«Ազգ». Ի՞նչ կանի Եվրոպան առանց ռուսական գազի

Մայիսի 30-ին ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարության հրապարակած տվյալների համաձայն, Եվրոպային ռուսական գազի մատակարարումների ծավալը, 2013 թ. 16 տոկոսով աճել է նախորդ տարվա համեմատությամբ:

Բեռլինցի փորձագետներն իրենց հերթին ուսումնասիրել են Եվրոպային ռուսական գազի մատակարարումների դադարեցման հնարավոր տարբերակները:

Եվրոխորհրդարանի «Կանաչների» խմբակցության պատվերով Գերմանիայի տնտեսագիտական հետազոտությունների ինստիտուտը (DIW) անցկացրել է ռուսական գազի մատակարարումների հնարավոր դադարեցման հետեւանքներին նվիրված հետազոտություն: Ինստիտուտի փորձագետները վերլուծել են հնարավոր երկու սցենար: Առաջին. դադարեցվում է ԵՄ երկրների գազամատակարարումը միայն ուկրաինական տարանցիկ գծով: Երկրորդ. Ռուսաստանը փակում է դեպի արեւմուտք գնացող բոլոր գազատար խողովակները:

Առաջին սցենարը համարվում է առավել հավանական, քանի որ Մոսկվան եւ Կիեւը առայժմ չեն փոխհամաձայնեցրել գազի գները, եւ «Գազպրոմը» սպառնում է Ուկրաինայի գազամատակարարումը դադարեցնել հունիսի սկզբներին:

Երկորդ սցենարը առայժմ զուտ ենթադրական է: DIW-ի վերլուծաբանները հետազոտության արդյունքները ներկայացրել են մայիսի վերջերին Բեռլինում կայացած մամլո ասուլիսում:

Ուկրաինական սցենար

Ռուսաստանից գազը Եվրոպա է հասնում երեք հիմնական խողովակաշարերով: Մոտավորապես կեսը անցնում է Ուկրաինայով, մոտ 30 տոկոսըՙ Բելառուսի տարածքով («Յամալ» գազամուղ) եւ 16 տոկոսըՙ Բալթիկ ծովի հատակով («Հյուսիսային հոսք»):

Ռուսական գազի մատակարարումներից եվրոպական երկրները կախվածության մեջ են տարբեր չափերով: Օրինակ, Գերմանիայում սպառվող գազի 38 տոկոսը ստացվում է Ռուսաստանից, իսկ Բալթյան երկրներում, Ֆինլանդիայում, Սլովակիայում, Չեխիայում, Ավստրիայում այդ ցուցանիշը 100 կամ գրեթե 100 տոկոս է: Ըստ որում, Արեւելյան Եվրոպայի պետությունները ռուսական գազ ստանում են առավելապես Ուկրաինայով անցնող գազամուղով, մինչդեռ Գերմանիան «Հյուսիսային հոսք» գազամուղի գործարկումից ի վեր նվազ չափով է կախված ուկրաինական գծից:

Ըստ այդմ վերջին գծով գազամատակարարման դադարեցումը եվրոպական տարբեր երկրներում տարբեր հետեւանքներ կունենա, սակայն, ինչպես նշում է DIW բաժնի վարիչ Կլաուդիա Կեմֆերտը, ոչ մի երկրում հետեւանքներն աղետալի չեն լինի: Առավել շատ կտուժեին Խորվաթիան, Հունգարիան եւ Ռումինիան, որոնք առայժմ չունեն հեղուկ բնական գազ ստանալու հնարավորություն եւ թույլ են ինտեգրված գազափոխադրման եվրոպական ցանցին, որը նախատեսում է նաեւ պահուստային մատակարարումներ:

Բեռլինցի փորձագետների հաշվարկները ցույց են տալիս, որ ուկրաինական գազատարով մատակարարման դադարեցումը հնարավոր է փոխհատուցել ուրիշ աղբյուրներից: «Համաշխարհային շուկաներում գազի պակաս չկա, եւ այն կարելի է հասցնել Արեւմտյան Եվրոպա», հայտարարել է Կեմֆերտը:

Իսկ եթե Ռուսաստանը փակի ամբողջ գազը...

«Եթե Ռուսաստանը լիովին դադարեցնի Եվրոպայի գազամատակարարումը, ապա հետեւանքները կլինեն առավել էական», խոստովանել է Կեմֆերտըՙ ավելացնելով, որ ռուսական գազը մասամբ կարելի է փոխարինել նորվեգական կամ հյուսիսաֆրիկյան գազով, սակայն առավել հեռանկարային է հեղուկ բնական գազը:

Հեղուկ գազի առաջարկը հետզհետե աճում է, Եվրոպայում կառուցվում են կամ արդեն կառուցվել են հեղուկ բնական գազի տանկերների ընդունման նավամատույցներ, մասնավորապեսՙ Իսպանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Լիտվայում, Լեհաստանւոմ, Ուկրաինայում, Բուլղարիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Պորտուգալիայում, Հունաստանում, Խորվաթիայում, Հոլանդիայում, Գերմանիայում, Բելգիայում:

Ամեն դեպքում ռուսական գազի մատակարարումների լիակատար դադարեցումը կհանգեցներ այդ վառելիքի զգալի թանկացմանը: Ֆինլանդիայում թանկացումը կկազմեր ավելի քան 100 տոկոս, Բալթյան երկրներումՙ գրեթե 100 տոկոս, Հունգարիայում եւ Բուլղարիայումՙ մոտ 50 տոկոս, Գերմանիայումՙ 20 տոկոս: Ինչ վերաբերում է Ուկրաինային, երկու սցենարների դեպքում էլ թանկացումը կկազմեր ավելի քան 200 տոկոս:

Շարունակությունը` «Ազգ» շաբաթաթերթում: