Հայոց երկրի թավշե ձայնը. այսօր Նորայր Մնացականյանի ծննդյան օրն է (տեսանյութ)

Այսօր հայազգի երգիչ, հայկական ժողովրդական և աշուղական երգերի ինքնատիպ կատարող, Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության վաստակավոր արտիստ Նորայր Մնացականյանի ծննդյան օրն է:

«Դու հայոց երկրի թավշե ձայնն ես: Երգիր տղաս, դուն է՛ն գլխեն պիտի երգեիր: Ա՛խր քո սիրտն է երգում: Երգի՛ր հաստատ իրավունքով մեր զուլալ ակունքներից բխող երգն ու միշտ հարազատ մնա քեզ»,-ահա այսպես է Նորայր Մնացականյանի մասին արտահայատվել մեծանուն հայ բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանը:

Այն, ինչ հեռու ժամանակներից ավանդաբար եկել ու ամբարվել էր հայ երգի անդաստանում, բոլորովին նոր որակ ստացավ Նորայր Մնացականյանի երգարվեստում: Նրա պրպտող միտքը չգնաց այն ճանապարհով, որով անցել էին նրա նախորդները, այլ յուրովի ըմբռնելով հայ երգի դերն ու նշանակությունը սովորական հայ մարդու կյանքում՝ նա դուրս եկավ մի պողոտա, որն ամենայն իրավամբ հետագայում կոչվեց նորայրական: Հայկական ժողովրդական և աշուղական երգերի կատարողական արվեստում գերիշխում էր երկու հիմնական ոճ՝ օպերային դասականացված մշակումների կատարումներ, որոնք, թեև չափազանց արժեքավոր են առ այսօր, սակայն լիովին չէին արտացոլում տվյալ գործերի հեղինակների ստեղծաքործական ենթատեքստն ու հասարակական նշանակությունը: Այդ իսկ պատճառով, ավելի հեռու էին կանգնած սովորական հայ մարդու առօրեից: Կատարողական երկրորդ ոճին պատկանում էին կատարումներ՝ թուրքական և պարսկական գավառային անմշակ մեղեդիների որոշ և երբեմն էլ հախուռն խառնուրդով: Նորայր Մնացականյանը գտավ ոսկե միջինը. նրա մեկնաբանությամբ՝ հայ ժողովրդական և աշուղական երգարվեստի գոհարները վերստին հայացան և ի ականջ ամենքի՝ սկսեցին հնչել ավելի կիրթ, չափավոր ու միշտ չափի մեջ, ներքին բարեկրթությամբ, ընդ որում՝ հաճախ հասարակ քնարականությամբ, քան գրոտեսկային հերոսականությամբ: Մնացականյանի այս նորամուծությունն անմիջապես գրավեց հազարավոր սրտեր, փառք բերելով ոչ միայն սիրված արտիստին, այլև նորովի հասկացված նրա կատարելաոճին: Այն թյուր կարծիքը, որ մինչ այդ գոյություն ուներ, թե իբրև երգերի քնարական զգացական մեկնաբանությունը նսեմացնում է վերջիններիս գեղջկական ազգագրական արժեքը, Մնացականյանի վառ անհատականության շնորհիվ հօդս ցնդեց: