Երևանի մետրոպոլիտեն... չթարմացվող «սովետ»

Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի Մետրոպոլիտենն արդեն 35 տարեկան է: Ու չնայած մետրոն ընդամենը 10 կայարան ու 12կմ երկարություն ունի, սակայն այս երկար ու ձիգ տարիների ընթացքում Երևանի Մետրոպոլիտենի ենթակառուցվածքը գործարկվել է գրեթե առանց հիմնարար վերանորոգման:

Նկատենք, որ Երևանի մետրոյի վերականգնման նախագիծը համաֆինանսավորվում է Վերակառուցման ու զարգացման եվրոպական բանկի (5մլն եվրո վարկ), Եվրոպական ներդրումային բանկի (5մլն եվրո վարկ) և ԵՄ Հարևանության ներդրումային գործիքի (5մլն եվրո դրամաշնորհ) կողմից, մետրոպոլիտենի ղեկավարությունը շահույթ է ստանում նաև ժետոնների վաճառքից, որն, ի դեպ՝ ներկայիս վարչապետ, նախկինում՝ քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանի կողմից կրկնակի թանկացվեց: նախկին 50 դրամի փոխարեն՝ այսօր ժետոնի արժեքը կազմում է 100 դրամ. հիշեցնենք, որ այդ թանկացումը ևս մեկնաբանվեց իբրև մետրոյի բարեկարգման խնդիրները լուծելուն ուղղված քայլ, բայց արի ու տես, որ այսօր էլ մենք մետրոյով երթևեկում ենք, այդպես էլ չզգալով այդ փոփոխությունները:

Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում լրատվական դաշտը հաճախ է անդրադառնում Մետրոպոլիտենում կատարված աշխատանքներին, տեսանյութեր են պատրաստվում մետրոյի, աշխատակազմի մասին, այսօր էլ հնարավոր բոլոր միջոցներով ավետիս են հայտնում, թե վերջապես կգործարկվի երկու նոր շարժակազմ (ընդամենը երկու՞), սակայն որևէ անդրադարձ չկա խնդիրներին ու հասարակությանը հուզող հարցերին:

ԼՈւՐԵՐ.com-ը ընկերության տնօրեն Փ. Յայլոյանին հարցում էր ուղարկել, որով հետաքրքրվել էր, թե մասնավորապես ի՞նչ բարեփոխումներ են իրականացվել այս ընթացքում, որին ի պատասխան՝ Մետրոպոլիտենի հանրային կապերի վարչությունից մանրամասնել են, որ մետրոյի բարեփոխումները սկսվել են դեռ 2008թ.-ից, որի ընթացքում «հսկայական» աշխատանք է կատարվել:

Մետրոպոլիտենից մեզ վստահեցնում են, որ արդիականացման ու բարելավման աշխատանքներն այսօր էլ շարունակվում են, իսկ այս ընթացքում հսկայական աշխատանք է կատարվել, սակայն կատարված աշխատանքները, չգիտես ինչու, տեսանելի չեն և խնդիրներն այսօր էլ շարունակում են չլուծված մնալ: Առաջին տեսանելի և պատկերավոր խնդիրը մաշված ժետոններն են, որոնք դուր չեն գալիս նույնիսկ ժետոն ընդունող սարքերին: Չչափազանցնելու համար՝ նշենք միայն, որ սարքի գլխին մինչև մի քանի անգամ չեն խփում՝ ժետոնը սարքը չի ընդունում: Բայց սա դեռ ամենը չէ. կան կայարաններ, որոնք բոլորովին անմխիթար վիճակում են գտնվում, օրինակ, երբ Գործարանային կայարանում մետրոյի ես սպասում, աչքիդ առաջ տխուր պատկեր է երևան գալիս՝ պատնեշի վրա ճաք՝ ամրացված «սկոտչով», իսկ, օրինակ՝ Սասունցի Դավիթ կայարանի սպասասրահը պատնեշավորված է ժանգոտված թիթեղով: Այս շարքը կարելի է անվերջ շարունակել:

Ինչ վերաբերում է վագոններին, ապա դրանք թեև վերանորոգված են համարվում, բայց այդ վագոնների դրսում ավելի տաք է, քան դրանց ներսում: Զարկ չենք տալիս պնդմանը, թե վագոնների բարեկարգման աշխատանքներ չեն կատարվել, որովհետև պարզապես չենք կարող ասել՝ դրանք տեխնիկապես վերազինված են, թե՝ ոչ, բայց մի բան ակնհայտ է. դրանք չեն փոխվել սովետից մինչ օրս, եթե հաշվի չառնենք այն, որ ընդամենը վագոններից մի քանիսի գույնը փոխվեց՝ կապույտից դառնալով նարջնագույն. ինչ լավ է, չէ՞....

Նկատենք նաև, որ երևանի մետրոպոլիտենում չեք հանդիպի սայլակներով տեղաշարժվող մարդկանց...

Մեր գրավոր հարցմանն ի պատասխան՝ Մետրոպոլիտենից հայտնում են. ՀՀ կառավարության և Վերակառուցման և Զարգացման Եվորպական Բանկի (ՎԶԵԲ) միջև կնքած համաձայնագրով՝ առաջին փուլի շրջանակներում ձեռք է բերվել 1 նոր դիզելային քարշային տեխնիկական գնացք, 60 անվասայլակ, 6կվ նոմինալ լարմամբ 34.6 կմ նոր ուժային մալուխներ, 1 նոր էքսկավատոր-բեռնիչ և 1 նոր բեռնատար: Այս փուլում են իրականացվել նաև հետևյալ աշխատանքները. 17 նոր ուղղիչների մատակարարում և մոնտաժ, 50 նոր կենտրոնախույս ջրային և 26 կոյուղային պոմպերի ու հարակից սարքավորումների առաքում և մոնտաժ, հին պոմպերի ապամոնտաժում և հեռացում: Բացի այս՝ կապիտալ վերանորոգվել ու արդիականացվել է 8 վագոն, որն ամբողջությամբ իրականացվել է գոյացած խնայողությունների հաշվին: Առաջին փուլով են նաև արդիականացվել մետրոյի ուղեգծի բաղադրիչները, ինչպես նաև ձեռք բերվել գծային գործիքներ:

Բարեփոխումների արդեն երկրորդ փուլի շրջանակներում կապիտալ վերանորոգվել ու արդիականացվել է ևս 8 վագոն, ստեղծվել է մետրոյի մեքենավարների ուսուցման կենտրոն, ձեռք են բերվել հակահրդեհային սարքավորումներ, մետրոյի վագոնների լվացման կայանի սարքավորումներ: Վերանորոգվել ու երկարացվել է դրենաժային թունելը: Բարեփոխման աշխատանքների երկրորդ փուլով են մետրոյի թունելներում իրականացվել նաև վերականգնողական աշխատանքներ:

Նշվում է նաև, որ 4 վագոնի վերանորոգման և արդիականացման աշխատանքներն ամբողջությամբ իրականացվել է «գոյացած խնայողությունների հաշվին»:

Հարցման մեջ խնդրել էինք անդրադառնալ նաև բացթողումներին, որոնց այդպես էլ որևէ անդրադարձ չի կատարվել: Դե իհարկե, ոչ մի կազմակերպություն կամ անհատ չի ուզում հիշել սեփական բացթողումների մասին, կամ էլ պարզապես լուռ հետևում է դրանց՝ նախընտրելով լռել, իսկ մեզ պարզապես մնում է ասել, որ սայլը տեղի չի շարժվում...

Գուցե մեր մատնանշած խնդիրներն առ ոչինչ են՝ հարցման պատասխանի մեջ տեղ գտած բարեփոխումների դիմաց, բայց շատ ակտուալ են: Ժամանակն է, որպեսզի բարեփոխումների մեջ տեղ գտնեն նաև այդ փոփոխությունները, որովհետև որևէ քաղաքակիրթ երկրում չկա մի մետրո կամ տրանսպորտային միջոց, որը համարեցված չլինի հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար: 

Վարկերը կան, գումարները կան, սակայն բարեփոխումները կամ քիչ են, կամ՝ ոչ ակնհայտ...

Արմինե Եփրեմյան