Արմեն Աշոտյան. Կրթության իրավունքը մարդու հիմնարար իրավունքներից է

Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիում ապրիլի 25-27-ը տեղի է ունեցել Եվրոպայի Խորհրդի կրթության նախարարների մշտական հանձնաժողովի 24-րդ նստաշրջանը, որի աշխատանքներին մասնակցել է նաև ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի պաշտոնակատար Արմեն Աշոտյանի գլխավորած պատվիրակությունը: Նստաշրջանի ընթացքում քննարկվել են Եվրոպայի կրթական ռազմավարություններին, որակյալ կրթության ապահովմանը, ինչպես նաև կառավարմանը և որակյալ կրթության ժամանակակից մարտահրավերներին վերաբերող հարցեր: Նստաշրջանի բացման արարողության ժամանակ ընդգծվել է Եվրոպայի Խորհրդի կողմից կրթական ոլորտին տրվող նախագծերի կարևորությունը, նաև այն հանգամանքը, որ Եվրոպայի Խորհրդի նախագահության ընթացքում Հայաստանը նույնպես իր առաջնահերթությունների մեջ է դիտարկում կրթական ծրագրերը, և Հայաստանի նախագահության ընթացքում շարունակական են լինելու արդեն մեկնարկած նախագծերը: Արմեն Աշոտյանը, որպես համաժողովի հիմնական բանախոսներից մեկը, իր ելույթում նախ խոսել է կրթության որակի, կրթական ոլորտում կոռուպցիոն ռիսկերի դրսևորման և կրթության կառավարման խնդիրների մասին: Երկրորդ ելույթում Արմեն Աշոտյանն անդրադարձել է համաժողովի եզրափակիչ փաստաթղթում ներառելու համար Հայաստանի կողմից ներկայացրած առաջարկների հիմնավորումներին: «Կրթության իրավունքը մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկն է, որը սահմանված է օրենքներով և մարդու իրավունքների միջազգային տարատեսակ կոնվենցիաներով: Այդ իրավունքը վերաբերում է կոնկրետ մարդկանց, քաղաքացիներին և ոչ թե պետություններին, ու այդ իրավունքը երաշխավորված է միջազգային և եվրոպական հանրության կողմից: Եվրոպայի կրթական տարածքում «սև բծերի» առկայությունը պատիվ չի բերում Եվրոպայի խորհրդին:

Խնդիրը բնավ քաղաքական դաշտ չեմ տեղափոխում, թեպետ ես ոչ միայն կրթության նախարար եմ, այլ նաև քաղաքական գործիչ: Խնդիրը բարձրաձայնում եմ' մտահոգ լինելով այն հարյուր հազարավոր մարդկանց ճակատագրերով, ովքեր բնակվում են Եվրոպայի տարածքում, սակայն ներկայացված չեն Եվրոպայի անդամ երկրներով»: Արմեն Աշոտյանը վկայակոչել է նաև այն իրողությունը, որ «կրթություն առանց խտրականությունների» միջազգային բոլոր փաստաթղթերը վերաբերում են բոլոր քաղաքացիներին՝ անկախ նրանց բնակավայրից: Ըստ նախարարի պաշտոնակատարի' կրթության իրավունքը ենթադրում է կրթական որակավորումների փոխճանաչում, որակյալ կրթություն ստանալ, միջազգային կրթական նախաձեռնություններում ինտեգրում, հավասար իրավունքներ և հնարավորություններ:

Եվրոպայի Խորհրդի կրթության նախարարների մշտական հանձնաժողովի 24-րդ նստաշրջանի եզրափակիչ փաստաթղթում միաձայն ընդունվել են հայկական կողմի ներկայացրած առաջարկները` ԵԽ համապատասխան կրթական ենթակառուցվածքների և ինստիտուտների կողմից ուսումնասիրություններ անցկացնել և զբաղվել այն մարդկանց կրթության իրավունքի հետագա ճակատագրով, ովքեր բնակվում են Եվրոպայի տարածաքում, սակայն, դուրս են Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրների սահմաններից: Նախարարի պաշտոնակատար Արմեն Աշոտյանը նշել է, որ համաժողովի վերջնական փաստաթղթում ամրագրվել է կրթության որակը բարելավելու և որակյալ կրթություն ստանալու ԵԽ անդամ երկրների քաղաքական կամքը' նպատակ ունենալով կանխել ցանկացած խտրականություն' գործընթացից դուրս մնացող մարդկանց, քանի որ վերջիններս ունեն կրթության նույն իրավունքները, ինչ որ համաժողովի դահլիճում նստած նախարարները: Հավելենք, որ նմանատիպ պետություն է նաև ԼՂՀ-ն:

Այցի ընթացքում Արմեն Աշոտյանը նաև մի շարք երկկողմանի հանդիպումներ է ունեցել Անդորրայի, Ֆինլանդիայի, Գերմանիայի Սաքսոն-Օհայ նահանգի կրթության նախարարների հետ: