«Հոպար» ՓԲԸ-ն ու պետբյուջեի մսխումները

«Իշմարս» մեր մեջ թող մնա

- Ես զարմացած եմ, որ մենք քննարկում ենք մի հարց, որտեղ գործ ունենք, կոպիտ ասած, թալանչիների, յուրացնողների հետ, և մենք որևէ լուրջ քայլ չենք իրականացնում։ Պարո՛ն Զաքարյան, ես զարմացած եմ. այս մարդկանց բոլոր գործերը պետք է ուղարկվեն դատախազություն, և, ընդհանրապես, սա ոնց որ շարունակական բնույթ է կրում, որովհետև բազմաթիվ ելութներ, հաշվետվություներ են եղել, որ նույն սխալները, թերությունները, յուրացումները կրկնվել են։ Ես մի հարց ունեմ Ձեզ։ Երբ դուք քննարկում եք գերատեսչության ղեկավարների, պատկան մարմինների հետ, ի՞նչ պատասխան են տալիս այս յուրացումների մասին, անկեղծ ընդունո՞ւմ են, որ յուրացրել են, և եթե չբռնեին, էլի կյուրացնեին, կտանեին տո՞ւն։ Սրա վերջը ի՞նչ է լինելու։ Խոսում եք ստվերից. բյուջեի իրական փողերը որոշ մարդիկ լափում են, և մենք իրականում ոչ մի քայլ չենք անում։

ՀՀ Վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանը շուրջ մեկ ժամ Ազգային ժողովում կարդում էր Հայաստանի ամենատարբեր գերատեսչություններում հայտնաբերված չարաշահում-յուրացումների ամփոփ հաշվետվությունը: Զարմացողը հայաստանյան իրականությունն ու գերատեսչություններում գործի դրվող մեխանիզմներին ավելի քան լավ ծանոթ Հովիկ Աբրահամյանն էր՝ Ազգային ժողովի նախագահը: ԱԺ նախագահը զարմացած ու զայրացած հարց է ուղղում՝ «ինչպե՜ս կարելի է» ոճի մեջ, ՎՊ նախագահը պատասխան է տալիս և հատորանոց հաշվետվությունից, չգիտես ինչու, հանում և որպես օրինակ հրամցնում է հենց Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի չարաշահումները: Այս կոմիտեի ղեկավարն Անդրանիկ Անդրեասյանն է՝ Հովիկ Աբրահամյանի «դրածոն»:

- Խնդիր համար մեկ՝ Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի համակարգում շինարարական աշխատանքները կատարվել են փոփոխված նախագծահաշվային փաստաթղթերի հիման վրա, որը մշակվել է համապատասխան շինարարական կազմակերպությունների կողմից՝ առանց համապատասխան լիցենզիայի և փոփոխված նախագծերը փորձաքննություն չեն անցել: Երկրորդ խնդիրը, որը նույնպես եղել է Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի կողմից, վերաբերվում է Վարդենիս, Գավառ, Մարտունի քաղաքների մաքրման կայաններում մեր կողմից հայտնաբերված խախտումներին: Փաստացի մոնտաժված սարքավորումների որոշ մասը թուրքական արտադրության է, այնինչ պետք է լիներ գերմանական կամ իտալական…

- Պարո՛ն Զաքարյան, Ձեր պատասխանով ինչ-որ բան է՞իք ակնարկում ԱԺ նախագահին:

- Չէ՛, ի՞նչ ակնարկ, ո՛չ մի ակնարկ,- մեր հարցին պատասխան է տալիս ՎՊ նախագահը:

«Հոպար» ՓԲԸ կամ՝ ինչո՞ւ են մսխվում պետբյուջեի փողերը

Ո՛չ Ազգային ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը, ո՛չ Վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանը զարմանալու կարիք չունեն: Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի փողերը մսխվում են, քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունն արդեն վաղուց վերածվել է «Հոպար» ՓԲԸ-ի, որտեղ պետական բյուջեն հոպարի ու բալեքի ընդհանուր օգտագործման հաշիվն է:

«Հոպար» ՓԲԸ-ում բոլոր ոլորտներում անխտիր արձանագրում են ծավալային հավելագրումներ, անարդյունավետ ծախսեր և համանման՝ թալանի մեղմացուցիչ այլ ձևակերպումներ, քանի որ թալանի՝ անխափան գործող մեխանիզմը մեկն է՝ հոպարը շինարարական տենդեր է հայտարարում, որ բալեն շինարարություն անի, մեջը փող աշխատի, էն մյուս բալեն վերահսկի, էլի փող աշխատի, էն մյուս բալեն էլ՝ ընդունի, բնականաբար, էլի փող աշխատի և այսպես շարունակ:

Պետբյուջեի ծախսային մասի 2/3-ը՝ շուրջ 700 մլրդ դրամը գնումների և շինարարության հատվածն է, որտեղ էլ արձանագրվում է ամենախայտառակ թալանը: Հենց այստեղ էլ ՎՊ-ն բացահայտել էր, որ 100 դրամանոց մալուխը պետության վրա ծախել էին մետրը 36 հազար դրամով: Սրա վրա ևս զարմանալու կարիք չկա, որովհետև շինարարությունն այն ոլորտն է, որտեղ կարելի է խաբել ցանկացածին և որտեղ խաբում ու թալանում են, որովհետև վերահսկողներ, վարչության պետեր, շինարարությունների, գնումների թույլտվությունների տակ ստորագրողներ են նշանակված ոչ թե պրոֆեսիոնալներ՝ ապրանքագետներ, շինարարությունից հասկացողներ, այլ ընդամենը հոպարի բալաներ: Որովհետև հոպարներին ու իրենց բալեքին հետաքրքրում են միայն ստորագրությունների համար տրվող ատկատներն ու դրանցով ձեռք բերվող «Բենթլի»–ները. ստորագրությունները մոռացվում են, իսկ «Բենթլի»–ներն ու դղյակները՝ մնում: Հենց այս սխեմայով էլ պետական գնումներում «գամ»-ը հնարավոր է վաճառել հատը 1000 դրամով, ցանկության դեպքում՝ գինը կարելի է 10 000-ի էլ հասցնել, խողովակի գինը թռցնել մինչև անսահման մեծություն՝ առանց խորանալու, թե տվյալ շինությանն ինչ տրամաչափի ու որակի խողովակ է հարկավոր…

Պետական գնումներում ու շինարարություններում փողերը մի քանի անգամ ավելի են ծախսվում, որովհետև մեզ մոտ վաղուց արդեն վերացել է «գոստ» հասկացությունը: Շինարարության մեջ կարելի է խաբել անգամ բազմափորձ «պրարաբին», իսկ «գոստ»-ի բացակայության պայմաններում մնում է ընդամենը երևակայել, թե ինչե՜ր կարելի է անել չհասկացողների հաշվով… «Գոստ»-երը հոպարի բալեքն են, ովքեր պատկերացում անգամ չունենալով, թե ինչն ինչի՞ համար է, ի՞նչ արժե, ամեն ինչ անում են՝ «Հոպար» ՓԲԸ-ի փողերն «արխային» ծախսելու համար:

Քաղաքական կամքի դեպքում բոլորի «հարցերը» կարելի է լուծել

- Չկատարված աշխատանքի համար վճարում… Էդ հո հոր տնից չի՞ բերել էդ գումարը, որ վճարել է: Մենք պետք է օր առաջ ազատվենք կոռումպացված չինովնիկներից։ Ըստ Ձեզ՝ քանի՞ քրեական գործ է հարուցվելու այս զեկույցից հետո։ Դուք քանի՞ քրեական հանցանք եք տեսնում։ Մեզ համար անթույլատրելի է կոռումպացված չինովնիկը։ Այդ չաղ ու բախտավոր չինովնիկների ժամանակներն անցյալում են,- ՎՊ նախագահին հարց է ուղղում ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը:

Կկայացնի՞, ի վերջո, հանրապետության նախագահը այդքան սպասված որոշումը: Ցանկության, քաղաքական կամքի առկայության պարագայում դժվար է հավատալ, թե որևէ չինովնիկ համարձակվի անգամ գրիչ գողանալ: Բավական է միայն փոխել խաղի կանոնները և, վե՛րջ, «Հոպար» անունը կրող փակ բաժնետիրական ընկերությունը կարելի կլինի հայտարարել փակված:

Լուսինե Կեսոյան