ԲՀԿ-ն գործարք է առաջարկում իշխանությանը

Եռյակում խառը վիճակ է: Ներքին հակասությունները փորձում են քողարկել, սակայն ակնհայտ է, որ դրանք շատ են ու խորքային` այնքան, որ անգամ երեք կուսակցությունները չեն կարողանում հստակեցնել առաջիկա հանրահավաքի օրը. հրապարակային հարցազրույցներում, ասուլիսներում գործիչներից յուրաքանչյուրը նշում է իր պատկերացրած օրակարգն ու առաջնահերթությունները:

Սոդոմգոմորային այս խառնաշփոթի մեջ երեկ ուշագրավ հայտարարություն է արել ԲՀԿ խմբակցության անդամ Միքայել Մելքումյանը: Մինչ նրա հարցազրույցին անդրադառնալը՝ նկատենք, որ Մելքումյանը գրեթե միշտ աչքի է ընկնում զուսպ ու հավասարակշիռ հայտարարություններով ու երբեք չի հայտնում տեսակետ, որը համաձայնեցված չէ կուսակցական ղեկավարության հետ:

Ահա, Մելքումյանն երեկ հարցազրույց է տալիս խիստ հեղինակավոր ու ռեյտինգային «Ազատություն» ռադիոկայանին ու բառացիորեն ասում է հետևյալը. «Քաղաքական օրակարգի անկյունաքարը, այո՛, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունն է... Մենք գտնում ենք, որ եռյակն է որոշում՝ այս փուլում պետք է այնպիսի մի ճանապարհով գնալ, որտեղ ցնցումային, բարիկադային մայդանային իրավիճակներ չեն ստեղծվի»:

Այս պահին չենք կարող հաստատապես պնդել, որ ԲՀԿ պատգամավորն արտահայտում է ամբողջ Եռյակի տեսակետը:

Սկզբունքորեն, նման բան չի էլ կարող լինել, որովհետև միասնական տեսակետ ասվածն ուղղակի գոյություն չունի: Վերջին հանրահավաքում Լևոն Տեր-Պետրոսյանը խոսում էր նախագահական ու խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների անհրաժեշտության մասին, Րաֆֆի Հովհաննիսյանը դարձյալ նույն շեշտադրումն էր անում ու նույնիսկ ժամկետ էր մատնանշում՝ ասելով, որ միչև ապրիլի 24-ը այս իշխանությունները պետք է հեռացած լինեն:

Ուրեմն, ընդունենք, որ Միքայել Մելքումյանն արտահայտում է ԲՀԿ կարծիքն ու արձանագրենք նաև, որ Եռյակի մյուս երկու կուսակցությունները դրան կարող են համաձայնել կամ ոչ, մնալ հանրահավաքային հարթակում կամ հեռանալ, սակայն ֆորմատի առանցքային կուսակցության դիրքորոշմանն ընդդիմանալ չեն կարող:

Ինչևէ, ԲՀԿ այս առաջարկը դուրս է հեղափոխական սցենարներից ու տրամաբանությունից ու, ըստ էության, մեսիջ է իշխանությանը, որ ԲՀԿ-ն պատրաստ է երկխոսության ու փոխզիջումների:

Հանրապետականներն ասում են, որ այս պահին խորհրդարանական արտահերթ ընտրություներ անցկացնելու քաղաքական և իրավական հիմքեր չկան, ու ֆորմալ առումով նրանք ճիշտ են: Սահմանադրության 74-րդ հոդվածը մանրամասն նկարագրում է, թե ո’ր դեպքերում խորհրդարանը կարող է արձակվել:

Եթե նույնիսկ անհավանական մի սցենարով երեք խմբակցությունների բոլոր պատգամավորները մանդատները վայր դնեն, հանրապետական մեծամասնությունը կարողանում է քվորում ապահովել ու օրենքներ ընդունել, ասել կուզի՝ օրենսդիր մարմնի աշխատանքը կաթվածահար չի լինում:

Տեսական մի տարբերակ, իհարկե, կա. եթե Հովիկ Աբրահամյանի կառավարությունը հրաժարական տա, ու նոր կառավարության ծրագիրը երկու անգամ չհաստատվի, նման բան հնարավոր է: Բայց այդ հնարավորության կայացման ճանապարհին «եթե»-ները շատ-շատ են:

Նախ՝ այս պահին կառավարության հրաժարականի հարցը հասունացած չէ, երկրորդ՝ փողոցում չի հավաքվել այն հեղափոխական զանգվածը, որը կհանգեցնի խորհրդարնական մեծամասնությունից կամ իշխանությունից մարդկային արտահոսքի: Չեմ տեսնում նաև արտաքին գործոն, որը ստիպի իշխանությանը գեներացնել ֆորսմաժորային վիճակ. ղարաբաղյան գործընթացում նույնիսկ կայունացման միտումներ են նկատվում, իշխանության այսօրվա կոնֆիգուրացիան, մեծ հաշվով, ձեռնտու է թե’ Մոսկվային, թե’ Բրյուսելին ու Վաշինգթոնին:

Ըստ այդմ, հետևությունը պարզ է. ԲՀԿ առաջարկի բովանդակությունն այնքան էլ էական չէ: Ավելի կարևոր է այն, որ Ծառուկյանը Սերժ Սարգսյանին հասկացնում է, թե նրա հրաժարականը չի պահանջում, այլ ուզում է հենց նախագահի մակարդակով պայմանավորվածությունների հանգել ԲՀԿ հետագա կարգավիճակի, նոր իշխանության ներսում ունենալիք դերակատարության հարցում: ԲՀԿ-ն, որպես պայմանավորվածությունների երաշխիք, առաջ է քաշում նոր խորհրդարանի ձևավորման անհրաժեշտությունը, որում կուսակցությունը կունենա պատկառելի ներկայություն:

ՀՀԿ-ի «ոչ»-ն էլ պինդ «ոչ» չէ. նրանք ասում են՝ այո’, կողմ են բանակցություններին ու համաձայնությանը, սակայն դա պետք է լինի փաթեթային ու վերաբերի ոչ թե առանձին դրվագի, այլ 2017-2018թթ-ի ողջ փաթեթին, այդ թվում՝ ընտրական գործընթացին ու սահմանադրական ռեֆորմին:

Սուրեն Սուրենյանց