«Անոր սերը հինցած է». Ազնիվ Հրաչյան` Ադամյանի մասին

Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում Հենրիկ Հովհաննիսյանի «Հայ թատրոնի պատմություն. 19-րդ դար» գրքից («Ազնիվ Հրաչյա») /տես նաև` «Որտեղ կռիվ, տուրուդմփոց, այնտեղ «Ամերիկյանցի վեհ հոգին», «Ռեստորանի կռիվ չէր, որ մարդուն վերցներ, աթոռով հանդերձ դուրս շպրտեր. Հովհաննես Աբելյան» մի փոքրիկ հատված:

Ազնիվ Գարայանը ծնվել է Պոլսում 1853-ին: Կրթվել է ֆրանսիական կաթոլիկական դպրոցում, ինչպես իր քույրերը: Միանձնուհու անորոշ ապագան, աղոթքն ու բանաստեղծությունը խառնվել են հայրենասիրական երգերի հետ, և նա աշակերտական հանդեսներում մեղմ ձայնով արտասանել է Նալբանդյանի «Իտալացի աղջկա երգը» և այդպես էլ մտել է թատրոն 1869 թվին: Նրան տվել են հերոսուհու դեր` Հայկանուշ, «Հայկ Դյուցազն» բնանաստեղծական դրամայում: Վերամբարձ ու զարդարուն խոսքերը նա արտասանել է պարզ ու հանգիստ, որ թվացել է տաօրինակ ու հաճելի և տրամադրել հերոսի դերակատար Ադամյանին:

- Հայկանո՜ւշ, կը սիրե՜մ զքեզ, - բարձրաձայն արտասանել է Ադամյանը ու գրկել հերոսուհուն: Օրիորդը սարսափել է այս գրկախառնությունից և հրաժարվել Ադամյանի հետ խաղալուց: Բեմական սիրահարի դերը տվել են Թրյանցին:

Հրաչյան Մաղաքյանի խմբում մնացել է մի քանի ամիս որպես «էժենյու-դրամատիկ»: «…» 1870-71 թատերաշրջանում նա եղել է Վարդովյանի թատրոնում և ռոմանտիկական դրամաներում դարձել է Երանուհի Գարագաշյանի մրցակցուհին: Խաղացել է Մարի Թյուդոր, Կատրին Հովարդ, Բլանշ («Արքայն զբոսնու») և զգացմունքի անկեղծությամբ նսեմացրել Երանուհու էֆեկտային խաղը: Երանուհին դժվար է հանդուրժել նոր դերասանուհուն, Հրաչյան վերադարձել է Մաղաքյանի խումբը, և նորից կանգնել է նրա առջև Ադամյանը ներշնչված, համառ ու քնքուշ: Այս անփոխարինելի բեմական զույգը թատրոնում պահպանելու համար Մաղաքյանը և խմբի մեկենաս Հակոբ Պալյանը որոշել են նրանց ամուսնացնել:  Ադամյանը հմայված է եղել օրիորդի անձով, իսկ օրիորդը մնացել է անտարբեր ու հպարտ: «Անոր սերը հինցած է», - պատասխանել է Մաղաքյանին, և խնդիրը գոցվել է: Գիտակցաբար, թե բնազդով, նա չի ցանկացել իր բեմական սիրահարին իջեցնել իրականություն: Եվ ոչ էլ տոն է տվել դրսից եկող սիրատենչ նամակներին, որոնք ուղղված էին ոչ այնքան իրեն, որքան իր ներկայացրած հերոսուհիներին: Ի վերջո, ի հեճուկս իրեն սիրահետողների ու երկրպագուների, քմահաճ ու անսպասելի մի վճռով, ամուսնացել է իր հեռու ազգական Անտոն Գարայանի հետ (1875թ): Նա դարձել է ազնիվ բուրժուայի կին, ընտրել կյանքի ապահով ու կայուն վիճակ և ռոմանտիկական զգացմունքների իրականացումը փնտրել բեմի կիսալույս շըրջանակում:

Նյութը`  Ք. Ա.-ի