1939 թ. այս օրը մահացել է հայ օպերային երգիչ, տենոր Արմենակ Շահմուրադյանը (տեսանյութ)

Գիտություն և Մշակույթ 14 Սեպտեմբեր, 2013 19:57

Հայ օպերային երգիչ, տենոր, կոմիտասյան դպրոցի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը` Արմենակ Շահմուրադյանը ծնվել է 1878 թ. Արևմտյան Հայաստանի Մուշ քաղաքում, դարբին Սարգիսի ընտանիքում։ 8 տարեկանից սկսել է հաճախել եկեղեցու երգչախումբ։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան Հոգևոր Ճեմարանում (1890-1893 թթ.): Այստեղ նա դառնում է հայտնի երգահան Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի երգչախմբի մենակատարներից մեկը, նաև ծանոթանում է Կոմիտասի հետ, ով մեկ տարուց ավելի դասավանդում է նրան։ 1897 թվականին ավարտում է նաև Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, այդ տարիներին երգելով մեկ այլ նշանավոր երգահան Մակար Եկմալյանի երգչախմբում ու դառնալով տեղի եկեղեցու երգչախմբի ղեկավար։

Շահմուրադյանը մասնակցում է Աբդուլ Համիդ Բ-ի կողմից կազմակերպված հայկական կոտորածների դեմ բողոքի ցույցերին։ Դրա պատճառով նրան բանտարկում են Մետեխի բանտում, այնուհետև բաց թողնում երաշխավորությամբ։

1898–ից մինչև իր Փարիզ մեկնելը` 1904 թվականը դասավանդում է Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի ժառանգավորաց և Կարինի ազգային վարժարաններում։ 1904 թվականին մեկնել է Փարիզ, մասնակցում է այնտեղի նորակառույց Հովհաննես Մկրտիչ հայկական եկեղեցու օծմանը ու նշանակվում է եկեղեցական երգչախբի ղեկավար։ Սովորում է Փարիզի երգի մասնավոր դպրոցներից մեկում և վոկալի դասեր առնում ֆրանսիացի երգչուհի Պոլինա Վիարդո-Գարսիայից։

1910 թվականին ավարտում է Փարիզի կոնսերվատորիան և հրավիրվում «Գրանդ օպերա», որտեղ կատարում է իր առաջին դերերգը` Շառլ Գունոյի Ֆաուստը Ֆաուստ օպերայում։ Երկու տարի այնտեղ աշխատելուց հետո` 1912 թվականին թողնում է օպերան և զբաղվում համերգային շրջագայություններով` ելույթներ ունենալով Կահիրեում, Թիֆլիսում, Կոստանդնուպոլսում, նույնիսկ Բաքվում և մի քանի այլ քաղաքներում` երգացանկում ունենալով հայ ազգային ավանդական և ժողովրդական երգեր։

Շահմուրադյանին ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել հայ գործարար և բարերար Ալեքսանդր Մանթաշյանցը։ 1914 թվականին Շահմուրադյանը տեղափոխվում է ԱՄՆ, համերգներ ունենալով ամերիկյան մեծ քաղաքներում (Նյու Յորք, Սան Ֆրանցիսկո, Բոստոն, Դետրոյթ, Ֆրեզնո), նաև Եվրոպայում (Լոնդոն, Մանչեսթեր, Բրյուսել, Անտվերպեն, Ժնև, Ցյուրիխ) ու Ասիայում (Թեհրան, Բաղդադ, Կալկաթա)։ 1930 թվականին կրկին վերադառնում է Փարիզ, այնտեղի հոգեբուժարաններից մեկում գտնելով իր մեծ ուսուցչին' Կոմիտասին։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, մահանում է Փարիզում նույն հոգեբուժարանում: