Մարտիրոս Սարյանը` Հրաչյա Ներսիսյանի մասին

Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում Մարտիրոս Սարյանի «Արվեստի մասին» (կարդացե՛ք նաև՝   «Դեմքի առնացի արտահայտությունը մեղմում էր աչքերի կապույտը. Հրաչյա Ներսիսյան», «Արարիչ-բնությունը կարծես նրան ստեղծել է` մարդուն մարդկանց ցույց տալու համար. Հրաչյա Ներսիսյան») գրքից մեկ փոքրիկ հատված:

Բնության այն հազվագյուտ պարգևներից էր Հրաչյա Ներսիսյանը, որն իր մեջ մարմնավորում էր վեհ մարդկայնությունը, արտիստական հանճար և խորաթափանց միտք:

Հրաչյա Ներսիսյանի հարուստ, խոր և անարատ հոգում զարմանալիորեն համաձույլ էին էմոցիան և ինտելեկտը: Այդպես լինում է բնությունից շռայլորեն օժտված այն արտասովոր տաղանդների մոտ, որոնք այնուհետև կյանքում մշակվում են և բյուրեղանում, ընկալելով ժամանակի նվաճումները մտքի հարստացման և հոգու կատարելագործման ուղղությամբ: Այդ է պատճառը, որ Հրաչյա Ներսիսյանի ինտելեկտն այնքան էմոցոնալ էր, էմոցիան այնքան ինտելեկտուալ և արտիստական հմայքն այնքան մարդկայնորեն հուզող ու կախարդիչ:

Ամիսներ առաջ, երբ նայում էի Հրաչյա Ներսիսյանին իր վերջին` Մեք-Գրեգոր դերում, զգացի, որ արցունքները ողողում են դեմքս: Ես հեռու եմ արցունքները արվեստի չափանիշ համարելու մտքից, բայց տվյալ դեպքում, ոչ բարենպաստ պայմանների պատճառով իր ամբողջ հանճարով չբացահայտված Հրաչյա Ներսիսյան-Մեք-Գրեգոր խորապես կարեկցող մարդու արցունքներն էին դրանք:

Ես ինձ խորապես երջանիկ եմ զգում, որ ականատես եմ եղել Հրաչյա Ներսիսյանի արտասովոր տաղանդի փայլատակումներին` Շեքսպիրի Օթելլոյի և Ֆալստաֆի, Շիրվանզադեի Էլիզբարովի, Լավրենյովի Բերսենևի, Ա. Օստրովսկու Ժադովի, Կորինչուկի Պլատոն Կրեչետի, Սարոյանի Մեք-Գրեգորի և այլ բազմաթիվ դերերում, և այսուհետև` խորապես դժբախտ եմ զգում, որ այլևս երբեք ականատես չեմ լինի այն հրաշքին, երբ ամբողջ բեմը և թատերասրահը իր մոնումենտալ կերպարների ապրումներով ու հույզերով լցնում էր Հրաչյա Ներսիսյանը:

Նյութը`   Ք. Ա-ի