Ի՞նչ սպասել Պուտինի հայաստանյան այցից

Ռուսաստանը պաշտպանելու է Հայաստանում արված ներդրումները:

Թերևս մեծ գաղտնիք չենք բացի, եթե ասենք, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները խորը ճգնաժամ են ապրում: Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի արևմտամետ դիրքորոշումն արդեն արժանացել է Ռուսաստանի քաղաքական վերնախավի և փորձագիտական-քաղաքական շրջանակների խիստ քննադատությանը: Մոսկվայում վստահ են, որ Հայաստանի ներկայիս արտաքին քաղաքական կուրսը մի օր կարող է լուրջ խնդիրներ առաջացնել տարածաշրջանում Ռուսաստանի կենսական շահերի համար: Այդ իսկ պատճառով Պուտինի աշխատակազմում որոշել են խստացնել հարաբերությունները Հայաստանի և նրա իշխանությունների հետ:

Ինչպես հայտնի է, մոտ ապագայում սպասվում է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի այցը Հայաստան: Ակնհայտ է, որ 2013 թվականի նախագահական ընտրությունների նախաշեմին կայանալիք այս այցը միջպետական կարևորությունից բացի ունի նաև ներքաղաքական լուրջ նշանակություն: Սարգսյան-Պուտին հանդիպման արդյունքները կպայմանավորեն Հայաստանի և Ռուսաստանի քաղաքական վերնախավի առաջիկա մի քանի տարիների օրակարգը: Եվ, կախված բանակցությունների դրական կամ բացասական ընթացքից, կարելի կլինի կանխագուշակել, թե ինչպիսի եղանակ է լինելու հայ-ռուսական հարաբերություններում և ընդհանրապես Անդրկովկասում: Իսկ Հայաստանի և Ռուսաստանի առաջնորդները քննարկելու շատ հարցեր ունեն՝ սկսած աշխարհաքաղաքականությունից, մինչ մեր երկրում ռուսական ներդրումների ճակատագիրն ու հեռանկարները: Ի դեպ, անգամ Հայաստանի համար խիստ ձեռնտու այս վերջին հարցում Ռուսաստանը լուրջ խնդիրների է հանդիպում: Ասվածի վառ ապացույցն է, օրինակ, ռուս գործարար Ալեքսեյ Կորեպանովի փորձառությունը:

Հիշեցնենք, որ ըստ Կորեպանովի խոսքերի, ՀԽՍՀ գլխավոր դատախազ Սուրեն Օսիպովի որդին՝ Վիկտոր Տեր-Հովսեփյանը, իրենից մոտ 5 միլիոն ամերիկյան դոլար է գողացել: Ռուս գործարարը փորձել է դատարանի միջոցով վերականգնել արդարությունը, սակայն պարզել է, որ Տեր-Հովսեփյանին հովանավորում է վճռաբեկ դատարանի նախագահ Արման Մկրտումյանը, որը Օսիպովի ընտանիքի հետ քավոր-սանիկ հարաբերությունների մեջ է:

Իհարկե, Կորեպանովից գողացված գումարն այնքան մեծ չէ, որ ազդի հայ-ռուսական հարաբերությունների վրա, սակայն գործն ունի մեկ այլ նրբություն: Բանը նրանում է, որ ռուս գործարարին աջակցում են նաև Երևանում Ռուսաստանի դեսպանատունն ու Հայաստանում գործող ռուսաստանցի այլ պաշտոնյաներ: Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչների հետ հանդիպումների ժամանակ նրանք բազմիցս քննարկել են Կորեպանովի խնդրին արդար լուծում գտնելու հնարավորությունները, սակայն հասկացել են, որ Երևանում այդ հարցը ոչ ոքի չի մտահոգում: Այս իրողությունը խիստ զայրացրել է ռուս պաշտոնյաներին, որոնց ուշադրությունից չի վրիպել, օրինակ, այն փաստը, որ նմանօրինակ իրավիճակում հայտնված ամերիկացի կամ եվրոպացի գործարարների խնդիրները շատ արագ լուծում են գտնում: Վլադիմիր Պուտինի աշխատակազմում վստահ են, որ Հայաստանի իշխանությունները, կամ մեր երկրում գործող մեկ այլ ուժ ռուսական կապիտալը հայկական շուկայից դուրս մղելու նպատակաուղղված քաղաքականություն է իրականացնում: Նման մարտահրավերն անընդունելի է Մոսկվայի համար: Իրավիճակը շտկելու նպատակով Կրեմլում որոշել են Հայաստանում ռուսական ներդրումները պաշտպանելու հետևողական ծրագրեր իրականացնել: Խոսքը կարող է վերաբերել անգամ Հայաստանի հանդեպ տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառելուն: Իսկ Կորեպանովն ու նրա նման խաբված գործարարները կդառնան ռուսական այդ քաղաքականության «հիմնավորումը»:

Հայ-ռուսական քաղաքական օրակարգն, իհարկե, չի սահմանափակվում միայն նման հարցերով: Ակնհայտ է, որ Երևանում Պուտինը կքննարկի հարցերի շատ լայն շրջանակ: Իսկ թե ինչպիսի ավարտ կունենա հայ-ռուսական բանակցությունների ներկայիս փուլը, ցույց կտա ժամանակը:

Սարգիս Կարապետյան