Վաղը Շանթին կարդարացնեն, բայց Փափազյան չի լինի, որ կարդա (տեսանյութ)

Ռադիոյի կուսկազմակերպության ժողովում քննարկվում է խմբագիր Վահրամ Արամունու հարցը: Հովհաննես Շիրազի ընթերցմամբ եթեր է տրվել նրա «Ո՞րն է, բաբո» և Չարենցին նվիրված «Քարը» բանաստեղծությունները: Զեկուցողը մեղադրում է Արամունուն, որ առանց լսելու, թե ինչ է կարդացել Շիրազը, ժապավենը եթեր է տվել: Արամունին բանաստեղծ է, երեխայի պես հուզվում է: «Հանցանքից» անմասն չէ նաև Հրաչուհի Ջինանյանը, որն այդ տարիներին գրական հաղորդումների խմբագրության ռեժիսորն էր: Նա է ձայնագրել Հովհաննես Շիրազին:

Արամունին փորձում է արդարանալ.

-Բայց ի՞նչ է ասել Շիրազը, «այս քարաշատ Հայաստանում մի քար չկար, որ Չարենցի շիրմի վրա դնեին...»

Թեև 60-ական թվականների սկիզբն է, բայց ստալինյան բռնատիրության զոհ դառնալու փաստի մասին չեն խոսում, թեկուզ այդ զոհերը հետմահու արդարացված են: Անգամ Հայկական սովետական հանրագիտարանում բռնադատվածների կենսագրությունը հասնում է մինչև 37 թվականը: Ու լռելյայն անցնում են այդ հրեշավոր իրողության կողքով: Ժողովը գնալով թեժանում է, Արամունին ուզում է ասել՝ այսօր «Քարը» և նման գործեր արգելված են, բայց վաղը կարող է թույլատրվեն, դրա համար պետք է ձայնագրել: Բայց իրեն այնպես է կորցնում, որ տեղից բղավում է.

-Դե, որ այդպես է, իմացեք, բաժնի վարիչ Ժաննայի դարակում պահվում է Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայից քողավորի կիսերգը՝ «Իջեք, իջեք, երազներ», Վահրամ Փափազյանն է կարդացել: Արամունու հայտնածը շանթի ուժգնություն ունի, «մեղադրյալի» աթոռին նստեցնում են նաև Ժաննա Տեր-Հովհաննիսյանին:

Աղմուկ, իրարանցում.

­-Ինչպե՞ս կարելի է արգելված հեղինակի գործերը ձայնագրել: Սա պետական ռադիո է,-ասում են հույժ կուսակցականները:

-Պետք է ձայնագրել ու պահել,-առարկում են երիտասարդները: Նրանք մտահոգված են՝ ինչպես փրկել ձայնագրությունը, որ չարժանանա Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար» պիեսի ռադիոբեմականացման ճակատագրին: Սքանչելի ձայնագրությունը (գլխավոր դերակատար՝ Համբարձում Խաչանյան) կոմկուսի կենտկոմն արգելել էր, իսկ ռադիոյի որոշ աշխատակիցներ, Հռոմի պապից պապական գտնվելով, ջնջել էին:

Ժողովականները չգիտեին, որ Փափազյանի կատարումով ժապավենի մի օրինակ էլ պահվում է իմ դարակում: Եվ ես մի անգամ այն եթեր եմ տվել արտասահմանի հայության համար տրվող հաղորդումների գիշերային հատվածում: Վերևներում գլխի չեն ընկել, իսկ խմբագրությունում այնպիսի համերաշխություն կա, որ մի ծպտուն անգամ դուրս չի գա: Ականջիս հնչում է Վահրամ Փափազյանի խոսքը. «Ձայնագրեցի, որովհետև վաղը Շանթին կարդարացնեն, բայց Փափազյան չի լինի, որ կարդա»:

Տարիներ անցան, Փափազյանի կանխատեսումն իրականացավ: Մեծ վարպետի կատարմամբ հիմա ի՜նչ հույզերով ենք լսում «Իջեք, իջեք, երազներ» կիսերգը, ի՜նչ հպարտություն է, որ ունենք այդ ձայնագրությունը:

աղբյուրը`  diplomat.am

Նյութը պատրաստեց` Ք. Ա-ն