Ուղղակի դիպչել Կոմիտասին վտանգավոր է. Վիեննայի կամերային օպերային թատրոնի մեներգչուհի

Վիեննայի կամերային օպերային թատրոնի մեներգչուհի, միջազգային և հանրապետական մրցույթների դափնեկիր Լուսինե Ազարյանն ապրիլի 20-ին Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը հանդես կգա համերգային ծրագրով:

Լուսինե Ազարյանը դասական երաժշտության հրաշալի մենակատար է, կարողանում է թափանցել երաժշտության խորքերը։ Lurer.com-ի թղթակցի հետ զրույցում Լուսինեն պատմեց նախատեսվելիք համերգի մասին, որն անվանվել է «Կոմիտաս՝ հայտնի և անհայտ»:

-Կոմիտասն ինձ համար ամենանվիրական անուններից է, մեր երաժշտության Մաշտոցն է, ունենք երաժշտական տեսակ՝ շնորհիվ Կոմիտասի: Նա մեզ տվեց գիտություն մեր երաժշտության մասին, մեր երաժշտական տեսակը բնորոշեց: Կոմիտասն ինձ համար ամենապատասխանատու անուններից մեկն է, և կատարելուց շատ-շատ պատասխանատվությամբ եմ մոտենում, մինչև հասկանամ, որ պատրաստ եմ նորից ներկայացնելու Կոմիտաս: Մեր օրերում շատ են անդրադառնում Կոմիտասին՝ ոչ լավ առումով։ Իհարկե, շատ գովելի է, որ անդրադառնում են Կոմիտասին, բայց մեկ-մեկ մտածում ես՝ գուցե ավելի լավ էր թողնել հանգիստ, այն ինչ-որ պետք չէր ձեռք տալ, անարատ էր և ամենամաքուր տարբերակը, որը կոչվում է հենց Կոմիտաս:

Նա է հենց զտել օտար ազդեցություններից և կրկին բերել խառնել ինչ-որ բաների, կարծում եմ՝ պատասխանատու քայլ է, դա պետք է արվի այնքան բարձրաճաշակ և այնքան գիտակցաբար՝ ճանաչելով և իմանալով Կոմիտասին, որպեսզի իրապես դառնա «Կոմիտասի երաժշտություն» կոչելու աշխատանք: Իմ դեպքում պետք է աշխատեմ ներկայացնել միայն այն, ինչ գրել է Կոմիտասն անձամբ: Նա նույնիսկ էմոցիոնալ բառեր է գրել, որը պետք է կատարելիս ուշադիր լինել: Ես պետք է փորձեմ թե՛ մոռացված կամ քիչ կատարվող կոմիտասյան երգերը բերել առաջ, թե՛ այն ամենահայտնի երգերը, որոնք շատերն են ճանաչում, բայց հնարավորինս Կոմիտասի նշումներին մոտ՝ առանց ավելորդությունների, որպեսզի մեր տեսակը բնորոշող կոմիտասյան աշխատանքը չավաղաղվի:

-Այսօր շատ են Կոմիտաս կատարողները հաճախ այդ երգերն այսօրվա լսարանին են հարմարեցնում։ Ինչպե՞ս եք վերաբերվում տարբեր մոտեցումներին:

-Անկեղծ եթե լինեմ, ես մի քիչ խուսափում եմ։ Կոմիտասին շատ հանգիստ փորձում են փոխել և մատուցել այլ կերպ: Ես դեմ չեմ լինի, եթե վերցնեն ժողովրդական չմշակված եղանակ կամ երգ և դա մատուցեն այլ մոտեցմամբ, այլ մեկնաբանությամբ, բայց երբ խոսքը վերաբերում է Կոմիտասին, ամեն մարդ, ով գիտակցում է Կոմիտասի արած աշխատանքը, պիտի հասկանա, որ ուղղակի դիպչել Կոմիտասին վտանգավոր է: Կոմիտասն հենց զտել է օտար ազդեցություններից, օտար ելևէջներից, տվել է մեր տեսակը, իսկ հիմա անել հակառակը՝ դեմ եմ: Այնքան բարձաճաշակ պետք է լինի, Կոմիտասի երաժշտության այնքան իմաստությամբ, որ գործը իմաստավորված լինի:

-Ինչքանո՞վ է հայ հանդիսատեսը պատրաստ լսել «մաքուր» Կոմիտաս։

-Երբ մեր հանդիսատեսի մասին վատ կարծիքի են լինում, ես խիստ վիրավորվում եմ: Առաջին անգամը չէ, որ ես համերգ եմ ունենում և Կոմիտաս եմ ներկայացնում: Համերգներիս ընթացքում պատմում եմ Կոմիտասի տեսակի մասին, երգի պատմությունը, հայկական մտածելակերպը, և, հավատացե՛ք, որ այս համերգն անում եմ հանդիսատեսի խնդրանքով: Մարդիկ սպասում էին և վաղուց խնդրում էին, որ ես կրկնեմ կոմիտասյան համերգ: Թող մեզ չթվա, թե չկա այն հանդիսատեսը, որը պատրաստ է բուն, իրական տեսակով ընկալել այն, ինչը մեր արյան հետ մենք ունենք մեր մեջ: Պետք չէ աղավաղել, որովհետև այդ ամենը մեր մեջ կա: Անգամ փոքրիկները, երբ լսում են, մաքուր տարբերակով ընկալում են, քանի որ դա օտար չի, դա այն է, ինչ մեր մեջ կա, ինչ գենետիկորեն անցել է, և մենք այդ ամենը մեր մեջ կրում ենք: Ընդամենն արթնանում է մեր մեջ:

-Համեմատելով մեր հանդիսատեսին դրսի հանդիսատեսի հետ՝ ի՞նչ ենք մենք նախընտրում լսել։

-Ես շատ սիրում եմ հայ հանդիսատեսին, որովհետև մեր հանդիսատեսը ստիպում է լինել շատ պատրաստված: Շատ պահանջկոտ է, շատ բծախնդիր է: Դրսի հանդիսատեսը շատ բաց է. նա գալիս է դահլիճ և պատրաստ է ամեն տեսակ նոր մոտեցման, նոր մատուցման, իրենք պատրաստ են տեսնել քո տեսակը այդ ամենի մեջ: Մեր դեպքում, իհարկե, շատ ավելի ծանր է բավարարել հանդիսատեսին, որովհետև մերոնք ավելի սուր են վերաբերվում: Այն մարդիկ, ովքեր հետևում են իմ գործունեությանը, մշտապես նկատում եմ դահլիճներում, հասկանում եմ, որ այդ մարդիկ ուղղակի սիրով են գալիս ու պատրաստ են լսել նոր ասելիք: Այն, որ դրսում շատ ավելի պատրաստ են ընդունել ամեն բան, գալիս են ուղղակի վայելելու, իսկ մեզ մոտ մի քիչ ավելի քննադատաբար են մոտենում: Մերոնք ստիպում են լինել միշտ պատրաստված, դա էլ մեր ստիմուլն է:

-Ի՞նչ աշխատանքների և նորությունների սպասենք առաջիկայում։

-Ապագայի հետ կապված ձայնագրությունների պլաններ կան, որոնց մասին չեմ ցանկանում հիմա բարձրաձայնել: Կան այնպիսի պրոյեկտներ, որ կուզենայի ավարտին հասցնել, նոր բարձրաձայնել և միանգամից ներկայացնել հանդիստատեսին:

Նելլի Ավետիսյան