Թուրքիան «խռովել է» Եվրոպայից

Սեպտեմբերի 24-ին Թուրքիան մի շարք երկրների հետ համաձայնագիր է ստորագրել եւ ստեղծել «Turqvizyon» նախագիծը, որը «կլինի «Եվրոտեսիլի» այլընտրանքը»: Նախագծին կմասնակցեն Ադրբեջանը, Ղազախստանը, Ուզբեկստանը, Վրաստանը, Ռուսաստանը, Մոլդովան, Ուկրաինան, Մակեդոնիան եւ այլ երկրներ: Փոքր-ինչ արտառոց է, որ Վրաստանը եւ Ռուսաստանը կամ Ուկրաինան ներկայացուցիչներ են ուղարկելու «թուրքական երգարվեստի փառատոնին», բայց տվյալ դեպքում ավելի հետաքրքրական է խնդրի քաղաքական ենթատեքստը:

Միջազգային լրահոսում թուրքական նախագիծն արդեն իսկ անվանվել է «բնօրինակի ծաղրանկար»: Այդուհանդերձ, Թուրքիայի կրթության նախարար Նաբի Ավջին երեկ ասել է, թե «ճիշտ չէ Turqvizyon-ը դիտել իբրեւ «Եվրոտեսիլի» այլընտրանք, այդ փառատոնը կանցկացվի Էսքիշեհերում'«Թուրքական մշակույթի մայրաքաղաք» ծրագրի շրջանակներում»: Ստացվում է, որ Վրաստանը, Ռուսաստանը, Մոլդովան, Ուկրաինան եւ այլ' «թուրքական մշակույթի» հետ կապ չունեցող երկրներ «Թուրքիայի մշակութային մայրաքաղաքում», այնուամենայնիվ, ոչ թե սոսկ մրցութային ելույթներ կունենան իրենց ներկայացուցիչների միջոցով, այլ կնպաստեն թուրքական «դարավոր երգարվեստի եւ ազգային երաժշտության» քարոզմանը:

Ուշագրավ է, որ Թուրքիայի այդ նախաձեռնության մասին տեղեկատվությունը տարածվել է Եվրոմիության հետ կապերի գծով նախարար Էգեմեն Բաղիշի այն հայտարարությանը զուգահեռ, որ «հնարավոր է' Թուրքիային երբեւէ չի հաջողվի դառնալ Եվրոմիության անդամ»: Բաղիշը խոստովանել է, որ ԵՄ-ին անդամակցելու «ավելի քան 50 տարվա ջանքերը հաջողությամբ չեն պսակվել»: Մեկնաբանները կարծիք են հայտնել, որ «ԵՄ-ի հետ բանակցություններում, ամենայն հավանականությամբ, Թուրքիան հանձնվել է, բայց որպեսզի վերջնականապես չկորցնի դեմքը, ձգտում է ամեն գնով միջազգային հանրությանը ցուցադրել իր կայացածությունը եւ զորությունը»:

Turqvizyon-ն, ամենայն հավանականությամբ, կոչված է Եվրոպային ցույց տալու, որ Թուրքիան ընդունակ է մշակութային սեփական նախագիծը մշակելու եւ կյանքի կոչելու: Մանավանդ որ Թուրքիան 2012թ. վերջին պաշտոնապես հրաժարվել էր այլեւս մասնակցել «Եվրոտեսիլ»-ին: Այդ որոշումը պատճառաբանվել էր «քվեարկության գոյություն ունեցող կարգով», սակայն բուն պատճառը, ինչպես մեկնաբաններն են նշում, «ավելի շատ քաղաքական էր»:

Առայժմ հայտնի չէ, թե ե՞րբ կկայանա Turqvizyon-ի առաջին փառատոն-մրցույթը: Խոսքը նախնական պայմանավորվածությունների մասին է, սակայն արդեն իսկ կասկածներ կան, որ թուրքախոս երկրների մշակութային շրջանակներն ու շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչները «կարող են վերապահումներ ունենալ»: Բանն այն է, որ եթե մրցույթն անցնի «թուրքական դարավոր մշակույթի» քարոզման ոգով, ապա «չի բացառված, որ թուրքախոս երկրների' մինչ այժմ որպես ազգային ներկայացվող մշակութային արժեքները կկորցնեն ինքնատիպությունը»:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարաւմ: