«Առավոտ». Բազարի օրենքով

«Ես գիտեմ, որ իմ գրածը դժգոհություն կառաջացնի կործանման, աղետի և ապոկալիպսիսի տեսության ջատագովների մոտ, բայց պիտի ներկայացնեմ իմ աչքով տեսածը: Կիրակի օրը առաջին անգամ եղա «Դալմա գարդեն» հիպերմարկետում: Խնդիրն այն չէ, որ այն հիշեցնում է արևմտյան «հաստատությունները»:

Ավելի ուշագրավ է այն, որ այդ հսկայական շենքը լեփ-լեցուն էր, և չեմ կարծում, որ այդ հազարավոր մարդիկ բոլորն առանց բացառության քրեաօլիգարխիկ համակարգի ներկայացուցիչներ էին, կաշառակերներ էին և ՀՀԿ անդամներ: Պարզապես մարդիկ կան, որոնք գերադասում են այցելել ոչ թե մի քանի տասնյակ մետր հարևանությամբ գտնվող «Հրազդանի» տոնավաճառ կոչվող արևելյան բազարը, որտեղ ապրանքները մի քիչ ավելի էժան են, ու կարելի է նաև սակարկել, այլ այս հիպերմարկետը՝ իր շատրվաններով, երաժշտությամբ և սրճարաններով, որտեղ մեզ պարտադիր ՀԴՄ կտրոն են տալիս: Մարդիկ կան, որոնք բողոքում են դրա դեմ, անիծում են, ընդվզում են՝ ոչ թե այն պատճառով, որ աղքատ են և չեն կարող այնտեղ առևտուր անել, այլ՝ որովհետև սովոր են բազարին: Ճիշտ նույն տրամաբանությամբ մարդիկ բողոբում են արագաչափերի և տեսանկարահանող սարքերի դեմ:

Թվում է, թե ի՞նչ կա դրա մեջ՝ մի՛ խախտեք երթևեկության կանոնները, և չեք «նկարահանվի» ու տուգանվի: Բայց ոչ, եթե նրանք «բոլորի նման» քշեն օրենքներով, ապա ինչով, ինչպես են ցույց տալու, որ լավ տղերք են, բոլորի նման չեն, որ շուստրի են և աչքաբաց: Այ, երբ կանգնած է ճանապարհային ոստիկանը, այդ բոլոր գովելի հատկանիշները հնարավոր է ցուցադրել՝ այդ ոստիկանների հետ «բազար» անելով: Նախ՝ եթե դու «հարգված տղա» ես, «գաիշնիկը» կարող է քեզ և չտուգանել, ասել՝ «գնա՛, թագավո՛ր ախպեր»: Եթե «նարուշիլովկա» ունես, դարձյալ կարող ես դա հպարտորեն ցույց տալ: Կան նաև բազմաթիվ այլ տարբերակներ քո՝ «ոչ սովորական տղա» լինելն ապացուցելու համար, կարող ես զանգահարել բաջանաղիդ հորեղբոր որդուն, որը դասակի հրամանատար է, և նա «խաթրով», «ջիգյարով», ինչպես նաև «նամուսով» և «թասիբով» քո խնդիրները կլուծի:

Վերջապես, եթե ամենն էլ չի գործում, քո և ճանապարհային ոստիկանի միջև մի քանի ակնթարթ «պաուզա» է տեղի ունենում, որից հետո «գաիշնիկը» ասում է՝ «հը՞, հմի ի՞նչ ես ասում» կախարդական ֆրազը, որից հետո դու կհասկանաս՝ ժամանակն է գրպանից հանել 5 կամ 10 հազարանոցը: Եվ նա քեզ բաց կթողնի, բա էլ ինչի՞ համար է «մարդկությունը», որն այդքան բնորոշ է մեր ազգին: Իսկ հիմա պատկերացրե՛ք, որ ճանապարհային ոստիկանի փոխարեն դրված է արագաչափը կամ տեսանկարահանող սարքը՝ մետաղի կտորը, որը ոչ «ջիգյար» ունի, ոչ «թասիբ», ոչ էլ «մարդկություն գիտի»: Հարաբերությունների մի ամբողջ համակարգ, կասեի նույնիսկ՝ կյանքի փիլիսոփայություն դրանով փլուզվում է: Դու դառնում ես «բոլորի» նման ու այլևս չես կարող պարծենալ քո առանձնահատուկ օրինազանցությամբ: Այստեղից՝ բողոքներ թե՝ «լավ տդերքի» և թե, բնականաբար, կաշառքներով «տուն պահող» ոստիկանների կողմից:

Կներեք, իհարկե, որ այսօր չգրեցի նախագահական ընտրությունների մասին: Պարզապես անկեղծորեն կարծում եմ, որ մեր խնդիրները նախագահի անձով չեն պայմանավորված: Իհարկե, «բազարի» կողմնակիցներն այդպես չեն մտածում»: