Վրաստանում դատապարտել են ԱՄՆ–ի երկակի ստանդարտները Սինանյանը գործուղվում է Շվեյցարիա Շոլցը հայտարարել է, որ ՆԱՏՕ-ն Ուկրաինայի հակամարտության կողմ չէ և չի դառնա Ստորագրվել է Ճապոնիայի և ՄԱԿ-ի կողմից ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածներին աջակցության համաձայնագիր Թբիլիսիի կենտրոնում գտնվող հայկական Սուրբ Մինաս եկեղեցին անմխիթար վիճակում է. ահազանգ (լուսանկարներ) Ով է այսօր Հայաստանի սահմանը հատած ադրբեջանցի զինված զինծառայողը (լուսանկարներ) Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ Ֆրանսիայում նոր նամականիշ է թողարկվել Եռակողմ հանդիպումից հետո շարունակվել են Միրզոյան-Բայրամով բանակցությունները Հանրապետության մի շարք տարածքներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը «Ռոսատոմը» Թուրքիայում կկառուցի երկրորդ ատոմակայանը 

Հատվածականություն ու կիսատ-պռատություն. Սևանա լճի հիմնախնդիրը սրվում է, իսկ իշխանությունները քնած են. «Փաստ»

Համաշխարհային Մամուլ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սևանա լճի հարցը Հայաստանի համար ունի կենսական նշանակություն, քանի որ այն պարունակում է երկրի ամենախոշոր քաղցրահամ ջրի պաշարը։ Իսկ կլիմայական փոփոխությունների պարագայում այսօր աշխարհում հրատապ է դարձել ջրի ու հատկապես քաղցրահամ ջրի պաշարների հարցը։ Յուրաքանչյուր երկիր փորձում է ինչքան հնարավոր է շատ ջրային պաշարներ կուտակել ու լուծել ջրային ինքնաբավության հարցը։ Եվ պատահական չէ, որ ներկայում նաև պետությունների միջև վեճեր են առաջանում ջրային պաշարների հետ կապված։ Հատկապես գետերի վրա ջրամբարների կառուցումը դառնում է միջազգային հարաբերությունների օրակարգի հարց։ Օրինակ՝ Եթովպիան Կապույտ Նեղոսի վրա մեծ ամբարտակ է կառուցում, ինչը սրում է այդ երկրի հարաբերությունները Սուդանի ու Եգիպտոսի հետ, որոնք կախվածություն ունեն Նեղոսի ջրային պաշարներից։

Իսկ Թուրքիան, Տիգրիս և Եփրատ գետերի վրա ջրամբարներ կառուցելով, արհեստականորեն ջրային սակավություն է ստեղծում Սիրիայում և Իրաքում։ Եվ խնդիրը հատկապես սրվում է չոր եղանակների կամ երաշտի ժամանակ, քանի որ Սրիայի և Իրաքի գյուղատնտեսությունը ահռելի վնասներ է կրում։ Մեծամասամբ Սևանի շնորհիվ է, որ Հայաստանը իր ջրային ինքնաբավության հարցում շատ քիչ է կախված արտաքին աշխարհից։ Միաժամանակ, պետք է գնահատել լճի ընձեռած առանձնահատուկ դերակատարությունը, քանի որ այն ջրային պաշարների հետ մեկտեղ նաև էներգետիկ, գյուղատնտեսական և պարենային խնդիր է լուծում։ Դրանով է պայմանավորված, որ լիճը պետական հոգածության առարկա է դարձել, բայց իշխանությունները, «առավել հրատապ նշանակություն ունեցող հարցերով» զբաղված լինելով, որպես կանոն, անտեսում են Սևանի էկոլոգիական խնդիրները։ Օրինակ՝ երբ 2018-2019 թվականներին լճի ջուրը «ծաղկեց», բնապահպանները մեծ աղմուկ բարձրացրեցին, թե Սևանին էկոլոգիական աղետ է սպասում, պետք է անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկել։

Պատասխանատու պաշտոնյաները շտապեցին խոստումներ տալ, որ անպայման քայլեր են ձեռնարկվելու Սևանը սպասվող աղետից փրկելու համար։ Անգամ խոստումներ հնչեցին Հայաստանի միջազգային գործընկերների ներուժն այս հարցում ներդնելու մասին։ Եվ բավական խորհրդանշական է, որ այս հարցում ԵՄ-ից աջակցություն ստանալու նպատակով 2019 թվականին տեղի ունեցավ նաև այն ժամանակվա Եվրոպական խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկի այցը Սևանա լիճ։ Բայց արդեն երկու տարի անցել է, ու ոչինչ արված չէ։ Դրա արդյունքում էլ այսօր լճի ջուրը «ծաղկում» է և կտրուկ ավելանում է ցիանոբակտերիաների՝ կապտականաչ ջրիմուռների քանակը։ Այսպիսի իրավիճակը վտանգավոր է նաև Սևանի շրջակա միջավայրի՝ հատկապես մարդկանց ու կենդանիների համար։

Օրինակ՝ 2019 թվականին լճի ջուրը խմելու արդյունքում կենդանիների անկման դեպքեր գրանցվեցին։ Բազմաթիվ մասնագետներ ահազանգում են, որ անգործությունը ծանր հետևանքներ է ունենում, լճին ճահճացում է սպառնում, որը կհանգեցնի միկրոկլիմայի փոփոխության և ձկնային պաշարների կրճատման։ Իսկ ի՞նչ քայլեր կարող էին կատարել իշխանությունները, որ 2018 թվականից ի վեր չեն արել՝ լիճը հասցնելով ծայրահեղ վիճակի։ Օրինակ՝ լուծված չէ Սևանը աղտոտումից պաշտպանելու հարցը, քանի որ բնապահպանները լճի ջրի ծաղկումն առաջին հերթին կապում են աղտոտման ու կեղտաջրերի հետ, քանի որ կոյուղու համակարգի ջրերը լցվում են լիճ։ Եվ չնայած կենսաբանական մաքրման կայանների կառուցման ու շահագործման հարցերը ներառված են Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման միջոցառումների տարեկան ծրագրերում, սակայն դրանք այդպես էլ իրականություն չեն դառնում։ Եթե իշխանությունները Սևանա լճի համար ինչ-որ քայլեր էլ ձեռնարկում են, ապա դրանք, որպես կանոն, հատվածական ու կիսատ-պռատ բնույթ են կրում։ Սակայն դա չի խանգարում, որ Սևանի հաշվին Փաշինյանը փիառվի։

Օրինակ՝ կառավարության նիստերի ընթացքում վերջինս Սևանի մակարդակի մի փոքր բարձրացումը ամեն անգամ ներկայացնում էր որպես աննախադեպ երևույթ և ընդգրկում կառավարության ամենակարևոր ձեռքբերումների շարքում։ Իսկ 2021 թվականի մայիսի 10-ին Ազգային ժողովում Նիկոլ Փաշինյանը իր իշխանությանը քննադատողներին ի պատասխան հայտարարեց, որ 2021 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին Սևանա լճի մակարդակը վերջին 60 տարվա համար կհասնի ռեկորդային նիշի, ինչը ջրային ռեսուրսների կառավարման բոլորովին նոր որակի արդյունք է։

Բայց, ի հակառակ Փաշինյանի խոսքերի, լճի մակարդակը շարունակում է իջնել։ Ջրառի համար օրենքով նախատեսված տարեկան առավելագույն ջրի դուրս թողնման քանակը տարեկան 170 մլն խմ է, և միայն 2021 թվականին հավել յալ 75 մլն խմ ջուր է բաց թողնվել, ինչի հետևանքով ջրի մակարդակը էականորեն նվազեց։ Անխնա ջրառի արդյունքում լճի մակարդակը շարունակում է նվազել նաև այս տարի։ Սա փաստորեն Փաշինյանի հայտարարած «ջրային ռեսուրսների կառավարման բոլորովին նոր որակի» արդյունքն է, երբ ժամանակին քայլեր չեն ձեռնարել ջրամբարները պատշաճ քանակությամբ ջրով լցնելու համար, իսկ հիմա ոռոգման ջրի ապահովման գլխավոր ծանրությունն ընկնում է Սևանի «ուսերին»։ Մյուս կողմից էլ՝ ոռոգման համար բաց թողնված ջուրն արդյունավետորեն չի օգտագործվում, քանի որ դրա էական հատվածը Հրազդան գետով լցվում է Արաքս։ ՀՀ իշխանությունները կա՛մ չեն գիտակցում ջրային ռեսուրսների կառավարման նշանակությունը, կա՛մ էլ, երբ սկսում են այդ ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել, արդեն ուշ է լինում։

Օրինակ՝ տևական ժամանակ է, ինչ Սևանի «ծաղկման» թեման բարձրացվում է, շրջակա միջավայրի նախարարությունը նոր է «քնից զարթնել»՝ հայտարարություն տարածելով, թե տեղյակ են խնդրից ու միջոցառումներ են ձեռնարկում այն լուծելու նպատակով։ Բայց պատասխանատու կառույցը առաջնորդվել է միայն բարի ցանկություններով, քանի որ խնդրի լուծման ուղղությամբ ո՛չ համապատասխան մեխանիզմների մասին է նշել, ո՛չ էլ կոնկրետ ժամկետներ սահմանել։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Վրաստանում դատապարտել են ԱՄՆ–ի երկակի ստանդարտներըՍինանյանը գործուղվում է Շվեյցարիա Շոլցը հայտարարել է, որ ՆԱՏՕ-ն Ուկրաինայի հակամարտության կողմ չէ և չի դառնա Ադելը հեռանում է բեմից առողջական խնդիրների պատճառով Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ, թե ոչ. պարզաբանում է ՄԻՊ-ը Ստորագրվել է Ճապոնիայի և ՄԱԿ-ի կողմից ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածներին աջակցության համաձայնագիր Թբիլիսիի կենտրոնում գտնվող հայկական Սուրբ Մինաս եկեղեցին անմխիթար վիճակում է. ահազանգ (լուսանկարներ) Ով է այսօր Հայաստանի սահմանը հատած ադրբեջանցի զինված զինծառայողը (լուսանկարներ) Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ Ֆրանսիայում նոր նամականիշ է թողարկվելԵռակողմ հանդիպումից հետո շարունակվել են Միրզոյան-Բայրամով բանակցություններըՀանրապետության մի շարք տարածքներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը «Ռոսատոմը» Թուրքիայում կկառուցի երկրորդ ատոմակայանըԵռակողմ հանդիպումն ավարտվել է. Գերմանիայի ԱԳ նախարարը կարճ հայտարարությամբ է հանդես եկել «Վանաձոր» ՔԿՀ-ում 53 դատապարտյալ հացադուլ է հայտարարել․ «Փաստինֆո»Արևմուտքը նոր էսկալացիայի քարտ-բլանշ է տալիս Ադրբեջանին՝ սեփական էներգետիկ շահերից ելնելով ՇՕ բժիշկներին կտրամադրվեն պլանշետներ․ կանչերի թերթիկներն այսուհետ կլրացվեն էլեկտրոնային եղանակով Ես կաղոթեմ Հայաստանի համար․ Հռոմի ՊապԱմերիկուհին կոկորդի ցավով հիվանդանոց է տեղափոխվել և կորցրել վերջույթները (լուսանկարներ)Մենք աջակցում ենք Զելենսկու՝ 10 կետից բաղկացած խաղաղության ծրագրին․ ԷրդողանԻնչ է քննարկվել եռակողմ հանդիպման ժամանակ. ԱԳՆ-ն մանրամասներ է ներկայացրել «Էյֆորիայի» աստղին ձերբակալել են Նյու Յորքում (լուսանկար)Երևանում «Land Rover»-ով վրաերթի են ենթարկել պապ ու թոռան․ վերջինները տեղափոխվել են հիվանդանոց ԵՄ-ն Հայաստանին առաջարկում է «ազատ անկում»՝ առանց որևէ անվտանգային երաշխիքներիԳերմանիայի ԱԳՆ-ն հնարավոր է համարում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատումը 2024-ի ապրիլին մասշտաբային իրադարձություններ են սպասվում. Փաշինյան Բայրամովը մեղադրանքներ է հնչեցրել Հայաստանի հասցեին«Ինձ մնար ջինսերով կգնայի»․ Աննա Հակոբյանը լուսանկարներ է հրապարակել«Թավշյա հեղափոխության» իրական շահառուները. Գևորգ ՊապոյանԳրիգոր Նարեկացու հիշատակի օրը Հռոմի Սուրբ Նիկողայոս Հայ Կաթողիկե եկեղեցում Պատարագ է մատուցվել Ադրբեջանը հայերի նկատմամբ լայնածավալ ցեղասպանություն է իրականացնում. ԵԽ պատգամավոր (տեսանյութ)Ինչո՞ւ է Հայաստանը համաձայնել եռակողմ հանդիպում անցկացնել ԳերմանիայումՀայաստանը երբեք չի ցանկացել ՀԱՊԿ-ին ռազմական կոնֆլիկտի մեջ ներքաշել. Փաշինյան Համազգային միաբանությամբ հնարավոր է կասեցնել նոր արհավիրքները․ Վեհափառն ընդունել է «Որդիների կանչին» Վիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Երևանում․ 8 հնդիկների հետ վիճաբանած և նրանց ծեծի ենթարկածները որոնվում են Հայաստանի իրական բարեկամը Եվրոպան է․ Քերըն Մելքիոր Թող չլինի Նիկոլ Փաշինյանը, եթե ընտրություն պիտի լինի՝ լինեմ ես, թե Հայաստանը. Փաշինյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանին «առևանգել» և «փոխարինե՞լ» են ՀՀ ԱԳՆ-ն այսօր բողոքի հայտագիր է հղել իր ռուս գործընկերներին․ ԲՏԱ նախարար Կոչ ենք անում զերծ մնալ չկշռադատված ոչ համարժեք քայլերից. Արցախի ԱԺ Դեսպանատների՝ ՀՀ հարավային մարզեր չայցելելու հորդորները որևէ հիմնավորում չունեն. Փաշինյան Գագիկ Մելքոնյանի տան մոտ ռումբ չի հայտնաբերվել. ՆԳՆԵՄ–ին մոտենալու Հայաստանի ճանապարհը երբեմն կարող է դժվար լինել. Բորել Քանյե Ուեսթի կինը զբոսնել է Փարիզում առանց ներքնազգեստի․ այժմ նրան սպառնում է ազատազրկում կամ տուգանքԱդրբեջանի հետ գազի գործարքից շահում է միայն Ալիևը. Մարկետա Գրեգորովա Սա լավ հնարավորություն էր ևս մեկ անգամ հայտարարելու խաղաղության հավատարմության մասին. Բայրամով ՀԱՊԿ–ն անվտանգային խնդիրներ է առաջացնում ՀՀ–ի համար․ Փաշինյան (տեսանյութ)2018 թվականից մինչև այսօր 180 հազար աշխատատեղ է ստեղծվել․ ՓաշինյանՀԷՑ-ը տուգանվեց 10 միլիոն դրամով «Հայաստանը քաղաքական կամք է ցուցաբերում նվազեցնելու ՌԴ-ից անվտանգության կախվածությունը». Անդրյուս Կուբիլյուս Կոտայքի մարզում ավտոմեքենա է այրվել․ կա տուժած
Ամենադիտված