Մայիսի 15-ին մահացել է հայ նշանավոր կատակերգակներից մեկը` Գրիգոր Ավետյանը

Գիտություն և Մշակույթ 15 Մայիս, 2013 14:50

Գրիգոր Կարապետի Ավետյանը ծնվել է 1870 թ. հունվարի 21–ին:

Հայ թատրոնի նշանավոր կատակերգակներից մեկն է, որ կանգնած է Գ. Տեր-Դավթյանի, Արամ Վրույրի, Դավիթ Թրյանցի և Պողոս Արաքսյանի կողքին: Իր երկարամյա գործունեության ընթացքում,-որի 20-ամյա հոբելյանը կատարվել է դեռ 1912-ին,-Ավետյանը խաղացել է անհավատալի քանակի՝ շուրջ ութ հարյուր դեր:

«Ես կյանքիս մեջ միշտ աշխատել եմ չտարվել անպատճառ մեծ դերեր խաղալով: Ես ձգտել եմ խաղալ այնպիսի դերեր, որոիցից կարելի լինի ստեղծել մի տիպ, որ համ ու հոտ ունենա…»,-գրել է դերասանը մի առիթով:

1888-ից սկսել է Թատերական գործունեությունը սկսել է Թիֆլիսից (1888թ.): Համագործակցել է հայտնի հայ դերասաններ Հովհաննես Աբելյանի և Սիրանույշի հետ։ Կազմակերպել է 1888թ. թատերախումբ շրջելով Ռուսաստանում, Թիֆլիսում, Բաքվում և Կովկասի այլ քաղաքներում, Թուրքիայում և Ռումինիայում: Նպաստել է ազգային թատերական մշակույթի ստեղծագործական աճին։ Նրա խաղը նշանավորվել է ինքնաբերականությամբ, հումորով, և բարձր ճշգրտության ժեստերով և ինտոնացիաներով։ 1923-ից՝ դերասան Առաջին պետական թատրոնում (այժմ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոն) Երևանում:

Երևանի Առաջին պետթատրոնի հնգամյակը նշվելու օրը` 1927թ. հունվարի 25-ին (հանդիսավոր նիստին զեկուցումով հանդես էր եկել Հայկ Գյուլիքեվխյանը) հանրապետության վաստակավոր դերասանի կոչման արժանացան Գրիգոր Ավետյանը, Հասմիկ Հակոբյանը և Արուս Ոսկանյանը:

Ստեղծել է մի շարք վառ կատակերգական դերեր։ Զբաղվում էր նաև ռեժիսուրայով։ Թարգմանել է հայերեն լեզվով մի շարք բեմադրություններ, այդ թվում Մ. Գորկու «Հատակումը»: Գրել է թատերական հուշեր «45 տարի հայկական բեմում» վերնագրով:

Թատրոնում մարմնավորել է. Գիքո՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո», Սաղալել՝ Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար», Ծիպլիծտուր՝ Ա. Շիրվանզադեի «Նամուս», Մանուկ-աղա՝ Հ.Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկաններ», Լուկա՝ Մ. Գորկու «Հատակում», Բոբչինսկի՝ Ն. Գոգոլու «Ռեվիզոր», Բուբլիկ՝ Ն. Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ», Քորնոստաև՝ Կ.Տրենյովի «Լուբով Յարովայա» կինոյում հանդես է եկել հետևյալ դերերով. ջրաղացպան («Շոր և Շորշոր» ) (1926), ծերունի («Արևի զավակը»), Գիքո («Պեպո»), խուլ ծերունի («Զանգեզուր»), Օղանա–ամի («Լեռնային արշավ»), տարեգիր («Դավիթ Բեկ») և այլն:

Մահացել է 1946թ. մայիսի 15-ին Երևանում: