Էկզոտիկա ֆորեվր. խոպանի նոր հորիզոններ՝ Սերժ Սարգսյանի թողտվությամբ

Abemus PAPAM. Սերժ Սարգսյանի՝ Վատիկան կատարած հասկանալի կարևորագույն այցից հետո վերջապես եկավ այն երանելի պահը մեր պետության համար, երբ վերջապես Զամբիայի նման հզոր տերությունը, որը կարող է նաև հանդիսանալ մեզ համար ռազմավարական գործընկեր, ավելին՝ կարող է ճանաչել Ցեղասպանության իրողությունը, այսուհետև մեր երկրում կունենա դեսպանություն. Սերժ Սարգսյանին իր հավատարմագրերը հանձնեց Հայաստանում Զամբիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ֆրեդերիկ Շումբա Հափունդայը, ում միջոցով այսուհետև Հայաստանի Հանրապետությունը կկարողանա ավելի մոտիկից ճանաչել Զամբիայի դարավոր մշակույթը, որի արդյունքում, հավանաբար, մրցութային կարգով կընտրվեն Լուսակայում ՀՀ դեսպանին ԱԳՆ նախարարի խիստ զբաղվածության պատճառով։ Փոխվարչապետն էլ այս խառը օրերին գտնվում էր Քաթարում՝ հարաբերությունները խորացնելու առաքելությամբ:

Սակայն սա ընդամենը կաթիլն է ծովի դիմաց. այս առումով իշխանություններն ուղղակի կատաստրոֆիկ հիանալի վիճակագրություն ունեն, մասնավորապես՝ ԱԳՆ-ն:

Միայն նախորդ տարի ԱԳ նախարարը պաշտոնական այցեր է կատարել Հայաստանի համար այնպիսի ռազմավարական նշանակություն ունեցող երկրներ, ինչպիսիք են Վիետնամը, Սինգապուրը, Կորեան, Ինդոնեզիան, Ֆիլիպինները, Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան, Լիբանանը, Եգիպտոսը, Իրաքը, Հորդանանը, ԱՄԷ-ն, Մեքսիկան, Գվատեմալան, Կոստա Ռիկան, Ուրուգվայը, Կուբան: Իսկ այժմ, պատկերացրե՛ք, եթե այս երկրների և Հայաստանի միջև խորացվեն մշակութային, ապրանքաշրջանառության, առևտրատնտեսական հարաբերությունները, ապա մեր երկիրը միանշանակ շրջադարձային վերելք կապրի։ Միայն պատկերացրե՛ք, թե մշակութային ինչ մեծ ավանդ կստանանք հազարամյակների «մշակութային պատմության ունեցող» և «քաղաքակրթության օրրան» Գվատեմալայի հետ մշակութային կապերը խորացնելով, իսկ Ինդոնեզիայի, Նոր Զելանդիայի, Իրաքի մասին խոսքերն ուղղակի անիմաստ են:

Սակայն այսքանով, իհարկե, մեր կառավարության դիվանագետները սահմանափակվել չէին կարող, չէ՞ որ չի կարելի կանգնել ձեռքբերածի վրա, և ահա, Շարմ էլ Շեյխում կայացած հանդիպմանը հաջորդում են հանդիպումները Կոնգոյի Հանրապետության նախագահի, Սենեգալի, Կոտ դ'Իվուարի, Բուրկինա Ֆասոյի, Ինդոնեզիայի, Մյանմարի, Շրի Լանկայի, Բութանի արտգործնախարարների հետ: Ու թքած, թե հյուրանոցների, ճանապարհածախսերի, մանր-մունր հուշանվերների ծախսերը կատարվում են բյուջեից։ Միայն 2012 թվականին այս այցելությունների համար նախատեսված 9.5 միլիարդն անգամ, ըստ էության, դժվար բավականեցներ այսպիսի բազմապրոֆիլ այցելությունների համար, սակայն, իհարկե, նպատակներն արդարացնում են միջոցները. Էկզոտիկա ֆորեվր:

Ամենայն հավանականությամբ, Շարմ էլ Շեյխում կայացած հանդիպումները կհանդիսանան այս երկրների հետ հարաբերությունների խորացման գրավական։ Ուղղակի լիահույս ենք. հիասքանչ կլինի, եթե տարիներ անց դպրոցում երեխաները կարդան մեր և Բուրկինա Ֆասոյի, կամ, ինչու չէ, Բութանի հետ ունեցած դարավոր եղբայրության մասին:

Ի դեպ, այս երկար ու ձիգ տարիների ընթացքում դեռևս աշխարհում մնացել են, պատկերացնո՞ւմ եք, մնացել են այնպիսի երկրներ, որոնց հետ դեռևս դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատված չեն, այդպիսի երկրները կարելի է մատների վրա հաշվել, ինչն, իհարկե, ԱԳՆ ձեռքբերումն է միայն, սակայն այս պլանով շարժվելու դեպքում միանշանակ ձեռք կբերվեն նաև այդ դիվանագիտական գոհարները. Ինչո՞ւ Մյանմարի Միության, Սվազիլենդի, Սենթ Քիթս և Նևիսի, Բոթսվանայի, Ուգանդայի, և՝ վերջապես Բարբադոսի և նման մի շարք՝ մշակութային մեծ ավանդով և հազարամյակների պատմությամբ գերտությունների հետ չհաստատել կապեր: Այս ուղղությամբ, իհարկե, գալող տարիներին միանշանակ ԱԳՆ-ն քայլեր պետք է ձեռնարկի, այլապես այս՝ արագ զարգացող աշխարհում երբեք չենք հասնի անգամ Կոմորոսի նման երկրին:

Ահա թե ի՜նչ կարևորագույն դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվում, ու հայերի համար՝ որպես Ռուսաստանին այլընտրանք, խոպանի ի՜նչ նոր հորիզոններ են բացվում՝ Կենտրոնական Ամերիկայից մինչև Ասիա:

Գևորգ Ավետիսյան