց 5 նշան, որոնք վկայում են, որ դուք արդեն կրել եք COVID-19 վարակ Նայեք` ինչ ձևով են հաստատվում վարակակիրները, վերլուծեք հեռախոսազրույցը և կհասկանաք, թե ով է Արսեն Թորոսյանը (տեսանյութ) Լևոն Արոնյանի կնոջ՝ Արիաննե Կաոլինիի հոգեհանգստյան արարողությունը (տեսանյութ)Ես խոսքեր չունեմ արտահայտելու իմ ցավը կնոջս՝ Արիանայի մահվան կապակցությամբ. Լևոն ԱրոնյանՍոթք գյուղում երեխա է ինքնասպան եղել․ պատճառը համակարգչային խաղե՞րն են եղելՈվ է այսօր Գավառում սպանված քննիչը (լուսանկարներ)«Ես սխալվեցի․ համաճարակը գնում է ամենավատ սցենարով»․ բժիշկ Ալեքսանդր Մյասնիկով․ Ռիա Նովոստի Տղամարդու մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել տոմատի մածուկի շնորհիվ․ Daily Mail