ԲՏԱ նախարարը կարևորել է AWS-ի եվրոպական «սուվերեն ամպ»-ի գործարկումը՝ որպես տվյալների անվտանգության և նորարարության համադրություն

Amazon Web Services (AWS)-ը հայտարարել է ԵՄ-ի համար նախատեսված AWS European Sovereign Cloud «սուվերեն (ինքնիշխան) ամպային» ենթակառուցվածքի գործարկման մասին։ Նոր ամպային միջավայրն ամբողջությամբ տեղակայված է և կառավարվում է Եվրոպական միության տարածքում ԵՄ կարգավորումներին համահունչ՝ ֆիզիկապես և ճարտարապետության առումով առանձնացված AWS-ի այլ տարածաշրջաններից: Այս մասին տեղեկացնում են ԲՏԱ նախարարությունից:

Նախաձեռնությունը նպատակ ունի ապահովել զգայուն տվյալների և մետատվյալների նոր և բարձր պաշտպանություն, տվյալների ամբողջական տեղայնացում ԵՄ տարածքում, ինչպես նաև գործառնական և իրավական անկախություն՝ համապատասխանելով եվրոպական երկրների թվային սուվերենության պահանջներին։ «Սուվերեն ամպ»-ը նախատեսված է հատկապես պետական կառույցների, ռազմավարական նշանակության ոլորտների և բարձր կարգավորվող ճյուղերի համար՝ միաժամանակ պահպանելով AWS-ի ամպային և արհեստական բանականության առաջատար հնարավորությունների լիարժեք հասանելիությունը։

AWS-ը նաև հայտարարել է «սուվերեն ամպային» ենթակառուցվածքի ընդլայնման մասին՝ Գերմանիայից դեպի Եվրոպական միության այլ երկրներ, այդ թվում՝ Բելգիա, Նիդեռլանդներ և Պորտուգալիա։ Ընդլայնման նպատակն է ապահովել ենթակառուվածքի, մետատվյալների և տվյալների լիակատար տեղայնացում ԵՄ տարածքում և աջակցել իրական ժամանակում արագ ու արդյունավետ լուծումների կիրառմանը:

AWS European Sovereign Cloud-ի շրջանակում AWS Partners ընկերությունները պատրաստակամ են տրամադրել համապատասխան լուծումներ թե՛ նոր «սուվերեն ամպային», և թե՛ դրա էկոհամակարգի շրջանակում։ Մեկնարկային գործընկերների թվում են՝ Accenture, adesso, Adobe, Arvato Systems, Atos, Capgemini, Dedalus, Deloitte, Genysys, Kyndryl, Mistral AI, msg group, NVIDIA, SAP, SoftwareOne և այլ կազմակերպություններ։

AWS European Sovereign Cloud-ի գործարկումը լայն արձագանք է ստացել եվրոպական և միջազգային մակարդակում։ Մի շարք խոշոր երկրների բարձրաստիճան պաշտոնյաներ աջակցություն են հայտնել նախաձեռնությանը՝ ընդգծելով նախագծի կարևորությունը Եվրոպայի թվային ինքնիշխանության, տվյալների, մետատվյալների անվտանգության և նորարարական զարգացման համատեքստում:

AWS-ի հայտարարության մեջ ընդգրկված է նաև ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանի մեկնաբանությունը։ Նախարարն ընդգծել է սուվերեն ամպային ենթակառուցվածքների կարևորությունը՝ նշելով, որ դրանք համահունչ են Հայաստանի տեսլականին և ապահովում են տվյալների անվտանգությունը, նորարարության խթանումը և տնտեսական աճի խթանման հնարավորությունները:

Նշենք, որ Հայաստանը նույնպես խթանում է ամպային և արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների զարգացումը և այդ ենթակառուցվածքի շուրջ ձևավորող էկոհամակարգը։ 2022 թվականին ԲՏԱ նախարարությունը և AWS-ը ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր՝ ուղղված Հայաստանի պետական և մասնավոր հատվածներում ամպային տեխնոլոգիաների ներդրման խթանմանը և պետական տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների արդիականացմանը։ Այս համագործակցության, ինչպես նաև Արհեստական բանականության վիրտուալ ինստիտուտի ներդրման շրջանակում 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ կառավարությունը հաստատել է արհեստական բանականության ոլորտում բարձր հաշվարկային ռեսուրսների հասանելիության փորձնական ծրագիրը, որով նախատեսվում է ընդլայնել ԱԲ լուծումների կիրառումը և ապահովել բարձր արտադրողականությամբ ռեսուրսների հասանելիություն Հայաստանում՝ մինչև 400 մլն դրամ պետական աջակցությամբ:

ԲՏԱ նախարարությունը շարունակելու է աջակցել Հայաստանում առաջատար ֆիզիկական ենթակառուցվածքների կառուցմանը և կառավարության «Ամպայինը առաջինը» նախաձեռնության իրականացմանը: