Երևանյան խանութներում ձվի թանկացման տենդենցը

Այո՛, արդեն վաղուց է՝ ինչ Հայաստանում պրոցեսներն իրականացվում են դեռևս նախօրոք պլանավորված ու մշակված սցենարով, կամ պարզապես դա առանձնահատուկ ունակություն է, որն ամեն անգամ իր հերթին դրսևորվում է Հայաստանում որևիցե տոնի կամ միջոցառման նախապատրաստական փուլում:

Դեռ մարտի ութը «հորով մորով չարած», երբ ծաղկի մեկ փնջի գինն ավելի քան 30.000 դրամի էր հասնում, կրկնվում է արդեն նույն երևույթը Սուրբ զատիկին ընդառաջ. ինքներդ կռահեք... այո՛, հենց հավկիթների մասին է խոսքը, ինչու չէ նաև ձկան, գինու, կանաչեղենի գների մասին:

Երկար ժամանակ է՝ այս խնդիրը բավականին արդիական է՝ ստեղծելով մի նոր կատեգորիա Հայաստանում՝ «հավկիթի ոդիսականը»:
Անշուշտ, այն բացահայտումներից հետո, որոնք արվեցին Երևանում և ընդհանրապես ողջ հանրապետության տարածքում, մարդիկ սկսեցին ավելի զգույշ վերաբերվել հավկիթ գնելու երևույթին: Թարմություն՝ ավել գումարի դիմաց. իրականում հենց այս ռոտացիայի շնորհիվ է, որ դեռևս Զատկից շաբաթներ առաջ Երևանում հավկիթի գինը հասել է արդեն 70-75 դրամի. հավատացե՛ք, սա բավական բարձր գին է այն դեպքում, երբ խոշոր մատակարարները, որպես այդպիսին, գնի նման աճ չեն արձանագրում:

Իհարկե, նաև գաղտնիք չէ այն, որ այսօր այս ոլորտում նույնպես գերիշխող են համարվում 2-3 ընկերություններ՝ Լուսակերտի, ԵԹՖ-ի և Արզնու ձու արտադրող ընկերությունները: Եվ ահա, դեռևս անհիշելի ժամանակներից, այս դաշտում բոլոր հնարավոր տեսչություններն ու գերատեսչությունները տուգանումներ են իրականացնում. որպես օրինակ՝ դրանցից մեկը՝ հենց Տնտեսական մրցակցության պաշպանության հանձնաժողովը (ՏՄՊՀ), վերոնշյալ երեք ընկերություններին տարիներ առաջ տուգանեց՝ գերիշխող դիրքը չարաշահելու, հակամրցակցային համաձայնություն ձեռք բերելու եւ չհիմնավորված բարձր գներ կիրառելու համար հասույթի մեկ տոկոսի չափով, որը թերևս կազմում էր բավականին մեծ գումար 20 մլն դրամ։ Այս մեկ տոկոսից կարելի է պատկերացում կազմել այն գերշահույթների մասին, որ ընկերությունները ստանում են ամեն անգամ ողջ ՀՀ տարածքում այս օրերին հավկիթի գների բարձրացումից:

Իսկ հետաքրքրականն այն է, որ ամեն անգամ նմանատիպ կանխարգելիչ միջոցառումներ իրականացնելուց հետո էլ ոլորտում այս արատավոր և միևնույն ժամանակ մի քանի օրում միլիոններ աշխատելու հնարավորություն տվող երևույթները դեռևս արդիական են և ինչպես այս օրերին ձվի առկա գինը ցույց է տալիս՝ պրոցեսն անկասելի է ու անձեռնամխելի, չէ՞ որ միլիոնների գերշահույթ ապահովող երևույթ է սա:

Մարտ ամիսն արդեն ավարտվում է և մոտ 15 օր առաջ էր, երբ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Շաբոյանը մամուլին հայտնեց, որ հրավիրել է իր մոտ մեծ և փոքր արտադրողներին և զգուշացրել, որ գների չհիմնավորված բարձրացումը մրցակցության մասին օրենսդրության կոպիտ խախտում է:

Եթե կանաչեղենի թանկացման առումով վերահսկողություն իրականացնելը դժվար է և շատ հաճախ այն ուղղակի դուրս է բոլոր հանձնաժողովների ու գերատեսչությունների գործառույթների սահմաններից, ապա ձվի և ձկան առումով հսկողությունն ուղղակի անհրաժեշտ է:
Այսպիսով, ելնելով Արտակ Շաբոյանի հայտարարությունից՝ ստացվում է, ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ պարզվում է, որ իրականում չնայած օրենսդրության կոպիտ խախտմանը, գների բարձրացում, այնուամենայնիվ, գրանցվել է, այլապես ձվի արժեքի 70 դրամ լինելը բացատրելն ուղղակի անհնար կլիներ, չնայած այստեղ կա ևս մեկ տարբերակ. հնարավոր է՝ ամեն ինչ կատարվել է օրենքի սահմաններում, Արտակ Շաբոյանի չհիմնավորվածի հակառակ՝ հիմնավորված գների բարձրացում է իրականացվել:

Ուսումնասիրելով վերջին 1-2 ամիսներին հավկիթների գները՝ հեշտությամբ կարելի է նկատել, որ «պիկային» Սուրբ Զատիկին օրացույցով մոտենալիս համապատասխանաբար աճել է ձվի գինը։ Ստացվում է, որ ամեն ինչ նորմալ է. գների կտրուկ բարձրացում չի գրանցվել, ինչը տեղի էր ունենում տարիներ առաջ, երբ որոշ ընկերություններ, դառնալով սեփական ախորժակի գերի, կտրուկ բարձրացնում էին գները: Ո՛չ, այլևս այդ ժամանակներն անցյալում են։ Այժմ ամեն ինչ հաշվարկվում է, ամեն ինչ նախապես պլանավորվում է, ամեն ինչ համաձայնեցվում է՝ ստեղծելով ժողովրդին թալանելու և «գռփելու» ամենակատարյալ պայմանները, չնայած նրան, որ սա ուղղակի հանցագործություն է՝ կատարված սեփական ժողովրդի դեմ:

Համապատասխան տեսչությունները, անշուշտ, պարտավոր են զբաղվել այս խնդրով՝ տոներից դեռ ամիսներ առաջ ուսումնասիրություններ իրականացնելով և զերծ պահելով քաղաքացիներին ապօրինություններից՝ տուրք չտալով ձվի ոդիսականի նախապես պլանավորված միֆի՝ իրականություն դառնալուն:

Գևորգ Ավետիսյան