Նա ապրում էր իր ստեղծած նախագծով, աշխատում էր համառ և քրտնաջան՝ աչքաթող անելով վարձատրման հարցը

Թամանյանը խոշոր երևույթ է հայ ճարտարապետության ասպարեզում. Նա դարագլուխ բացեց հայ ճարտարապետության մեջ. նրա ստեղծագործությունները հիմք դրին նոր դպրոցի և դարձան մնայուն հուշարձաններ:

Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում «Ալեքսանդր Թամանյան. Հոդվածներ, փաստաթղթեր, ժամանակակիցները նրա մասին» ժողովածուից Արշ. Մինասյանի «Մեր ուսուցիչը» հուշ-հոդվածից մեկ փոքրիկ հատված:

Առանձնասենյակից լսվեց Թամանյանի բարկացած ձայնը և քիչ հետո այնտեղից այլայլված դուրս եկավ մեր հաշվապահը:

- Զարմանալի՜ մարդ է, - ասաց նա մոտենալով ինձ:

- Ի՞նչ է պատահել:

- Երեք տարի է արձակուրդից չի օգտվել, օրենքով նրան հասնում է դրամական հատուցում: Հիշեցրի, որ այդ փողը հարկավոր է դուրս գրել, սկսեց ջղայնանալ, թե իր աշխատավարձն արդեն ստացել է, ինչո՞ւ պետք է նորից ստանա: Բացատրում եմ, որ դա հատուցում է արձակուրդի դիմաց, լսել անգամ չի կամենում:

- Ուզո՞ւմ եք խոսեմ հետը, գուցե համոզվի:

- Եթե կարողանաք, լավ կլինի: Գիտեմ, որ դրամի կարիք ունի: Երեկ հարցրեց, թե դրամարկղում եթե փող կա, մի հարյուր ռուբլի տամ իրեն փոխարինաբար մինչև աշխատավարձի ստանալը: Փող չունի և իրեն հասանելիք գումարն էլ չի ուզում ստանալ: Տարօրինակ մարդ է:

Մյուս օրը մտա առանձնասենյակը:

Ես լավ ծանոթ էի նրա բնավորությանը և գիտեի, թե ինչպիսի հարցերին է նա պատասխանում հաճույքով:

- Ալեքսանդր Իվանովիչ, հայկական ճարտարապետության մեջ երեք կենտրոններից կառուցված կամարներ գոյություն ունեի՞ն արդյոք:

Նա սիրով պատասխանեց անմիջապես:

- Ոչ միայն գոյություն ունեին, այլ երեք կենտրոնից կառուցված կամարները շատ տարածված են եղել մեր ճարտարապետության մեջ:

Նա բերեց օրինակներ զանազան դարերի կոթողներից, որոնք ունեն թե երեք, և թե մեկ կենտրոնից կառուցված կամարներ ու պարզաբանեց, թե ինչո՛ւ առաջինները իրավունք ունեն զուտ հայկական կոչվելու:

Նկատելով, որ նրա տրամադրությունն արդեն բարձր է, խոսք բացեցի արձակուրդայինի մասին:

Նա իսկույն խոժոռեց դեմքը և քիչ մնաց բռնկվի, բայց ես կանխելով այդ, ասացի.

- Ալեքսանդր Իվանովիչ, մեր հաշվապահը ծանր կացության մեջ է ընկել.

Նրան կարող են մեղադրել պետական օրենքների ոչ ճիշտ կիրառման մեջ:

Նա զարմացած հայացքը հառեց ինձ:

- Ինչպե՞ս…

Ես բացատրեցի, որ սովետական օրենքով բոլոր աշխատակիցներին հասնում է տարեկան միամսյա արձակուրդ: Եթե որևէ պատճառով աշխատակիցը չի օգտվել իր արձակուրդից, ապա նրան տրվում է դրամական հատուցում:

- Եվ եթե դուք այժմ չստանանք այդ հատուցումը, խիստ անհարմար դրության մեջ դրած կլինեք հաշվապահին:

Կարծես վերջին խոսքս հասավ իր նպատակին. նա մեղմացավ:

- Ուրեմն դա օրինական է:

- Միանգամայն:

Եվ դա զարմանալի չէր: Նա Երևան քաղաքի հատակագիծը կազմել էր առանց վարձատրման և երկար տարիներ աշխատելով նրա վրա, հատուցման ոչ մի պահանջ չէր ներկայացրել:

Նա ապրում էր իր ստեղծած նախագծով, աշխատում էր համառ և քրտնաջան, միանգամայն աչքաթող անելով նրանց վարձատրման հարցը:

Նյութը` Ք.Ա-ի