«Արցախի ու նրա ժողովրդի ձեռքբերումներն առևտրի ենթակա չեն». ԼՂՀ ԱԳ նախարարի բացառիկ հարցազրույցը

Ստորև ներկայացնում ենք ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարար Կարեն Միրզոյանի «Ազգ»-ին տված բացառիկ հարցազրույցից մի հատված, որին առավել մանրամասն կարող եք ծանոթանալ թերթի այսօրվա համարում. 

- Նախՙ շնորհավորում ենք ԼՂՀ ԱԳՆ-ի 20-ամյակի կապակցությամբ: ԼՂՀ դիվանագիտությունն այս քսան տարիների ընթացքում ի՞նչ ձեռքբերումներ ու բացթողումներ է ունեցել:

- Ինչպես յուրաքանչյուր հոբելյան, ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարարության քսանամյակը լավ առիթ է հետադարձ հայացք ձգելու անցած ուղուն, գնահատելու ձեռքբերումները: Միաժամանակ, դա լավ առիթ էՙ հասկանալու, թե անցած ճանապարհի ընթացքում ի՞նչ բացթողումներ ենք ունեցել, համապատասխան դասեր քաղել եւ դրանցով առաջնորդվելով առաջ գնալ: Մեր նախարարությունը ստեղծվել է ծանրագույն պայմաններում, երբ պատերազմ էր ընթանում եւ Ղարաբաղի ժողովրդի առջեւ դրված էր գոյատեւման խնդիր: Սակայն այդ պայմաններում արդեն ակնհայտ էր, որ եթե ԼՂՀ ժողովուրդը որոշել է ստեղծել իր անկախ պետականությունը, ապա պետականության կարեւորագույն հատկանիշներից մեկն էլ ակտիվ եւ գործուն արտաքին քաղաքականություն վարելու ունակությունն է: Ստեղծման առաջին իսկ օրվանից դրվեց կարեւորագույն մի խնդիրՙ նպաստել հակամարտությունը ռազմականից դիվանագիտական դաշտ տեղափոխելուն եւ ապահովել ԼՂՀ անմիջական մասնակցությունը բանակցային գործընթացին: Դա հաջողվեց, եւ ԼՂՀ ԱԳՆ-ն իր գործուն մասնակցությունն ունեցավ մասնավորապես 1994-ի զինադադարի հաստատմանը: Հետպատերազմյան շրջանում մեր առջեւ դրված խնդիրները որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին: Այսօր ԼՂՀ ԱԳՆ-ն կայացած պետական հաստատություն է, որն ունի իր առջեւ դրված հստակ խնդիրներՙ ապահովել ԼՂՀ եւ նրա ազգաբնակչության շահերի պաշտպանությունն արտաքին աշխարհում: Մեր առջեւ դրված կարեւորագույն հարցերն են. Ադրբեջանի եւ Ղարաբաղի միջեւ հակամարտության խաղաղ կարգավորումը, ԼՂՀ միջազգային ճանաչումը, լիարժեք կապերի հաստատումն ու շփումների ապահովումն արտաքին աշխարհի հետ եւ ԼՂՀ-ի մասին օբյեկտիվ եւ լիարժեք տեղեկատվության տարածումը:

- Ձեր խոսքում ասացիք, որ այս ընթացքում եղել են նաեւ բացթողումներ: Կթվե՞ք առավել ակնառու սխալները:

- Միշտ էլ կարելի է գտնել բացթողում. երբ հետ ես նայում անցած ուղուն, հասկանում ես, որ այդ պահին միգուցե կարելի էր գնալ այլ ուղղությամբ: Բայց պետք է ասեմ, որ սկսած ԼՂՀ արտաքին գործերի առաջին նախարարից մինչ օրս, նրա բոլոր ղեկավարներն ու աշխատակիցներն աշխատել են մեկ ուղղությամբՙ առաջ տանել եւ պաշտպանել ԼՂՀ շահերը: Հետադարձ հայացք գցելով, այո, պետք է խոստովանենք, որ որոշակի թերացումներ եղել են, դրանք գուցե նաեւ նրանով էին պայմանավորված, որ ԱԳՆ-ն նոր հաստատություն էր Արցախի համար, բացակայում էին համապատասխան կադրերը, զգացվում էր աշխատանքային փորձի պակաս, բայց ընդհանուր առմամբ, պետք է արժանին մատուցենք այն մարդկանց, որ տարիներ շարունակ աշխատել եւ աշխատում են ԼՂՀ ԱԳՆ համակարգում:

- Պարոն նախարար, խոսեցիք որակյալ կադրերի մասին: Այսօր ԱԳՆ-ն ունի կադրեր, եւ որտե՞ղ են նրանք վերապատրաստվում:

- Շատ կարեւոր է ապահովել համակարգը կադրերով, նաեւ իրականացնել սերնդափոխություն: Այդ ուղղությամբ մենք տանում ենք որոշակի աշխատանք, դիվանագիտական ծառայության մասին օրենքի պահանջներին համապատասխանՙ պարբերաբար անցկացվում են արտաքին մրցույթներ, ինչը մեզ թույլ է տալիս դիվանագիտական ծառայության ընդունել Արցախի շնորհալի երիտասարդների, ովքեր, ընդունվելով դիվանագիտական ծառայության, համալրում են մեր շարքերը: Մենք օգտագործում ենք բոլոր հնարավորություններըՙ ապահովելու մեր դիվանագետների վերապատրաստումն արտասահմանյան տարբեր ուսումնական հաստատություններում: Պարբերաբար կազմակերպում ենք նաեւ զանազան դասընթացներՙ դրսից հրավիրված մասնագետների մասնակցությամբ:

- Ղարաբաղն առայժմ չճանաչված հանրապետություն է, սակայն ունի ներկայացուցչություններ մի շարք երկրներում: Այդ երկրների հետ ընթացակարգն ինչպիսի՞ն է:

- Այո, մենք ունենք դիվանագիտական ներկայացուցչություններ Հայաստանում, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող եւ մի շարք այլ երկրներում: Հաշվի առնելով ԼՂՀ կարգավիճակը, որպես չճանաչված պետություն, առայժմ մեր ներկայացուցչությունները զրկված են որպես լիարժեք դիվանագիտական հաստատություն գործելու հնարավորությունից, սակայն իրենց կարողությունների սահմաններում իրականացնում են հետեւողական աշխատանք, որն ուղղված է ոչ միայն տվյալ երկրում Արցախի պետության շահերի ներկայացմանն ու հետապնդմանը, այլեւ աշխատանք են տանում Արցախի տնտեսության մեջ որոշակի ներդրումներ ապահովելու, նաեւՙ Արցախի մասին ճշմարիտ տեղեկատվություն տարածելու նպատակով:

- ԼՂՀ-ն համագործակցո՞ւմ է նաեւ այլ չճանաչված հանրապետությունների հետ:

- Այո, մենք ունենք որոշակի հարաբերություններ Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի, Մերձդնեստրի հետ, պարբերաբար տեղի են ունենում շփումներ տարբեր մակարդակներով: Վերջին նման շփումն այս տարի էրՙ Աբխազիայի ԱԳՆ 20-ամյակին նվիրված հանդիսավոր միջոցառումների ժամանակ, որի շրջանակներում տեղի ունեցավ նաեւ չորս հանրապետությունների ԱԳ նախարարների հանդիպումը: Այդ ձեւաչափը հետաքրքրական է եւ ոչ միայն յուրատեսակ հնարավորություն է «ստուգելու ժամացույցները», այլեւ առիթ է մտքեր փոխանակելու համագործակցության որոշակի եղանակների եւ ձեւերի շուրջը:

- Արցախի միջազգային ճանաչումն ի՞նչ փուլում է գտնվում եւ որքանով է հարցն արդիական այսօր:

- ԼՂՀ միջազգային ճանաչումը մեր քաղաքական օրակարգում է, այն ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի հանձնարարականն է եւ այդ ուղղությամբ հետեւողական աշխատանք ենք տանում: Այդ առումով, վերջին շրջանում կա որոշակի առաջխաղացում: Դրան նպաստում է այն հանգամանքը, որ օրեցօր համաշխարհային հանրության մեջ առավել գերակայող է դառնում այն միտումը, որ առկա հակամարտությունների կարգավորման ամենաօպտիմալ տարբերակը ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքն է, եւ դա շատ հզոր լծակ է, որ ամրապնդում է մեր դիրքորոշումն ու թույլ տալիս ձեռք բերել բազմաթիվ համախոհներ եւ բարեկամներ: Շատ կարեւոր են առկա այն ձեռքբերումները, որ ունենք Արցախում: Նախ այն, որ Արցախի պետությունը կայացել է եւ ապացուցել իր կենսունակությունը, ուժն ու կարողությունըՙ պաշտպանելու ոչ միայն իր շահերը, այլեւ ապահովելու բնակչությանը անհրաժեշտ սոցիալական պայմաններով եւ ազատություններով: Շատ կարեւոր հանգամանք է նաեւ, որ այսօր Արցախում տիրում է ազատության մթնոլորտ, որը, հատկապես որոշ հարեւանների հետ համեմատության մեջ, շատ ակնհայտ է: Այդ ամենն ամրապնդում է մեր դիրքորոշումը: Այս առումով, Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի ճանաչումը եւ ԼՂՀ միջազգային ճանաչումն անխուսափելի են: Իհարկե, դա մեկ օրվա խնդիր չէ, մենք դա գիտակցում ենք եւ շարունակում ենք աշխատել: