Իտալացի արվեստաբան Ջուզեպպե Սպրովիերիի հարցին պատասխանում է Մարտիրոս Սարյանը

Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում Մարտիրոս Սարյանի «Արվեստի մասին» (տե՛ս նաև «Մարդու ճարտարապետությունը տիեզերքի ճարտարապետությունն է՝ իր մեջ. Մարտիրոս Սարյան», «Սֆինքսը մարդկության կողմից երբևէ ստեղծված ամենահանճարեղ կոթողներից է. Մարտիրոս Սարյան», «Արևը սիրել` նշանակում է սիրել աշխարհը. Մարտիրոս Սարյան») գրքից մի փոքրիկ հատված:

«Ինչ վերաբերում է իմ գործերին, ես չեմ կարող առանձնապես մատնանշել մի որևէ դպրոցի ազդեցություն: Ես եղել եմ ազատ աշակերտ, ձգտել եմ գտնել սեփական ուղիներ և մանավանդ ցանկացել եմ տեսնել սեփական աչքերով: Եվ քանի որ արվեստագետներն էլ գործում են որոշակի միջավայրում, որի ազդեցությունից զերծ մնալն անհնարին է, ես պիտի ասեմ, որ միշտ գերադասել եմ և շարունակում եմ գերադասել անցյալ դարաշրջանների արվեստը, որին ես առիթ և հնարավորություն եմ ունեցել ծանոթանալ Ռուսաստանի պատկերասրահներում: Բարձր գնահատելով այդ արվեստը, ես ահագին կարևորություն եմ տալիս իտալական Ռենեսանսի ստեղծագործությանը: Այնուհետև, ըստ իս, մեծ նշանակություն ունեն ժամանակիս արվեստի համար ֆրանսիական իմպրեսիոնիստները: Վերջիններիս, ինչպես և առհասարակ Արևմտյան Եվրոպայի բոլոր առաջնակարգ նկարիչների գործերը բավական մեծ քանակությամբ կան Ռուսաստանում, հայտնի կոլեկցիոներների մոտ: Ինչպես ամբողջ աշխարհում, նույնպես և Ռուսաստանում, ֆրանսիական իմպրեսիոնիստների ազդեցության տակ ստեղծվել են նկարչության նոր ձևեր: Նրանց խոշոր ազդեցությունը մեր արվեստի վերածնության վրա դեռ շարունակվում է»:

- Ի՞նչ նպատակներ եք դնում դուք ձեր արվեստի առաջ:

- Ես կարծում եմ, որ նկարչության նպատակը իրականությունը պատկերելն է:

Սակայն նկարիչը չպիտի բավականանա իրերի արտաքին տեսքով, այլ պիտի ջանա թափանցել նրանց էության մեջ: Ես ձգտում եմ բնութագրել իրերը, գտնել նրանց միջև եղած կապը, տալ նրանց կյանք և ապա պատկերել այդ համապատասխան ձևերի և գույների միջոցով:

- Ի՞նչ կարծիք ունեք իտալական նկարչության մասին:

- Մինչ այստեղ գալս ես շատ քիչ տեղեկություն ունեի այն մասին, թե ինչ է կատարվում այստեղ այդ բնագավառում: Այդ տեսակետից Վենետիկի ցուցահանդեսն ինձ համար անակնկալ էր: Իմ ուշադրությունը առանձնապես գրավեց այն հանգամանքը, որ ձեզ մոտ էլ նոր ուղիներ որոնելու փորձեր են արվում …

Ի՞նչ է ձեր կարծիքը մեր տաղավարի մասին:

- Անպայման անեմահավաքն ու ամենանշանավորն էՎենետիկի ցուցահանդեսում: Իսկ ամենաառաջին տեղը ես տալիս եմ շատ նշանավոր, ըստ իս, նկարիչների՝ Ուբալդո Օպպիին, Կազորատտիին և Սպադինիին:

- Մտադի՞ր եք, արդյոք, ուրիշ անգամ էլ ցուցադրել ձեր գործերը Իտալիայում:

Սարյանը պատասխանում է, որ ինքը բախտավոր կլիներ, եթե վիճակվեր իրեն անհատապես մասնակցել Հռոմի կամ վենետիկի մոտակա պատկերահանդեսներին:

Նյութը`  Ք. Ա-ի