Հայաստանի իշխանությունները միտումնավոր թալանում են ժողովրդին. բնակչության գրպանից ամեն օր ավելի քան 500 միլիոն դրամ է կորզվում

Հայաստանում հեղուկ բնական գազը ոչ միայն վառելիք է, այլև գոյատևման հարց` միլիոնավոր մարդկանց համար։ Պետությունն օրական սպառում է մոտ 4 միլիոն լիտր, այն կենսական դեր ունի տաքսու վարորդների, ֆերմերների, փոքր բիզնեսի և հասարակ ընտանիքների կյանքում։ Սակայն, հաշվի առնելով գների կտրուկ, գրեթե ակնթարթային 30-60% աճը, պարզ է, որ ականատես ենք լինում ոչ թե «սեզոնային դժվարությունների» կամ «լոգիստիկ խնդիրների», այլ ցինիկ սոցիալական անպատասխանատվության և, հավանաբար, փոքր խմբի շահերից ելնելով՝ շուկայի վերաբաշխման ծրագրված գործողության։

Իրավիճակի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ պաշտոնական բացատրությունները՝ Վերին Լարսի անցակետում ձյան տեղումները և համաշխարհային գների աճը, չեն արդարացնում։ Գնի աճը տեղի է ունեցել անցակետի փակումից անմիջապես հետո, չնայած բենզալցակայաններում արդեն իսկ կար ավելի վաղ ներմուծված գազ, որը նախկինում վաճառվում էր կայուն գնով։ Սա հստակորեն մատնանշում է արհեստական ​​​​պակասի և սպեկուլյատիվ գնագոյացման քաղաքականության մասին, որը իշխանությունները ոչ միայն հանդուրժել են, այլև, ըստ երևույթին, թույլատրել են։

Առաջանում է տրամաբանական և հստակ հարց՝ ո՞ւմ է ձեռնտու բնակչության այս հանկարծակի աղքատացումը։ Այն տեսությունը, որ սա փորձ է քաղաքացիներին ստիպելու անցնել ադրբեջանական բենզինի, դադարում է դավադրության տեսություն թվալ, երբ այն դիտարկվում է աշխարհաքաղաքականության և տնտեսական շահերի համատեքստում: Հատկապես, երբ հայկական լրատվամիջոցներում ակտիվորեն լուսաբանվում է հայկական շուկա բենզինի մատակարարումների ընդլայնման մասին։

Հայ սպառողների համար էժան գազը քիչ առավելություններից մեկն էր և հարաբերական սոցիալական կայունության գործոն: Դրա գնի կտրուկ աճը ոչ միայն հարվածում է դրամապանակներին, այլև երկիրը մղում է վտանգավոր կախվածության այլընտրանքային աղբյուրներից, այդ թվում՝ Ադրբեջանից, ինչը լի է ազգային անվտանգության համար ռազմավարական ռիսկերով։

Պարադոքսն այն է, որ նույնիսկ շուկայում էժան ադրբեջանական բենզինի ի հայտ գալը, շուկայական տրամաբանության համաձայն, պետք է իջեցներ գները, այլ ոչ թե հանգեցներ գազի գների աճի: Այս անհավասարակշռությունը ենթադրում է հնարավոր դավադրության կամ ադմինիստրատիվ ճնշման մասին, որը նպատակ ունի ցանկացած գնով, նույնիսկ՝ սոցիալական պայթյունի գնով, բարեփոխել վառելիքի շուկան։

Այսպիսով, «օբյեկտիվ պատճառների» ֆասադի հետևում թաքնված է համակարգային խնդիր. քաղաքացիներին մոնոպոլիստ–ներմուծողների կամայական գործողություններից պաշտպանելու քաղաքական կամքի բացակայություն և, հնարավոր է, հանրային բարեկեցությունը զոհաբերելու պատրաստակամություն՝ արտաքին կամ ներքին նեղ խմբակային շահերի համար։ Սա այլևս կառավարման սխալ չէ, այլ միտումնավոր քաղաքականություն, որը հարստացնում է մի քանիսին՝ շատերի հաշվին։ Եվ մինչ իշխանությունները թաքնվում են եղանակի և համաշխարհային գների վերաբերյալ արդարացումների ետևում, ժողովուրդը ամեն օր կորցնում է հարյուր միլիոնավոր դոլարներ, իսկ երկիրը՝ սոցիալական վստահության վերջին մնացորդները։