Հայտնաբերվել են տիեզերական անհայտ բռնկման հետքեր

Ճապոնացի աստղագետները հայտնաբերել են, որ 1200 տարի առաջ Երկիր մոլորակը ենթարկվել է տիեզերական հուժկու ճառագայթահարման։ Գիտական ուսումնասիրությունը տպագրվել է Nature պարբերականում, որի համառոտ բովանդակությունը ներկայացնում է Nature News-ը։

Գիտնականներն օգտագործել են մթնոլորտում ածխածին-14-ի պարունակության վերաբերյալ ծովային նստվածքներում և ծառերի օղակներում ամփոփված տվյալները և պարզել, որ 774-775 թվականներին Երկրի մթնոլորտում գրանցվել է ածխածնի նշված իզոտոպի աճ 1.2 տոկոսով, ինչը նորմայի սահմաններում տատանումներից 20 անգամ ավելի մեծ ցուցանիշ է։

Հայտնի է, որ ածխածին-14-ը կազմավորվում է ազոտ-14-ից անջատվող նեյտրոնների ազդեցության ներքո, որոնք, իրենց հերթին, գոյանում են մթնոլորտի վերին շերտերի տիեզերական ճառագայթահարումից։

Գիտնականներն ի սկզբանե ունեցել են տիեզերական ճառագայթների նման քանակության հնարավոր աղբյուրի վերաբերյալ երկու վարկած։ Առաջինի համաձայն, նման ճառագայթումն առաջ է եկել գերնորի պայթյունի հետևանքով։ Այդ դեպքում, սակայն, նման իրադարձությունը տեսանելի կլիներ երկնակամարում անգամ ցերեկվա ժամերին, իսկ դրա հետքերն անպատճառ կհայտնաբերվեին ինֆրակարմիր և ռենտգենյան դիտակներով։

Համաձայն մյուս վարկածի, ճառագայթման աղբյուր կարող էր լինել Արեգակի հզոր արտանետումը, որն իր հերթին կթողներ լուրջ ազդեցություն մթնոլորտի օզոնային շերտի վրա, ինչպես նաև կառաջացներ հյուսիսափայլեր հարավային լայնություններում։ Օրինակ, 1859 թվականին, Արեգակի մինչ այժմ գրանցված ամենահզոր՝ Քարրինգթոնի բռնկման արդյունքում հյուսիսափայլեր են դիտվել Հավայան կղզիներում և Կուբայում։

Այսպիսով, ներկայիս դրությամբ գիտնականները դեռ չեն կարողանում գտնել ածխածին-14 պարունակության աճի պատճառները։