Բրա՛վո. Էկոնոմիկայի նախարարը սկսել է հետաքրքրվել «Սթար»-ով

«Սթար» սուպերմարկետների ցանցն արդեն տևական ժամանակ հոգեվարքի մեջ է: Ժամանակին Սամվել Ալեքսանյանին «ձեռնոց նետող» սուպերմարկետների այս ցանցն այդպես էլ ո՛չ միայն չկարողացավ մրցակից դառնալ «Երևան Սիթի»–ին կամ մյուս սուպերմարկետներին, այլև արդեն տևական ժամանակ ի վիճակի չէ գոնե մի 10 տոկոսով իր խանութները լցնել: Իհարկե, սա մասնավոր բիզնես է և քանի որ մասնավոր բիզնեսի եկամուտը հոսում է մասնավոր անձի՝ տվյալ դեպքում Աֆանդյան Գևորգ անունով անձնավորության գրպանը, հետևաբար հենց նա էլ առաջին հերթին պարտավոր էր կրել կատարվածի պատասխանատվությունը: Բայց մյուս կողմից սա նաև պետության ներսում գործող, հարկեր վճարող, աշխատատեղեր ապահովող հաստատություն է, որի սնանկությամբ, չգոյությամբ պետք է որ գոնե Էկոնոմիկայի նախարարությունն այդքան էլ շահագրգիռ չլիներ: Բայց, ինչպես լինում է նման դեպքերում, այս նախարարությունում կա՛մ ընդհանրապես չեն հետաքրքրվում նման հարցերով, կա՛մ, երբ բանը բանից անցնում է, սկսում են ընդամենը հեռվից հետևել, թե ինչպես է «պացիենտը» կնքում իր մահկանացուն, լավագույն դեպքում՝ վերջում կարող են ախտորոշել և հանրությանը տեղեկացնել, որ խնդիրը «վատ մենեջմենթի» մեջ էր:

«Սթարի» հետ կապված, սակայն, կարծես թե հրաշքներ են լինելու: Էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Դավթյանը՝ մեր հարցին ի պատասխան՝ մտահոգված չե՞ն արդյոք՝ ի՞նչ է կատարվում այնտեղ, չե՞ն փորձել օգնել, պատասխանեց.

- Արդեն հանձնարարել եմ, որ մի հատ ուսումնասիրեն վիճակը ու հրավիրեն մեր մոտ՝ Էկոնոմիկայի նախարարություն:

- Իսկ կարո՞ղ է դա դիտավորյալ է արվում, որ հենց այդ ցանցն ի վերջո վաճառվի «Կարֆուր»–ին:

- Չէ, չէ, ըտենց բան չկա: Որովհետև «Կարֆուր»–ի հետ մենք աշխատում ենք, նորմալ, ինքը բնականոն գնում ա, երևի մինչև տարվա վերջ նորություններ կլինեն:

- Արշակունյացի վրա մի հիպերմարկետ է կառուցվում, դա հենց «Կարֆուր»–ի համար է՞:

- Այո՛, որպես տարբերակ՝ սենց ասեմ: Նայում են, նորմալ աշխատում են, կարծում եմ մինչև տարվա վերջ նորություններ կունենանք՝ դրական: Իսկ «Սթարին»-ը առանձին պատմություն ա: Դե, ինքը հիմնականում, ինչքանով ես տեղյակ եմ՝ էն ճգնաժամի ժամանակ շատ վարկեր վերցրեցին և էդ վարկերը մի քիչ ծանրացնում են՝ իրանց ֆինանսական հոսքերի հետ կապված:

- Բայց էդ Աֆանդյանները Հայաստանի հարուստ ընտանիքներից էին, էդպես ընկա՞ն:

- Դե, էն ժամանակ՝ կրիզիսի ժամանակ, մի քիչ ավելի շատ վարկեր վերցրեցին, որ մնային «նա պլավու», հիմա պրոբլեմի մեջ ընկան: Այսինքն զուտ բիզնեսի հետ կապված խնդիրներ են:

- Էլի սխալ մենեջմենթի՞…

- Դե, հա: Հետո քանի որ իրենք պարտքեր ունեն նաև մեր արտադրողներին՝ բավականին, դրա համար ես արդեն հանձնարարել եմ՝ տեղակալս ճշտում ա իրավիճակը, առաջիկայում երևի մի հատ հրավիրեմ, հասկանամ ինչն ա խնդիրը, փորձենք՝ ինչով որ կարանանք՝ օգնենք:

Կհասցնի՞ Էկոնոմիկայի նախարարությունն ինչ-որ բանով օգնել գոնե այս տնտեսվարողին, դեռ կտեսնենք: Իսկ որ «Սթարի»՝ վատ վիճակում գտնվելու ախտանշաններն ավելի քան ակնառու էին, և կարելի էր ավելի շուտ արձագանքել և փորձել հասկանալ, թե ինչն ինչոց է, միանշանակ է:

Երբ ամիսներ առաջ «X գրուպի» աշխատողներն ահազանգեցին, թե իրենց աշխատավարձի փոխարեն «Սթար»-ի 5000 դրամանոց վաուչերներ են ստանում, սկզբում դա մեկնաբանեցինք «X գրուպի» պրոբլեմների լույսի ներքո, իսկ հետո արդեն հասկացվեց, որ խնդիրն ավելի շուտ «Սթարի»՝ վերցրած ապրանքի դիմաց կանխիկ փող վճարելու անկարողության մեջ է: Հետո արդեն «Սթարի» վաճառասեղաններից անհետացան «Դերժավա» ընկերության կողմից ներկրվող «Սնիկերս», «Մարս» … շոկոլադե սալիկները: Սա ևս, սկզբում թվաց՝ խնդիր է, որ կարող է պայմանավորված լինել Արկադի Համբարձումյան-Գևորգ Աֆանդյան հարաբերություններով. գործարարներն իրար չեն հասկացել, Համբարձումյանն էլ որոշել է «Սթար»-ին զրկել իր արտադրանքից: Սակայն դեռ երկու ամիս առաջ մեզ հետ զրույցում պատգամավոր Համբարձումյանը հերքեց այս վարկածը՝ «Գևորգի հետ ընկերներ ենք, մեր մեջ խնդիր չկա, հնարավոր է՝ չեն վճարել, դրա համար էլ ապրանք չեն տվել»: «Դերժավայի» ապրանքատեսակների անհետացումը «ձնծաղիկներն» էին, կարճ ժամանակ անց մեկը մյուսի հետևից նույն կարգավիճակում հայտնվեցին շատ ու շատ այլ ընկերությունների ապրանքատեսակներ:

Սրանք ավելի քան հստակ ախտանշաններ էին, որ ընկերությունը խնդիրներ ունի: Եվ բնական էր, որ եթե շարքային քաղաքացիներն էին կարողանում ֆիքսել նման խնդիրները, պրոֆեսիոնալները՝ պետության էկոնոմիկայի պատասխանատուները, պրոֆեսիոնալիզմի դիրքերից ավելի օպերատիվ և ճշգրիտ գնահատական կարող էին տալ ստեղծված իրավիճակին: Մեզ մոտ սակայն, ինչպես տեսնում ենք, ամեն ինչ մի փոքր այլ է…

Լուսինե Կեսոյան