«Փարաջանովի միջոցով իմ գաղտնիքի մի մասը բացահայտեցի». Սերժ Ավետիքյան

Բաթումի կինոփառատոնում «Լավագույն դերասան» անվանակարգում հաղթող է ճանաչվել ֆրանսահայ կինոռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանը` «Փարաջանով» ֆիլմի գլխավոր դերակատարման համար: Yerkir.am-ի հետ զրույցում Ավետիքյանը նշեց, որ «Փարաջանով» ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան տեղի կունենա մինչեւ տարեվերջ: Նա պատրաստվում է նոր ֆիլմ նկարահանել` «Վերջին ռաունդը Ստամբուլում». առաջարկը ստացել է ֆրանսիացի կատակերգու Ժան Ֆրանսուա Դերեքի կողմից:

-Ո՞րն է «Վերջին ռաունդը Ստամբուլում» ֆիլմի գաղափարը:

-Այս ֆիլմն իր մոտեցմամբ ավելի շատ ցուցադրելու է Ցեղասպանության հետեւանքները, քան Ցեղասպանության պատճառը կամ երեւույթն ինքը: Կարծում եմ, որ այսօր շատ կարեւոր է մեզ համար հասկանալ, թե ի՞նչ է նշանակում սփռված ազգի հոգեբանություն. մի ազգ, որը ստիպված եղավ աշխարհով մեկ սփռվել եւ փորձեց վերականգնել իր իրավունքը, փորձեց անել ամեն ինչ` իր լեզուն եւ մշակույթը չմոռանալու համար: Բայց կինոյի սյուժեն ուղղակի պատմական չէ, այլ ավելի խորատես մոտեցում է ցուցաբերվելու, ավելի մարդկային զգացողությունների վրա է շեշտը դրվելու, քան` պատմական անցքերի հետ կապված:

-Այսինքն` շեշտը դրվա՞ծ է Ցեղասպանության հետեւանքները ներկայացնելու վրա:

-Այո, բայց ոչ միայն դա, քանի որ այդ դեպքում ֆիլմը շատ աղքատ կլիներ իր տրամաբանությամբ ու կառուցվածքով: Այնտեղ, մարդկային մի շարք հարաբերություններից բացի, ներկայացված է տիրողների եւ ժողովրդի հարաբերությունը: Կարծում եմ` ֆիլմը պետք է լինի հանդիսատեսի կողմից հեշտ ընկալվող, բայց տարբեր շերտեր ունեցող: Ժամանակն է եկել, որ կարողանանք ոչ թե չոր, այլ մարդային էության եւ ներքին զգացումներով, այլ հայացքով, այսինքն` արվեստի միջոցով փորձենք ներկայացնել մեր պատմությունն ու անցյալը: Մենք կարող ենք ինչ-որ բան անել, եթե դա մարսել ենք, եթե կարողացել ենք դա հեռու մի տեղ դնել` առանց մոռանալու: Պետք է այնպես մոտենալ նման հարցերին, որ հանդիսատեսի մոտ հարցեր չառաջանան: Կարծում եմ` ֆիլմը կկարողանա իր ասելիքը համոզիչ կերպով մատուցել:

-Օրերս «Օսկարի» «Լավագույն միջազգային ֆիլմ» անվանակարգում առաջադրվեց նաեւ Ձեր «Փարաջանով» ֆիլմը: Ասացիք` Փարաջանովի կերպարը չէի՞ք համարձակվի կերպավորել, եթե ծանոթ չլինեիք նրան:

-Հարցը բարդ է, քանի որ իմ ասածը մի քիչ կտրուկ է, այսինքն` մեկ ուրիշ դերասան, ով ամենեւին էլ չէր շփվել Փարաջանովի հետ, կարող էր Փարաջանով կերպավորել, եւ դա նրա մոտ շատ հնարավոր է, որ լավ ստացվեր: Այդպիսի մի կերպար ստանալու համար պետք չէր «տնազ» ու նրան նմանվելու փորձ անել: Բանն այն է, որ Փարաջանովի կերպարը կա իմ մեջ: Այն, որ ես իրեն մոտ եմ եղել իմ երիտասարդ ժամանակ, եւ եթե այդ համն ու հոտը չլիներ, ես միգուցե չհամարձակվեի մարմնավորել նրան այս ձեւով, այսքան «պարզ», ուղղակի ձեւով` այնպես անելով, որ չերեւա` խաղում եմ: Նման կերպարին նմանվելը պետք է ավելի շատ ներսից բխի, քան արտաքինից: Ավելի ճիշտ էր Փարաջանովին մոտենալ ներսից. այո, դա ինձ հաջողվեց: Ես ռուսերենը հաղթահարելու խնդիր ունեի, քանի որ ռուսերենի իմ իմացությունն այնքան էլ լավ չէ: Ես պետք է այնպիսի ֆիլմ նկարեի, որ կարողանայի ճիշտ ձեւով մատուցել Փարաջանովին:

-Փարաջանովի հետ ծանոթությունից Ձեզ ի՞նչ մնաց:

-Շատ բան, հումորի նուրբ զգացողություն, օրիգինալություն: Փարաջանովն ինձ սովորեցրեց պայքարել. երբեք չպետք է կործանվել եւ կոտրվել, անգամ եթե արգելքները շատ մեծ են: Փարաջանովի կյանքը բանտից առաջ լրիվ ուրիշ էր, իսկ բանտից հետո` ուրիշ, քանի որ երբ նա բանտից դուրս եկավ, բոլորը կարծում էին, որ նա կոտրվելու է, որովհետեւ նրան տեղ չէին տալիս, նրա գործերն արգելված էին: Եվ իր այդ ամբողջ ներքին աշխարհն արտահայտվեց կոլաժների եւ նկարների միջոցով, որոնք շատ մեծ արժեք ունեն իր արվեստում: Այս բոլորից հասկացա, որ իր մոտ ամենամեծ պայքարն ինքն իր հետ է եղել: Եթե քո գործը չի անցնում կամ չեն թույլատրում, պետք է շարունակես քո ճանապարհը' մինչեւ նոր պատուհան կբացվի:

Շարունակությունը` այստեղ: