Բաց նամակ տիկին խոլերային

Նզովյալ քավթառ!

Այն օրից, երբ դու Գանգեսի ափերից դուրս եկար, համայն աշխարհում տարածվեց քո տխուր հռչակը, Աշխարհակալ կայսրները միլիոնավոր զորքեր հաղթեցին, երկրներ ավերեցին և շինեցին, իսկ քո դեմ մաքառել չկարողացան:

Դու կարծում ես քաջ էիր, որ չհաղթվեցիր, pardon, դու անամոթ ես, քո երեսին մեռոն չկա: Դու այնքան համարձակություն չունես, որ դեմառդեմ ասպարեզ դուրս գաս և այնպես կռվես: Դու խայտառակ կերպով թագնվում ես և անթիվ զորքերդ տարածում: Ես հարյուր անգամ քեզ ասել եմ, որ պատրաստ եմ քո զինվորներից ամենաքաջի հետ մենամարտել ինչով կամենաս, ատրճանակով, շիշերով, թրերով, բռունցքով, միայն թե երես առ երես ասպարեզ գաս:

Բայց ինչպես դու, այնպես և քո բոլոր զինվորները կռվում են գողնովի, ստորաբար: Անցյալ տարի քո գեներալներից մեկը իր զորքով մտավ փտած վարունգի մեջ և ադտեղից իմ ծառայի փորը: Հապա պատվավոր զորապետը փտած վարունգով կկռվի կամ թշնամու փորը կմտնի, Թո՛ո՛բբա... Բայց դու մտնում ես, եվ ինչ խայտառակություն, մտնում ես թե չէ, հետո ես սկսում թմբկահարել: Խեղճ ծառաս երկու օր չանցած Գաբրիել ապերի դավթարում գրվեց.

Անիծյալ, եթե դու քաջ զորապետ ես, ինչո՞ւ չես մի րեպորտյորի փոր մտնում: Վախենում ես, որ քո մասին սուտ լուրեր կգրի, հաա՛: Բայց չէ որ հենց ինքդ քո ոտքով-գլխով մի անպատկառ խաբեբա ես, ստախոս, դավաճան: Երեկ չէ մեկէլ օրը դու չէի՞ր, որ Մուհամմեդի գերեզմանի վրա Մեքքայում, հազարավոր զոհեր էիր անում Ղուրբանբայրամի տոներին: Իսկ այժմ հավատդ փոխեցիր ու քրիստոնյա դարձար, հաա՞: Ա՛յ թաղեմ գլուխդ: Եթե մեր «պատվական և ազնիվ» ամենօրյա լրագրի խմբագիրը լսի, ի՞նչ կասի՞:

Ի դեպ այդ խմբագրի մասին: Ո՞նց ես նրա հետ, հա՞շտ ես: Կարծում եմ, պետք է վաղուցվա բարեկամներ լինեք — դու և նա: Եվ այս զարմանալի չէ, քանզի ձեր երկուսի մեջ շատ նմանություններ կան: Ինչպես դու վարակում ես մարդկանց մարմինը, նա վարակում է հոգին: Եթե քո բացիչները Կոխի անուն են կրում, նրա բացիլները կրում են Դուտենբերգի դրոշմը: Դու սիրում ես փտած ձմերուկ, կամ նեխված վարունգ, նա սիրում է... Դու մարդկանց կերածը չես թողնում մարսեն, նա էլ ինքը իր կերածը յոթ տարվա ընթացքում չէ կարողանում մարսել: Մի էական տարբերություն կա քո և նրա միջև: Դու քո հաղթությունը ապահովում ես գաղտնի: Նա իր անիծյալ ստամոքսի համար բացարձակ է կռվում:

Բայց միայն նա չէ, որ քեզ նման է: Մեր մեջ շատ բաներ կան քեզ նման վարակիչ: Վերցնենք մեր գրականությունը, ինչո՞վ է քեզանից պակաս: — Ոչնչով: Եթե դու վարակում ես մեծ մասամբ չքավորներին, մեր գրականությունը անխտիր ամենքին է վարակում: Ճշմարիտ է, մինչև այժմ պահապանները ազատ էին այդ ախտից, բայց նորերումս «Արձագանքը» նրանց էլ վարակեց: Առաջին վարակվողը եղավ Տիգրան Նազարյանցի ստարոժ Սահակ Տեր-Զաքարյանցը, խեղճ մարդը իրեն համար հանգիստ կյանք էր վարում: Ամեն առավոտ ավլելով «Տարազի» խմբագրության հատակը: Սամարղանդի և Մերվի բանաստեղծների փառքը խլեց նրա հանգստությունը, և նա դարձավ «Արձագանքի» մշտական աշխատակից: Իսկ նրանից վարակվեց նույն «Արձագանքի» ստորոժ Միրդիչ աղա Աղլաղանյանցը: Ասում են, որ Միրդիչ աղային է հանձնված «Արձագանքի» տաճկական բաժինը:

Հապա՛, զազրելի քավթառ, դու կարծում ես քեզանից ավելի վարակիչ ախտեր չկա՞ն. Ի՞նչ, մի՞թե երաժշտական և երգեցողական, ախտը քեզանից պակա՞ս է: Իսկի էլ չէ: Այ, այն օրից, երբ մի լրագիր, ազդարարեց, թե Շահլամյանը երկրորդ Տամբերլինտն է համայն Թիֆլիսի և Գանձակի նահանգների տիրացուների և շիքաստա ասողների մեջ, իրարանցում ընկավ: Եվ ամենքը դեն ձգելով իրանց փուրվառը և դահիրեն, վազեցին Թիֆլիս: Այժմ քանի՛-քանի տիրացուներ պահանջում են, որ հայ հասարակությունը նրանց արտաքո կարգի գնացքով ուղարկի Միլան:

Բայց ներողություն քավթառ, ես մի փոքր հուզվեցի նամակիս նպատակից, ես կամենում էի մի քանի բաներ իմանալ: Ուստի բացարձակ քեզ հարցեր կառաջարկեմ : թե ազնվության մի կաթիլ մնացել է քո մեջ — պատասխանիր:

Արդյոք այս տարի էլ մենք սեխից և ձմերուկից պետք է զո՞ւրկ մնանք, ինչպես անցյալ տարի: Արդյոք այս տարի էլ բժիշկները պետք է մեր գլխին ընկույզ կոտրե՞ն կււմ կոպեկանոց հերոսները ձրի թեյարաններում մարդկային բարերարների դիմակ հագնեն:

Արդյոք այս տարի էլ Միքել Անջելլոյի աշակերտ հռչակավոր Ջիովանի Բաբայանի Պալատնյանոյին պետք, է վնասներ տա՞ս: Դեռ անցյալ տարի սանիտարական խումբը քո պատճառով անգթաբար այրեց խեղճի մի զույգ չուստը, երկու զույգ գուլպան և մի հատ շինելը: Սրանք բոլորն էլ 14-րդ դարից մնացած իրեր էին և պատմական մեծ նշանակություն ունեին: Անիծյալ, իսկի պատմության հետ ծանո՞թ ես: Եվ մինչև այժմ Ջիովանի Բաբայանի Պալատնյանոն մաշում է քաղաքային վարչության դռները, պահանջելով իր մեծամեծ կորուստների փոխարենը: Եթե մարդ ես, գոն՞ե այս սնարի այդ ազնիվ ասպետին խնայիր: Իսկ եթե ազնիվ կին ես, պետք է պսակվես նրա հետ: Արդյոք այս տարի՝ էլ Բաքվի երիտասարդությանը պետք է ստիպես անամոթաբար փախչե՞լ, թե՞ նա քաջություն կունենա քեզ հետ կռվել: Արդյոք Թիֆլիսի փոխքաղաքագլոլխ Իզմայիլյանը կունենա՞ նախկին քաղաքագլուխ իշխան Արղությանի եռանդը:

Վերջապես, ինքդ, անիծյալ պառավ, երկա՞ր կմնաս մեզ մոտ, թե շուտով փասափուսեդ պետք է հավաքես և ռադ լինես:

Այս բոլորը հարցրեցին ազնվաբար պատասխանիր, թե չէ վիպասան Ասքանազ Փամբակեցուն կասեմ, որ քեզ մի լավ նկարագրի:

Առայժմ այսքանը, նզովյալ քավթառ, մյուս անգամ կաշխատեմ ավելի շատ գրել...

Քո ոխերիմ թշնամի ՄԱՂՔՈՍ

Հ. Գ. — Վերջին ժամանակ ես չէի գրում, բարեկամներս կարծում էին, որ դու, քավթառ, ինձ էլ գլորել ես: Հայտնում եմ ի գիտություն համայն աշխարհի, որ ես ողջ և առողջ եմ: Գնացել էի Չիկագո՝ ցուցահանդեսին:

Այս մասին կգրեմ:

Ալեքսանդր Շիրվանզադե «Պատմվածքներ, նովելներ, ֆելիետոններ»

Նյութը` Ք. Ա-ի