Ձախողում Եվրոպայի, բայց ոչ Արևելյան գործընկերների համար

Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովի հիմնական օրակարգային հարցերին կանդրադառնան այսօր' երեկվա ընթրիքից հետո

Վիլնյուսն այսօր փաստացի ամրագրելու է, որ Արեւելյան գործընկերություն ասվածից առանձնակի բան դուրս չեկավ, թեեւ ձախողում ասելն էլ թունդ է ասված: Ձախողում չէի կոչի, քանի որ Արեւելյան գործընկեր երկրներում, այսպես թե այնպես, ստորագրելու թե նախաստորագրելու կամ ընդհանրապես ոչինչ չստորագրելու պարագայում էլ Եվրոպական միության ներգրավմամբ ու անմիջական աջակցությամբ որոշակի բարեփոխումներ, այդուհանդերձ, իրականացվել են, ինչը հաջողություն է եւ բնավ ոչ' ձախողում:

Հայաստանում, օրինակ, զգալի բարեփոխումներ են իրականացվել նույն Եվրոպական միության աջակցությամբ, ու թեեւ դրանց զգալի մասն իրականություն չի դառնալու, կյանքի չի կոչվելու' չնախաստորագրվող Ասոցիացման համաձայնագրի պարագայում, ակնհայտ է, որ գոնե որոշ արժեքային ու ինստիտուցիոնալ փոփոխություններ Հայաստանում կշարունակեն մնալ այն ուղղությամբ զարգացման ճանապարհին, որպիսին ձեւավորվել է ԵՄ աջակցությամբ' նույն Արեւելյան գործընկերության շրջանակներում:

Ձախողումը թերեւս կարելի է վերագրել հավակնություններին, հատկապես երբ դիտարկումն արվում է եվրոպական կողմից: Հավակնություններ, որոնց իրականություն դառնալու ճանապարհին կանգնել է պուտինյան Ռուսաստանը, եւ ինչպես ապացուցվեց, այսօր հյուսիսային այդ երկրի ղեկավարությունն ունի այնքան կարողություն, որ զուտ ռուսական մեթոդներով հասնի իր նպատակին:

Արեւելյան Եվրոպայի երկրների համար դեպի Արեւելք դուռը բաց պահելը նախ եւ առաջ մեծ կարեւորություն կարող էր հաղորդել հենց այդ երկրներին, սակայն ստեղծված իրավիճակում ավելի շուտ Արեւելյան գործընկերության երկրներին այս պատմության մեջ ներքաշած եվրոպացիներին այսօր մնում է որեւէ կերպ փրկել իրենց դեմքը, քանի որ ձախողված որակել սեփական ու այդքան գովերգված նախաձեռնությունը ոչ մեկին ոչ հաճելի, ոչ էլ օգտակար կլինի: Այսինքն' կարելի է սպասել, որ Եվրոմիությունը ինչ-որ նոր ձեւաչափով կամ այլ հարթակներում կփորձի առաջ տանել հարեւանության իր գաղափարը, միեւնույն ժամանակ, որոշ չափով հեռանալով Ռուսաստանի խանդին զոհ գնացող Արեւելյան գործընկերության գաղափարից:

Ռուսաստանը բրտորեն, սակայն, ինչպես փորձն է ցույց տալիս, արդյունավետորեն «հետ կանգնեցրեց» ոչ միայն Հայաստանին, այլեւ Արեւելյան գործընկերության ամենամեծ կշիռ, ինչու չէ' նաեւ կարեւորություն ունեցող Ուկրաինային: Եվ հաշվի առնելով, որ նույն Ուկրաինայում էլ եվրոինտեգրմանը տրամագծորեն հակառակ գործընթացներ են արդեն մեկնարկել, դժվար է լավատես լինել եվրոպացիների այն հայտարարությունների առնչությամբ, թե 2014-ին Ուկրաինայի հետ Ասոցիացման համաձայնագիրը կստորագրվի:

«Ազգը» տեղեկացրել էր Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովի շատ հետաքրքրական օրակարգի մասին, որում առաջին օրը' նոյեմբերի 28-ին, ժամանումից եւ ոչ պաշտոնական ընթրիքից հետո այլ բան նախատեսված չէր: Սա, իհարկե, չի նշանակում, թե նախատեսված չէին ու չիրականացվեցին երկկողմ, բազմակողմ բազմաֆորմատ ու տարատեսակ հանդիպումներ, սակայն գագաթաժողովի եւ, ըստ այդմ, բոլորի մասնակցության ձեւաչափով ոչ մի այլ բան նախատեսված չէր:

Այսօր արդեն գագաթաժողովը կնախագահի Եվրոպական խորհրդի նախագահ Հերման վան Ռոմպեյը' Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարուզոյի հետ: Գագաթաժողովին կմասնակցեն նաեւ Եվրոպական խորհրդարանի նախագահ Մարտին Շուլցը, ԵՄ արտաքին հարաբերությունների ու անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ, ԵՀ փոխնախագահ Քեթրին Էշթոնը, ընդլայնման ու եվրոպական հարեւանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն ու առեւտրի հարցերով հանձնակատար Կարել դե Գուխտը: Ըստ լիտվական նախագահության պատրաստած օրակարգի, այսօր կլինեն ստորագրման արարողություններ' առանց մանրամասնելու, թե ինչ է ստորագրվելու եւ ում միջեւ: Այդուհետեւ հենց նստաշրջանն է, որին կհաջորդի մամուլի հաղորդագրությունը:

Մանրամասները' «Ազգ»-ի այսօրվա համարում: