Իսահակ Ալիխանյանի դուստրը՝ հոր մասին

Հայրիկը իր ապագա կնոջ հետ առաջին անգամ ծանոթացել է 1900 թվականին Բաքվի Մարիամյան օրիորդաց գիմնազիայում, ուր նա հրավիրված էր մասնակցելու աշակերտական մի երեկոյի: Մայրիկը, որ այն ժամանակ 18 տարեկան էր և սովորում էր ավարտական դասարանում, երեկոյի կազմակերպիչներից մեկն էր: Հրավիրված դերասանի և դեռատի օրիորդի մեջ բռնկվում է մի անկեղծ սիրո զգացմունք: Ըստ այն ժամանակվա հասկացողությունների, դերասանի հետ ամուսնանալու մասին խոսք լինել չէր կարող: Մայրիկին նույնիսկ չէին թույլ տվել, որ Մոսկվա մեկնի, բարձրագույն ուսումը շարունակելու նպատակով:

Նրանց սերը տևում է վեց տարի, քանի գնում, այնքան ավելի է բորբոքվում: Այդ հանգամանքով է թելադրված հայրիկի դերասանական գործունեությունը Բաքվում:

Այդքան սպասելուց հետո, նրանց ամուսնության գործում, որքան էլ տարօրինակ թվա, բարենպաստ դեր խաղաց 1905 թվականի ցարական իշխանությունների կողմից նենգադրված հայ – թուրքական կոտորածը: Իրենց կյանքը փրկելու նպատակով, ինչպես մայրիկենց ամբողջ ընտանիքը, այնպես էլ բազմաթիվ այլ ընտանիքներ մեկնեցին Մոսկվա:

Մայրիկենց ընտանիքը դեռ ճանապարհին էր, երբ առաջին իսկ կայարանում վագոն է բարձրանում հայրիկը և ասում, որ նա չէր կարող նրանց մենակ թողնել և, որ, Մոսկվա է մեկնում նրանց ուղեկցելու:

Անսպասելի լուրը զարմանք է պատճառում բոլորին: Մայրիկի բարեկամները տեղեկանալով սիրահարված զույգի մասին, համոզում են պապիկիս, ամուսնության համաձայնություն տալ:

Մայրիկը մեզ պատմում էր, որ մինչև հարսանիքը նրա հայրը իր ազգականների շրջանում կատակով ասում էր. «Սիրահարված աղջկանդ մարդու տաս սոված դերասանի, դա դեռ ոչինչ, կես դժբախտություն է, բայց տաս անբեղ-անմորուքի, այդ արդեն …»:

Հարսանիքը նշանակվում է 1905 թ. աշնանը, իսկ մինչ այդ, մի քանի ամսվա ընթացքում, մայրիկենց ընտանիքում կարողացան ավելի մոտ ճանաչել հայրիկին և շատ սիրեցին նրան:

Հարսանիքից մի ամիս առաջ, հայրիկը, մայրիկի խնդրանքով, որը նրանից թաքցնում էր իր հոր կարծիքը անբեղ տղամարդկանց մասին, ի հարգանս նրա հոր, թաքուն, բեղ ու մորուք աճեցրեց: Անսահման էր ապագա աներոջ ուրախությունը, երբ իր փեսային եկեղեցում և հարսանյաց սեղանի շուրջը տեսավ բեղ ու մորուքով:

Անսպասելի այս կերպարանափոխությունը ապշեցրեց բոլոր ներկաներին և հայրիկը, ի հիշատակ այս դիպվածի, այդ ձևով էլ լուսանկարվեց:

Իսահակ Ալիխանյան (ժողովածու)
Նյութը` Ք.Ա-ի