Ինչո՞ւ ենք ինքներս մեզ խցկում ԵՄ-ի և Մաքսային միության արանքը

Եվրոպակա՞ն միություն, թե՞ Եվրասիական... Այս հարցադրումը շատերն են անում, սեփական պատասխանները վերջին ճշմարտություն ներկայացնելով ու, կախված գլխին կամ գրպանին փչած քամուց, պնդում ու փաստարկում սրան կամ նրան միանալու կարեւորությունը: Որ այս հարցի լուսաբանում-մեկնաբանումն առանց հյուսիսային քամիների չէ, դժվար է վիճարկել, սակայն ակնհայտ է, որ մենք էլ մեր հյուսիսայնությունն ենք երբեմն դատողությւոններում ցուցադրում:

Պլատոնի որոշ հետեւորդներ մեր հասարակության մեջ էլ արդեն քանիցս կրկնել են, որ, ամենից առաջ, Եվրասիական միություն ասվածը դեռ այնքան անորոշ է, որ դրա մասին քննարկումներն ուղղակի հիմնազուրկ են: Բացի դրանիցՙ կրկին խելացի մարդկանց դատողությունների համաձայն, մեզ, նկատի ունեմ Հայաստանին, Եվրասիական միություն, կամ, ավելի ճիշտ Մաքսային միություն դեռ ոչ մեկը չի հրավիրել ու նման ցանկության մասին էլ պաշտոնապես չի հայտարարել: Ասել է թեՙ բոբիկացել, արդեն խեղդվելուց ենք խոսում, երբ ունեցած ծովում ջրի կաթիլ չկա:

Առավել հաճախ նաեւ լավ չի ընկալվում Ասոցացման համաձայնագրի եւ Մաքսային միությանը, շատ աբստրահված հեռանկարում, միանալու պարագայում հնարավոր իրավիճակը: Խնդիրն այն է, որ Ասոցացման համաձայնագիրը երկու ինքնուրույն, կարելի է ասել, ինքնիշխան միավորների` Հայաստանի եւ Եվրոմիության միջեւ է, որը չի սահմանափակում այլ կազմակերպությունների ու երկրների հետ Հայաստանի հարաբերությունները մի վերապահումով, որ Հայաստանն իր, ասենք, մաքսային քաղաքականության որոշման լիազորությունները չպատվիրակի, չտա որեւէ կազմակերպության: Այստեղ է թվացյալ հակասությունը, որը մատուցվում է կամ-կամ տարբերակով, թեեւ իրականում Հայաստանը տեսականորեն կարող է համագործակցել նաեւ Մաքսային միության հետ, քանի դեռ ինքն էլ որոշում է իր մաքսային քաղաքականությունը:

Մյուս կողմում, եթե նկատի ունենանք Եվրոպական միությունն ու այդ ուղղությանն առնչվող Ասոցացման համաձայնագրի հնարավոր նախաստորագրումը Վիլնյուսում կայանալիք գագաթաժողովի շրջանակներում արդեն նոյեմբերի վերջին, ունենք մի իրավիճակ, երբ բանակցություններն այդ նույն համաձայնագրի դրույթների համաձայնեցման առնչությամբ գրեթե ավարտվել են, ու Վիլնյուսը կարող է որակապես նոր աստիճանի բարձրացնել Հայաստան-ԵՄ համագործակցությունը կրկին այն դեպքում, երբ Մաքսային միություն ասվածը, որ առաջ է տարվում Ռուսաստանի կողմից, դեռեւս շոշափելի ոչ մի դրսեւորում Հայաստանի համար չունի:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: