Երևանում ակնկալում են, որ Օլանդը կխոսի Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագծի մասին

Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի Հայաստան կատարելիք պետական այցը աշխարհաքաղաքական առումով կարևոր երևույթ է, որը արտացուլում է ոչ միայն հայ-ֆրանսիական դարավոր հարաբերությունները, այլև դրանց ամրապնդմանն ու զարգացմանն ուղղված երկկողմ պատրաստակամությունը: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ՀՀ ԳԱ ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանը նշում է, որ անկախ նախագահներից կամ իշխող քաղաքական ուժերից հայ-ֆրանսիանական հարաբերությունները միշտ էլ եղել են բարձր մակարդակի վրա և աչքի ընկել երկկողմ հարգալից և բարեկամական դրսևորումներով: Ըստ Սաֆրաստյանի, Ֆրանսիան Եվրոպայում ամենահայկական և ամենահայամետ պետությունն է և դրանում իրենց հսկայական ներդրում ունեն նաև ֆրանսահայերը: «Հայ-ֆրանսիական հարաբերություններն ավանդաբար համարվում են պատմական, և Ֆրանսիայի թե՛ պետության, թե՛ քաղաքական ու հասարակական շրջանակների մոտեցումը Հայաստանի և հայ ժողովրդի նկատմամբ միշտ եղել է դրական»,- ասում է թուրքագետը' հավելելով, որ Օլանդի այցելությունից առաջին հերթին սպասում են հայտարարություն Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ և խոստում, որ մինչև ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցը Ֆրանսիան կընդունի Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը: Ըստ Սաֆրաստյանի, դա շատ կարևոր է նախ այն պատճառով, որ Ֆրանսիան եվրոպական ամենախոշոր և առանցքային պետություններից մեկն է, իսկ ցեղասպանության հարյուրամյակին նման օրինագծի ընդունումը մեկ քայլով առաջընթաց կլինի ճանաչման հարցում: Թուրքագետ Սաֆրաստյանը հիշեցնում է, որ Թուրքիա կատարած այցի ժամանակ Օլանդը Անկարայում խոսեց Հայոց ցեղասպանության մասին' կոչ անելով Թուրքիային առերեսվել սեփական պատմությանը:

Թուրքագետը չի բացառում, որ Հայաստանում էլ Օլանդը Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ հայտարարություն կանի ու կկարևորի Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը: Ի տարբերություն արևմտյան այլ երկրների ղեկավարների, Հայոց ցեղասպանության հարցում Օլանդը կաշկանդված չէ. Ֆրանսիայի խորհրդարանը ճանաչել և դատապարտել Հայոց ցեղասպանությունն ու նախագահն իր թիկունքում ունի խորհրդարանի ու հասարակության աջակցությունը:

Հայոց ցեղասպանության խնդրին զուգահեռ քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանն էլ հիշեցնում է, որ Ֆրանսիան ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահող պետություններից մեկն է և Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կլինի երկու երկրների նախագահների հանդիպման օրակարգային հարցերից մեկը: Օլանդի այցելությունը տարածաշրջանային է և չի բացառվում, որ ԼՂ հակամարտության վերաբերյալ Ֆրանսիայի նախագահը խոսի ոչ միայն Երևանում, այլև Բաքվում: «Օլանդը հայտարարություններ կանի ԼՂ հակամարտության կարգավորման հետ կապված և գուցե որոշակի բացատրություն ներ ներկայացնի և իր տեսակետը հայտնի վերջերս ԵԱՀԿ ՄԽ ԱՄՆ համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքի առաջարկած խաղաղության համաձայնագրի վեց կետերի հետ կապված»,- ասաց Մինասյանը: Ինչ վերաբերում է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդրին, Մինասյանը չի բացառում, որ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպման ժամանակ Օլանդը չի շրջանցի պահն ու կրկին կոչ կանի պատասխանատվություն ստանձնել Թուրքիային հարյուրամյա ոճրագործության հարցում: Ըստ Մինասյանի, այս հարցում Ֆրանսիայի դիրքորոշումը չի կարող փոփոխություն կրել և պատճառներից մեկն էլ այն է, որ Ֆրանսիայի հասարակությունը ոչ միայն պրոհայկական է, այլ, ի տարբերություն եվրոպական այլ երկրների, ավելի զգուշավոր Թուրքիայի հարցում: «Հենց այդ երկու գործոնների համադրությունն էլ բերում է այն իրավիճակին, որ կա Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական կյանքում Թուրքիայի հետ կապված»,- ասաց Մինասյանը' հավելելով, որ Երևանում հնչած ցանկացած արտահայտությունը մեծ իրարանցում կառաջացնի հարևան երկու պետություններում էլ' Թուրքիայում էլ, Ադրբեջանում էլ:

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով, մայիսի 12-ին, երկօրյա պետական այցով Հայաստանի Հանրապետություն կժամանի Ֆրանսիայի Հանրապետության Նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը: Այցի շրջանակներում նախատեսվում են Հայաստանի և Ֆրանսիայի նախագահների առանձնազրույցը, ապա՝ երկու երկրների պատվիրակությունների անդամների մասնակցությամբ ընդլայնված կազմով բանակցությունները, որոնց ավարտին կստորագրվեն մի շարք ոլորտներում երկու երկրների միջև համագործակցության զարգացմանն ու խորացմանն ուղղված փաստաթղթեր: Սերժ Սարգսյանը և Ֆրանսուա Օլանդը բանակցությունների արդյունքները կամփոփեն համատեղ մամուլի ասուլիսում: Հայաստանի և Ֆրանսիայի նախագահները կմասնակցեն նաև Նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի այցի շրջանակներում կայանալիք հայ-ֆրանսիական տնտեսական համաժողովին: Նախագահներ Սերժ Սարգսյանը և Ֆրանսուա Օլանդը կայցելեն Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, ծաղկեպսակ կդնեն Հայոց մեծ եղեռնի զոհերի հուշարձանին և հարգանքի տուրք կմատուցեն Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Նախագահներն այնուհետև ներկա կգտնվեն աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի համերգին, որը կկայանա Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում: Ֆրանսուա Օլանդի այցի շրջանակներում նախատեսվում է նաև երկու երկրների նախագահների մասնակցություն Երևանում Ֆրանսիայի ազգային հերոս, անվանի բանաստեղծ Միսաք Մանուշյանի անվամբ անվանակոչված պուրակի բացման արարողությանը և այցելություն մայրաքաղաքում առաջիկայում բացվելիք ֆրանսիական «Կարֆուր» ընկերության հիպերմարկետի շինհրապարակ, որտեղ նախագահները կծանոթանան իրականացվող աշխատանքների ընթացքին: Հայաստանի Նախագահի նստավայրում, ի պատիվ պետական այցով Հայաստանի Հանրապետություն ժամանած Ֆրանսիայի Նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի, կտրվի պետական ը նթրիք:

Հասմիկ Հարությունյան