600-ամյա երազանքը թառամում է

«Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես/ վերջին երգիչն իմ երկրի», հարց էր տալիս Վահան Տերյանը ցեղասպանությունից հետո ընկած ժամանակաշրջանում, երբ հուսահատությունն էր պատել նրան եւ բոլորին:

Հայաստանն իր փոթորկալից պատմության ընթացքում շատ աղետաբեր փորձությունների միջով է անցել, բայց գոյատեւել է, երբեմն հրաշքով, անկանխատեսելի իրադարձությունների շրջադարձով:

Այսօր ամենալավատես մարդիկ անգամ այդ առեղծվածային ուժի վրա են միայն դնում իրենց հույսը, որովհետեւ մեր երկիրը նորից այդ միեւնույն հուսահատ վիճակի եզրին է: Գանգատները, տրտունջները, բարկության ու ջղայնության արտահայտությունները կամ անկարգություններ առաջացնելը հարցի լուծում չեն: Ազգային մակարդակով հարցի լուրջ ու մանրազննին քննարկումը ժամանակի պահանջն է:

Մարդիկ ցանկանում են իմանալ, թե ինչ պատահեց անկախության համար մղված երկար ու դժվարին ճանապարհին: 600-ամյա երազանքների ու պայքարի հետեւանքով նմա՞ն իրավիճակում հայտնված ազատ ու անկախ Հայաստան պետք է կառուցվեր: 6-դարյա ձգտումներից հետո հայերը զանգվածաբար լքում են իրենց հայրենիքը: Վիճակագրական տվյալները հուսահատեցնող են, եւ լույսի ոչ մի նշույլ չի երեւում թունելի վերջում: Անկախության առաջին տարումՙ 1991-ին Հայաստանի բնակչությունը 4 միլիոն էր: Ներկայումսՙ 3 կամ 3,1 միլիոն: 4-միլիոնանոց փոքր մի երկրի համար մեկ միլիոնի կորուստը մտահոգիչ պետք է լինի:

Ինդոնեզիայում Սուկարնոյի վարչակազմին հաջորդած գնդապետ Սուհարտոյի բռնապետության ընթացքում 500 հազար չինացիներ սպանվեցին, բայց հզորագույն Չինաստանը մատը մատին չտվեցՙ համարելով իր անտարբերությունը քաղաքականապես արդարացված, մանավանդ որ 1,5 միլիարդ բնակչություն ունեցող երկրի համար կես միլիոնի կորուստը ժողովրդագրական առումով այնքան էլ նշանակալի երեւույթ չէր:

Մեր պարագան տարբեր է: 2013-ի միայն առաջին ինն ամիսների ընթացքում Հայաստանի բնակչությունը 10 հազարով նվազել է: 2012-ի դեկտեմբերին անցկացված հարցումների արդյունքները ցույց են տվել, որ բնակչության 50 տոկոսը կհեռանար երկրից, եթե հնարավորություն ունենար: Հարցումներն անցկացվել են Սամվել Մանուկյանի ղեկավարած «Քաղաքական եւ սոցիոլոգիական խորհրդատվության ինստիտուտի» կողմից:

Մանրամասները` «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: