Լևոն Զուրաբյանի ելույթը Նիժնի Նովգորոդում

ԱԺ «Հայ ազգային կոնգրես» խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանի ելույթը ՌԴ Դաշնային Խորհրդի և ՀՀ ԱԺ համագործակցության հարցերով միջխորհրդարանական հանձնաժողովի 24-րդ նստաշրջանում (Նիժնի Նովգորոդ):

«Միջխորհրդարանական հանձնաժողովի հարգելի համանախագահողներ, մեր երկու երկրների հարգելի դեսպաններ, նստաշրջանի հարգելի մասնակիցներ:

Թույլ տվեք շնորհակալություն հայտնել հրավերի և ջերմ ընդունելության համար, ինչը հայ-ռուսական հարաբերությունները խորացնելու ցանկության մասին է վկայում:Բարեկամության խմբերը, այնպիսին, ինչպիսին՝ մերն է, ստեղծվում են հենց բարեկամական կապերի խորացման, ազգային շահերի փոխադարձ լոբբինգի, առաջացող խոչընդոտների վերացման և խնդրահարույց հարցերի լուծման համար:

Մենք ձեզ դիտարկում ենք որպես Ռուսաստանի իշխանական համակարգում մեր ընկերների և հենց այդ պատճառով էլ ձեզ ենք դիմում այնպիսի հարցերով, որոնց լուծումը դաշնակցային փոխհարաբերությունների խորացման համար համարում ենք անհրաժեշտ:

Հարցը, որը ես արդեն բարձրացրել եմ Պետդումայի փոխխոսնակ Իվան Իվանովիչ Մելնիկովի հետ երեկվա հանդիպման ժամանակ, վերաբերում է Եվրասիական միության ստեղծմանը և շոշափում է հայերի համար շատ զգայուն՝ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը:

Մայիսի 29-ին՝ Հայաստանի, Ռուսաստանի, Բելառուսի և Ղրղզստանի նախագահների հանդիպման ժամանակ, նախագահ Նազարբաևի կողմից հնչեցվել է Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի նամակը, որում նա պահանջում է Հայաստանին ընդունել Եվրասիական միություն՝ այն վերապահումով, որ Հայաստանը կընդունվի Հայաստանի Հանրապետության ՄԱԿ-ի կողմից ճանաչված սահմաններով:

Ինչո՞ւ է դա արժանացել մեր լուրջ արձագանքին: Բանն այն է, որ նման վերապահումը ենթադրում է մաքսային վերահսկողության հաստատում Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև: Ինչպես հայտնի է՝ Ղարաբաղի հետ հակամարտության պատճառով Ադրբեջանը 1991 թվականից իրականացնում է Լեռնային Ղարաբաղի լիակատար շրջափակում, և այդ ժամանակվանից Հայաստանը Ղարաբաղի բնակչության համար հանդիսանում է դեպի աշխարհ միակ ելքը, ինչը թույլ է տալիս իրականացնել մարդկանց ազատ տեղաշարժ և ազատ առևտուր:

Հայաստանի հետ սահմանին մաքսային վերահսկողության հաստատումը լուրջ հարված կհասցնի ԼՂ բնակչության իրավունքներին, որն առանց այդ էլ տառապել է շրջափակման, զինված հակամարտության և իր պետականության չճանաչված լինելու պատճառով:

Բնական է, որ իրերի նման դրությունը Եվրասիական միությանը Հայաստանի անդամակցության գաղափարին կստեղծի լուրջ հակազդեցություն: Քանի դեռ լուծված չէ ԼՂ հիմնախնդիրը, միջազգային հանրությունը, այդ թվում՝ Եվրասիական միությունը, պարտավոր են Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի համար ստեղծված ծանր կացությունը ընկալել նախևառաջ որպես մարդասիրական, և ոչ՝ քաղաքական խնդիր:

Այդ պատճառով, մենք առաջարկում ենք, որ դուք, որպես Ռուսաստանում մեր առաջնային ընկերներ, օգտագործեք ձեր ազդեցությունը՝ այդ զգայուն խնդիրը լուծելու համար: Իսկ դա նշանակում է, որ միջազգային հանրությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության հետ ցանկացած պայմանագիր կնքելիս պետք է օգտագործի այն նախապայմանը, որի համաձայն՝ մինչև ԵԱՀԿ հովանու ներքո ընթացող բանակցությունների արդյունքում ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորումը, Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև կգործի տնտեսական ռեժիմ, որը դե ֆակտո գործում է 1994 թվականին Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև կնքված զինադադարի օրվանից: