«Գուցե վերևից ներքև փոխե՞ն ամբողջ կառավարությունը»

Հայաստանի գործատուների միության նախագահը անդրադարձավ բյուջե-2014-ին եւ այլ տնտեսական հարցերի.

2014-ի պետական բյուջե, Մաքսային միություն-Եվրոմիություն, փոքր բիզնես, շրջանառության հարկ, աշխատավարձերի սանդղակ, գործազուրկների նպաստի վերացում եւ այլն: Երեկ լրագրողների հետ հանդիպմանն այս ամենի մասին խոսեց Հայաստանի գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը :

Բյուջե 2014-ը տարբերվում էր նրանով, որ կազմվել է ծրագրային մոտեցմամբ: Գագիկ Մակարյանը նշեց, որ ինքը մշտապես կարեւորել է յուրաքանչյուր տարվա բյուջեի կապը նախորդ տարվա բյուջեի հետ, ինչը չի եղել, եւ այս անգամ կառավարությունը փորձել է դա անել: Մուտքերը եկող տարի նախատեսվում է ավելացնել 34 մլրդ դրամով, որը նախորդ տարվա 112 մլրդ դրամի համեմատ զգալի տարբերություն է: Սա միության նախագահի մատնանշած առաջին էական տարբերությունն է բյուջե-2013-ի նկատմամբ: Երկրորդն այն էր, որ 2014-ին բյուջեի դեֆիցիտն ավելանալու է 5,5 մլրդ դրամով, երրորդը, որ կառավարությունը նախատեսում է մուտքերն ավելացնել առանց հարկային բեռի ավելացման, այսինքն`ստվերի բացահայտման եւ տնտեսական աճի հաշվին: «Խոսվում է շինարարության աշխուժացման մասին, էկոնոմ դասի բնակարաններ կառուցելու մասին, բայց չի նշվում, թե ինչ տեխնոլոգիաներով են դրանք կառուցվելու, ձանամեկուսիչ, ջերմամեկուսիչ նյութեր կիրառելո՞ւ են, թե՞ այդ բնակարանները կառուցվելու են բնակմակերեսի փոքրացման կամ որակի հաշվին», եկող տարվա մասին խոսելովՙ շարունակեց Գագիկ Մակարյանը:

Արտաքին պարտքից 3,1 մլրդ դոլարը մաքուր պետական պարտքն է, եւ Գագիկ Մակարյանին մտահոգում է, թե պետական աշխատողների աշխատավարձերի բարձրացմամբ ավելանալո՞ւ է պետական պարտքը: Նրան նաեւ մտահոգում էր, թե ինչպե՞ս է պետությունը ստվերից գումարներ բերելու, դա արվելու է փո՞քր բիզնեսից: Գործատուների միության նախագահի կարծիքով, պետական քաղաքականությունը փոքր բիզնեսի նկատմամբ կրում է էմպիրիկ բնույթ, այլ ոչ թե համակարգային:

Նա առաջարկեց միկրոբիզնեսն ընդհանրապես ազատել հարկերից, իսկ փոքր բիզնեսի համար շրջանառության հարկը իջեցնել ներկայիս 5 տոկոսից մինչեւ 2 տոկոսի:

Մեկ այլ մտահոգություն էլ վերաբերում էր առեւտրի ոլորտում սուպերմարկետների դերի ավելացմանը: Գագիկ Մակարյանի բնութագրմամբ, սուպերմարկետները կառուցվում են շուկաների տեղում, դրանով իսկ վերացնելով այդտեղ առեւտրով զբաղվողներին: Նա հետեւյալ հաշվարկը ներկայացրեց`Երեւանում միայն սննդի համար բնակչութունն օրական ծախսում է մոտ 2 մլն դոլար, տարեկան դա կազմում է մոտ 1 մլրդ դոլար: Այդ ծավալում սուպերմարկետների բաժինը հասնում է մոտ 150 մլն դոլարի, այդ թվումՙ միայն «Երեւան սիթի» սուպերամարկետներինը`100 մլն դոլար: Մինչդեռ սուպերմարկետները հնարավորություն ունեն իրենց այս ծավալն ավելացնելու մինչեւ 600 մլն դոլարի:

Կառավարության գործունեության գնահատականը տալով Հայաստանի գործատուների միության նախագահն ասաց, որ ինքը նախկինում էլ ասել է, որ կառավարությունում կարելի է պահել 4-5 նախարարի, մնացածին պետք է փոխել: Եթե դա չի արվում, ապա, Գագիկ Մակարյանի կարծիքով, «գուցե վերեւից ներքեւ փոխե՞ն ամբողջ կառավարությունը»:

«Ինչ կարծիքի՞ է Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամագրվելու որոշման մասին» հարցին Գագիկ Մակարյանը պատասխանեց, որ Հայաստանը չպետք է խզի իր կապերը ԵՄ հետ, վստահություն հայտնեց, որ այդ կառույցի հետ անպայման պայմանագիր ստորագրվելու է, եթե ոչ նոյեմբերին, ապա ավելի ուշ, իսկ Մաքսային միությունում «մենք հեռանկար չունենք»: Մեր դիտարկմանը, թե Հայաստանի արդյունաբերողների եւ գործարարների միության նախագահ Արսեն Ղազարյանը հակառակ կարծիքի էր Հայաստանիՙ Մաքսային միությանը միանալու մասին, Գագիկ Մակարյանը պատասխանեց, որ դա պայմանավորված է մի քանի խոշոր արտադրողների հանգամանքով, որոնցից մեկն ասել էր, որ «Եվրոպային դեռ մի 50 տարի է պետք, որ իմանա մեր մասին»: «Թողնենք այս ֆեոդալական մտածելակերպը», ասաց Գագիկ Մակարյանը:

Գործազուրկների նպաստների վերացման մասին տրված հարցին Հայաստանի գործատուների միության նախագահը պատասխանեց, որ ինքը ճիշտ է համարում այդ նպաստների վերացումը, քանի այն մոտիվացիա չէր ստեղծում աշխատելու համար եւ այդ գումարները ստացողների առնվազն 70 տոկոսը դրան արժանի չէր:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: