Անցնող շաբաթվա իրադարձությունների ամփոփ պատկերը

Անցնող շաբաթը լի էր բազմաբնույթ իրադարձություններով: Աշխարհի տարբեր քաղաքներում շարունակվեցին Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի միջոցառումները: հակառակորդը շարունակում է խախտել հրադադարի ռեժիմը, իսկ Թուրքիայում լարված իրավիճակ է: Կիրակի Հայաստանում մեկնարկեցին 6-րդ Ամառային համահայկական խաղերը:

Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելից

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առնչությամբ Միացյալ Նահանգներում լույս է տեսել Վինսկոնսինում բնակվող Թորոս Մադաղճյանի «Յուշամատեան Թոմարզայի» գրքի անգլերեն տարբերակը: Սլովակիայի Բանսկա Բիստրիցա քաղաքի Ազգային ապստամբության թանգարանում օգոստոսի 4-ին բացվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված «Հայոց ցեղասպանությունը միջազգային մամուլի առաջին էջերում» խորագրով ցուցահանդեսը:

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի ժամանակավոր ցուցադրությունների սրահում օգոստոսի 4-ից մինչև հոկտեմբերի 1-ը կգործի «Հայկական սպորտը և մարմնակրթությունը Օսմանյան կայսրությունում» ժամանակավոր ցուցադրությունը: Ներկայացված են բացառիկ նյութեր և լուսանկարներ: Ցուցադրությունը բաղկացած է 12 խորագրից, որոնք վերաբերում են 1900-1923 թվականներին մարմնակրթական շարժմանն Օսմանյան կայսրությունում: Ժամանավոր ցուցադրության բացմանը զուգահեռ տեղի ունեցավ համանուն գրքի շնորհանդեսը:

Լիբանանի հանրահայտ մշակութային իրադարձություններից մեկին' Բեյթեդին արվեստի փառատոնին հայ արվեստագետները հանդես կգան Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված համերգով: Իսկ ֆրանսիացի պատմաբան Վինսենտ Դուգլերտը, ով երկար տարիներ ուսումնասիրում է ցեղասպանությունների թեման եւ այն ներկայացնում պատմական գործառույթների եւ իրադարձությունների տեսանկյունից, նախատեսում է դասախոսություն կարդալ Հայոց ցեղասպ անության վերաբերյալ:

Արգենտինայում կայացել է Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված «Հիշողություն, ճշմարտություն, արդարություն եւ հետեւանքների վերացում» խորագիրը կրող գիտաժողով, որին մասնակցել են Արգենտինայում հայտնի պատմաբաններ, իրավաբաններ, մարդու իրավունքների պաշտպաններ, դատավորներ եւ լրագրողներ: Բուենոս Այրես նահանգի Ազուլ քաղաքի իրավաբանական ֆակուլտետն ու Խաղաղության ակտիվիստների համաշխարհային դեսպանությունը կազմակերպել են նաեւ Հայոց Ցեղասպանությանը նվիրված միջոցառում, որի ընթացքում ցուցադրվել է «20-րդ դարի ցեղասպանություններ» խորագրով շրջիկ ցուցահանդեսը:

Հայտնի դարձավ, որ Թուրքիայում 2015 թվականի աշնանը մեծ էկրան կբարձրանա Հայոց ցեղասպանության մասին պատմող «Կորած թռչուններ» ֆիլմը:

Կանադայի ազգային պաշտպանության և բազմամշակութայնության հարցերով նախարար, Պահպանողական կուսակցության անդամ Ջեյսոն Քենին վերահաստատեց իր կուսակցության հանձնառությունը Հայոց ցեղասպանության հարցում արդար պայքար մղելու վերաբերյալ: Այս մասին Քենին խոսել է Տորոնտոյում Հայ-կանադական պահպանողական ասոցիացիայի (ACCA) կազմակերպած երեկոյի ընթացքում:

ԼՂ հակամարտություն

Ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծի ողջ երկարությամբ օգոստոսի 4-ին հակառակորդը շարունակում էր տարբեր տրամաչափի հրաձգային և հրետանային զինատեսակներից պարբերաբար խախտել հրադադարի պահպանման ռեժիմը: Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության կողմից օգոստոսի 6-ին տարածված տեղեկությունն առ այն, թե իբր իրենց զինված ուժերը շփման գծի արևելյան ուղղությամբ երկու հայկական անօդաչու թռչող սարքեր են խփել, իրականո ւթյանը չի համատասխանում: Այս մասին «Արմենպրես»-ին տեղեկացրին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունից: Սահմանային իրավիճակը վերահսկելի է հայկական զինուժի, ԼՂՀ պաշտպանության բանակի զինծառայողների և այլ կառույցների կողմից: Այսպես արձագանքեց ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը սահմանային լարվածության հետ կապված լրագրողների հարցին:

Ադրբեջանական կողմի երկրորդ ապատեղեկատվությունը հերքվեց մեկ օրվա' օգոստոսի 6-ի ընթացքում: Ադրբեջանական լրատվամիջոցներն օգոստոսի 6-ին լուր էին տարածել այն մասին, թե իբր Լեռնային Ղարաբաղի հետ շփման գծում հրադադարի ռեժիմի խախտման արդյունքում վիրավորվել են հայկական բանակի պայմանագրային զինծառայող 38-ամյա Սամվել Խարազյան և Լոռու մարզի Կուռթան համայնքի ղեկավար Մհեր Գևորգյանը: ԼՂՀ ՊՆ աղբյուրը հերքեց նման անհեթեթ լուրերը:

ԱՄՆ-ը ցանկանում է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին եւ շփման գծում լարվածությունը նվազի, պահպանվի հրադադարի ռեժիմն ու կողմերը բանակցության եւ երկխոսության ճանապարհով հասնեն հակամարտության կարգավորմանը: Այս մասին հայտարարեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը: Ադրբեջանում Վրաստանի դեսպան Թեյմուրազ Շարաշենիձեն էլ հայտարարեց, որ Կովկասում հակամարտությունների լուծումը տեսնում է միայն խաղաղ ճանապարհով:

Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի ադրբեջանական գրասենյակի աշխատակիցներն օգոստոսի 8-ին այցելել են Ադրբեջանում գտնվող հայ սահմանախախտ Արսեն Բաղդասարյանին:

Լարված իրավիճակ Թուրքիայում

Օգոստոսի 3-ին Ահաբեկիչները զինված հարձակում են գործել Բիթլիսի Թաթվան գավառում գտնվող ռազմական հոսպիտալի վրա: Հարձակմանն անմիջապես պատասխան է տրվել, ինչի հետևանքով ահաբեկիչները դեպքի վայրից փախել են: Զոհեր կամ վիրավորներ չեն գրանցվել: Նույն օրը Թուրքիայում ահաբեկչական համարվող Քրդական աշխատավորական կուսակցության (PKK) զինյալները կրկին հարձակում են գործել թուրք զինվորականների վրա: Եւս մեկ հարձակում, նույն օրը, տեղի է ունեցել Դիրաբեքիրում ռազմական մեքենայի վրա: Օգոստոսի 4-ին Բաքու-Թբիլիսի-Կարս-Էրզրում գազատարի՝ թուրքական Սարիղամիշ գավառով անցնող հատվածում դեռևս անհայտ պատճառներով պայթյուն է որոտացել: Նույն օրը, ավելի քան երկու շաբաթ Թուրքիայում շարունակվող հարձակումների պատճառով Իրանը երկրի հյուսիս-արևմուտքում ժամանակավորապես փակել է թուրք-իրանական սահմանը:

Օգոստոսի 4-ին Քրդական աշխատավորական կուսակցությունը ոստիկանության դեմ հերթական հարձակումն է գործել Մարդինում: Նույն օրը Թուրքիայի Շըրնաք նահանգի Արաքյոյ գյուղում քուրդ զինյալների կողմից զինվորական մեքենայի վրա գործած հարձակման հետևանքով 2 զինվոր է զոհվել, իսկ Դողուբայազեթին (Բայազետ) կից Քարաբուլաքի ժանդարմերիայի բաժանմունքի վրա PKK ինքնասպան զինյալի հարձակման հետեւանքով 50 թուրք ոստիկան է սպանվել:

Օգոստոսի 5-ին Քրդական աշխատավորական կուսակցության զինյալները շարունակում էին հարձակում գործել թուրք զինվորականության վրա: Դիարբեքիրի Քայափընար գավառում անհայտ դիմակավոր անձինք ինքնաշեն պայթուցիկով հարձակվել են ոստիկանական կենտրոնի վրա: Թուրքիայի Թունջելի (Դերսիմ) և Էրզինջան (Երզնկա) նահանգներն իրար միացնող ճանապարհն օգոստոսի 5-ին դրությամբ արդեն 6 օր է՝ փակ էր: Պատճառն այս շրջանում Քրդական աշխատավորական կուսակցության գործողություններն են: Թուրքիայի տարածքում վերջին 30 օրվա ընթացքում իրականացված ահաբեկչական գործողությունների հետևանքող զոհվել է իրավապահ մարմինների 22 աշխատակից: Օգոստոսի 6-ին Թուրքիայի խոշորագույն քաղաքի՝ Ստամբուլի կենտրոնում ռումբ է հայտնաբերվել:

Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդեւը հայտարարել է, որ Իրաքում Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) դիրքերի վրա Թուրքիայի օդուժի հարձակումներն «օրինականության տեսակետից խիստ կասկածելի են»: Իսկ ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման նախագահական Սպիտակ տանը ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ Թուրքիան առաջին հերթին պետք է կռվի «Իսլամական պետություն» (ԻՊ) ահաբեկչական խմբավորման, եւ ոչ թե Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) դեմ:

Օգոստոսի 6-ին Քրդական աշխատավորական կուսակցության մի խումբ զինյալներ հարձակվել են Թունջելիում (Դերսիմում) ժանդարմերիայի բաժանմունքի վրա: Թուրքիայի Աղրը (Արարատ) շրջանի Դողուբայազեթ (Բայազետ) և Վանի Չալդըրան գավառները կապող ճանապարհահատվածին PKK զինյալները կանգնեցրել են 5 բեռնատար մեքենա: Բեռնատարների վարորդներին իջեցնելուց հետո զինյալներն այրել են ավտոմեքենաները: Դեպքի վայրում թուրք իրավապահ մարմինները քուրդ մարտիկների դեմ հատուկ գործողություններ են սկսել, որոնք դեռ շարունակվում են:

Օգոստոսի 8-ին զինյալները հարձակվել են Վան-Արճեշ ճանապարհահատվածի վրա գտնվող ոստիկանական կենտրոնի վրա: PKK հերթական գործողությունը Թուրքիայում առանց զոհերի չի վերջացել: Այս անգամ քուրդ զինյալները գործողություններ են իրականացրել Շըրնաք նահանգի Ջիզրե գավառում:

Թուրքիայի քրդական Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Սելահաթթին Դեմիրթաշը կոչ է արել Քրդական աշխատավորական կուսակցության զինյալներին զենքերը վայր դնել:

Համահայկական խաղեր

Նախագահ Սերժ Սարգսյանն օգոստոսի 2-ին Վազգեն Սարգսյանի անվան հանրապետական մարզադաշտում մասնակցել է Համահայկական ամառային վեցերորդ խաղերի բացման հանդիսավոր արարողությանը: Խաղերի բացման առիթով Նախագահը հանդես է եկել ելույթով: Հաջորդ օրը Նախագահն ընդունել է Համահայկական ամառային վեցերորդ խաղերի կազմակերպիչներին, հովանավորներին և պատվավոր հյուրերին: Նախագահի նստավայրում ի պատիվ հյուրերի կայացած ընդունելությունից առաջ տեղի է ունեցել պարգևատրման արարողություն: Օգոստոսի 4-ին Համահայկական 6-րդ ամառային խաղերն պաշտոնապես բացվեցին նաև ԼՂՀ-ում՝ Ասկերանի քաղաքային մարզադաշտում:

Հեռացատկի Եվրոպայի ռեկորդակիր, հայկական աթլետիկայի լեգենդար մարզիկ Ռոբերտ Էմմիյանը Համահայկական խաղերն իսկական տոն է համարում սփյուռքի հայ մասնակիցների համար:

Օգոստոսի 5-ին «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն պաշտոնապես մարեց և շրջանառության մեջ դրեց Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերը խորհրդանշող նոր փոստային թողարկում'գեղաթերթիկ մեկ նամականիշով:

Համահայկական 6-րդ ամառային խաղերը քիչ-քիչ թափ են հավաքում՝ հայրենիք ժամանած հայորդներին կապելով հայրենի հողի հետ և նրանց նոր ընկեր ձեռք բերելու հնարավորություն տալով: Համահայկական խաղերի ֆուտբոլի և վոլեյբոլի ենթախմբերի մի քանի մրցաձևեր անցկացվում են Ստեփանակերտում և Ասկերանում: Մրցումներից զատ, Արցախ ժամանած մարզիկները ծանոթացան են նաև մայրաքաղաք Ստեփանակերտին և հայոց բերդաքաղաք Շուշիին: Համահայական խաղերի Սպահանի թիմն այցելեց Շուշի, եղավ Ղազանչեցոց եկեղեցում:

Համահայկական խաղերի 5 մրցութային օրերից հետո մեդալների ոչ պաշտոնական հաշվարկում առաջատարը Երևանի թիմն է: Առաջին տեղում նվաճած 50 մեդալով Երևանի թիմն է, որն ունի 20 ոսկե, 15 արծաթե և 15 բրոնզե մեդալ: 20 մեդալով երկրորդ տեղում է Գյումրու թիմը ' 4 ոսկե, 5 արծաթե և 11 բրոնզե մեդալ: Եռյակը եզրափակում է Թբիլիսին' 4 ոսկի և 1 արծաթ: