Ադրբեջանին հաջողվել է աշխարհին համոզել, որ իր հարձակումները «պաշտպանվելու» նպատակ են ունեցել. Տիգրան Աբրահամյան Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը հասել է 12391-ի Փետրվարի 9. Օրվա խորհուրդ «Փաստ». ԿԳՄՍ նախարարության ենթակայության ներքո նոր մարմին կձևավորվի. ովքե՞ր կստանան ամենամսյա դրամական վճար «Հրապարակ». ՔՊ-ից ովքեր չեն մասնակցել Սեյրան Օհանյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու փակ-գաղտնի քվեարկությանը «Հրապարակ». ՄԻՊ-ի նոր ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել «Ժողովուրդ». Պաշտոնյաներ, որոնք նշանակվեցին ու հեռացան առանց բացատրության «Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանի վախերը ժամանակի հետ աճում են «Ժողովուրդ». Սեյրան Օհանյանը շարունակում է մնալ պատգամավոր. ինչ է սպասվում նրան «Փաստ». «Անգամ լավ ընդդիմություն չեն եղել» 

Ադրբեջանի վախերը ինքնորոշման իրավունքից․ Վարդան Օսկանյան

Քաղաքական

ՀՀ նախկին արտգործնախարար (1998-2008) Վարդան Օսկանյանը լրատվամիջոցներին է տրամադրել իր հերթական հոդվածը Արցախի խնդրի վերաբերյալ․

«Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հնարավոր զարգացումները պետք է դիրտարկել ուժի և իրավունքի հակադրության կամ համադրության կոնտեքստում։

Թվում էր, թե պատերազմում հաղթած և իր բանակի իրական կամ թվացյալ հզորությունը ցուցադրած Ադրբեջանը չպետք է այլևս վախեր ունենա։ Հատկապես, երբ հայկական կողմը կամ ավելի ճիշտ, իշխանությունը, պարբերաբար հրապարակային ի ցույց է դնում ուժի հանդեպ իր վախերը։ Բայց հակառակ այն պնդման, որ ուժն է ծնում իրավունքը, ժամանակակից կոնֆլիկտներում ուժի և իրավունքի հակադրությունն է, որ կանխորոշում է երկարատև լուծումը։ Ի վերջո, ակնհայտ է, որ ուկրաինական կոնֆլիկտում նույնպես վերջնական լուծումը հիմնված է լինելու ուժի և իրավունքի համադրության վրա։ Ուժն ու իրավունքը կարող են հավասարաչափ հզոր գործոն լինել անկախ այն բանից, թե այս կամ այն կոնֆլիկտում ո՛ր՝ ուժի, թե իրավունքի փաստարկն է ավելի զորեղ։ Որևէ կոնֆլիկտում միայն ուժով պարտադրված լուծման անվերապահ ընդունումը, առանց իրավունքի գործոնը հաշվի առնելու, կարող է մարտահրավեր դառնալ միջազգային աշխարհակարգի կայունությանը։

Ադրբեջանական կողմը դա հասկանում է, և հենց դա է պատճառը, որ չնայած ուժի տեսանկյունից նոմինալ հաղթանակին՝ Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման, այսինքն՝ իրավունքի ցանկացած հիշատակում Ադրբեջանում առաջացնում է հիստերիկ ռեակցիա։ Սա ակնհայտ է դարձնում, որ Ադրբեջանը նույնպես հասկանում է, որ խնդիրը լուծված չէ։

Իմ՝ Արցախի արտգործնախարար նշանակվելու լուրին ադրբեջանական արձագանքը, անկախ այդ լուրի ճշմարտացիության աստիճանից, դրա ապացույցներից մեկն է։ Թվում էր, թե «հաղթած» Ադրբեջանին նման լուրերը պետք է բոլորովին չանհանգստացնեին։ Բայց ադրբեջանական լրատվամիջոցները վերջին օրերին ողողված էին այդ լուրի տարածմամբ ու մեկնաբանություններով, որի հիմնական թեզն այն է, որ Արցախում ձևավորվում է «ռևանշիստների» իշխանություն։

Պատերազմի «ռևանշը» ենթադրաբար նոր պատերազմը պետք է լինի։ Մինչդեռ այն փաստը, որ ադրբեջանցիները «ռևանշիստ» են անվանում Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի ջատագովներին և այդ գաղափարը միջազգային բեմ հանելու հնարավորություն ունեցողներին, երկու բան է հուշում՝ կա՛մ ադրբեջանական կողմը չի հասկացել՝ ինչ է «ռևանշը», կա՛մ Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի արծարծումը արդարացիորեն դիտարկում է որպես պատերազմին համազոր փաստարկ։

Հատկանշական է, որ իմ նախարարության՝ 1998-2008 թվականներին և դրանից առաջ ևս չորս տարի փոխարտգործնախարարի պաշտոնում իմ դիրքորոշումը Արցախի հարցում հրապարակային էր և անփոփոխ՝ Արցախի ժողվուրդն ունի և պետք է իրացնի ինքնորոշման իր իրավունքը։ Այդ տասնչորս տարիների ընթացքում Ադրբեջանի նաև ներկա իշխանությունն իմ այդ դիրքորոշումը ոչ միայն ծայրահեղական չի համարել, այլև նստել է ինձ և մեր կառավարության հետ բանակցությունների, քննարկել է առաջարկվող տարբերակները, և ի վերջո այդ բանակցություններն են, որ 2007-ի վերջում հանգեցրել են համանախագահների կողմից առաջարկվող այնպիսի փաստաթղթի՝ «Մադրիդյան սկզբունքներին», որտեղ ամրագրված էր Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը՝ դրա իրացման ծայրագույն դրսևորմամբ՝ ռեֆերենդումով։

Այն, որ այսօր Ադրբեջանում Արցախի հարցում ինքնորոշման իրավունքի գաղափարակիրներին «ռևանշիստ» են անվանում, իրենց իրական մտահոգությունների դրսևորումն է։

– Ադրբեջանի ներկայիս իշխանությունը լավ գիտի, որ ինքը կոնֆլիկտի առաջին օրվանից ստեղծել է իրավական և քաղաքական բոլոր հիմքերը Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման պահանջի արդարացիության համար։

– Ադրբեջանը լավ գիտի, որ իրականցրել է Արցախի խաղաղ ժողովրդի հանդեպ ֆիզիկական բռնություն։

– Ադրբեջանը լավ գիտի, որ Ղարաբաղը երբեք անկախ Ադրբեջանի կազմում չի եղել և եղել է միայն Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում, իսկ այդ ժամանակաշրջանը Ադրբեջանն իր իսկ սահմանադրությամբ հռչակել է ոչ լեգիտիմ։

– Ադրբեջանը լավ գիտի, որ իրավական մեծ սխալ է թույլ տվել 1991-ին՝ չեղարկելով Լեռնային Ղարաբաղի ինքվարությունը։

– Ադրբեջանը լավ գիտի, որ վերջերս առավել կոպիտ սխալ է թույլ տվել՝ հայտարարելով, որ «զրո կարգավիճակ» է նախատեսում Արցախի ժողովրդի համար։

– Ադրբեջանը լավ գիտի, որ ես լավ գիտեմ, թե հայր և որդի Ալիևիների իշխանությունը բանակցային ողջ գործընթացում ինչպիսի հանդուրժողական դիրքորոշում է արտահայտել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման հանդեպ։

Այսօր Ադրբեջանի կողմից Արցախի ժողովրդին անգամ իր կազմում ինքնավար կարգավիճակ տալու դրժումը այնպիսի իրավական և քաղաքական ուժեղ գործիքակազմ է տալիս, որի ճիշտ կիրառման դեպքում բացվում է «անջատում հանուն փրկության» (remedial secession) իրավունքի և այդ հայտի՝ միջազգային հանրության կողմից ընդունման համար։

Ադրբեջանի հետպատերազմյան էյֆորիան ու հանգստությունը ոչ միայն կամ ոչ այնքան այն պատճառով են, որ հայկական կողմում չկա ուժի հակադարձ կիրառման որևէ պատրաստակամություն, և կա հանուն տեսական պատերազմից խուսափելու՝ ցանկացած զիջման գնալու պատրաստակամություն, այլ հիմնականում այն պատճառով, որ հայկական կողմից երկու տարվա ընթացքում գրեթե ոչ մի անգամ չի հնչել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի փաստարկը։

Այն հանգամանքը, որ նման օրակարգով իրավական միավոր կարող է ձևավորվել թեկուզ չճանաչված Արցախում, և Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման հարցը նորից դուրս գա միջազգային հարթակ, Ադրբեջանում առաջացնում է իրական և հիմնավոր մտահոգություն։ Հետևաբար, այս օրակարգը բյուրեղացնելը պետք է դառնա Արցախի և ի վերջո Հայաստանի իրական պաշտպանվածությանն ուղղված բոլոր ջանքերի հիմքը»։

Հետևե՛ք -ին Youtube-ում`
Ադրբեջանին հաջողվել է աշխարհին համոզել, որ իր հարձակումները «պաշտպանվելու» նպատակ են ունեցել. Տիգրան ԱբրահամյանԹուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը հասել է 12391-իՓետրվարի 9. Օրվա խորհուրդ«Փաստ». ԿԳՄՍ նախարարության ենթակայության ներքո նոր մարմին կձևավորվի. ովքե՞ր կստանան ամենամսյա դրամական վճար«Հրապարակ». ՔՊ-ից ովքեր չեն մասնակցել Սեյրան Օհանյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու փակ-գաղտնի քվեարկությանը«Հրապարակ». ՄԻՊ-ի նոր ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել«Ժողովուրդ». Պաշտոնյաներ, որոնք նշանակվեցին ու հեռացան առանց բացատրության«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանի վախերը ժամանակի հետ աճում են«Ժողովուրդ». Սեյրան Օհանյանը շարունակում է մնալ պատգամավոր. ինչ է սպասվում նրան«Փաստ». «Անգամ լավ ընդդիմություն չեն եղել»«Ժողովուրդ». Վիլեն Գաբրիելյանը դիմել է իշխանությանը՝ Դավիթ Տոնոյանի նկատմամբ ավելի մեղմ լինելու խնդրանքովՉինաստանը հետախուզական օդապարիկ է օգտագործում հինգ մայրցամաքներում․ Սպիտակ տունԻբրահիմովիչն իրեն աստված է անվանելԷրդողանին մեղադրել են երկրաշարժի հետևանքով զանգվածային զոհերի և ավերածությունների մեջ․ SpiegelԲլինքենը վստահ է, որ Ֆինլանդիան և Շվեդիան շուտով կմիանան ՆԱՏՕ-ինԿունենանք մեր մեծերին հարիր շատ հետաքրքիր հոբելյանական ծրագրեր. Արայիկ Հարությունյան Հայ 4 վազորդ Բելգրադում կմասնակցի միջազգային մրցաշարի «Մենք գիտենք այն ամենն, ինչ փորձում եք թաքցնել»․ Քըլըչդարօղլուն՝ Թուրքիայի իշխանություններինԱնելու եմ ինձնից կախված ամեն ինչ՝ իմ ընտանիքի դեմ թուրքական շարասյան գրոհը կասեցնելու համար. Ռուզաննա Խաչատրյան (տեսանյութ) Էրզրումում երկրաշարժ է տեղի ունեցելՄտահոգությամբ եմ հետեւում երկրաշարժի պատճառած ահավոր ավերին. Արամ Ա Կարևոր է հալեպահայ համայնքի բոլոր կառույցների համատեղ աշխատանքը․ Սիրիայում ՀՀ դեսպան Հրաչյա Սարգսյանը ծանոթացել է մետրոպոլիտենի օդափոխության համակարգերի փոխարինման ընթացքին «Ձեր ասած «հայի սերմը» հիմա փլատակներից մարդկանց է փրկում». թուրք լրագրողը՝ Էրդողանին Երևանում ասեղնաբույժը բուժման ընթացքում սեռական բնույթի գործողություններ է կատարել 2 քույրերի նկատմամբՀայաստանի կողմից Հայ-ռուսական գործարար խորհրդի համանախագահ է ընտրվել Շողերինա Մկրտչյանը․ Վահան ՔերոբյանԷկվադորում քվեարկության օրվա նախօրեին սպանված քաղաքապետի թեկնածուն հաղթել է ընտրություններումԱռաջարկվում է Ներքին գործերի նախարարության ենթակայությանը հանձնել մի շարք կառույցներ «2022թ-ի սեպտեմբերին Մոնակոյում առաջին անգամ նշվեց Հայաստանի Անկախության օրը»․ Վրույր Փենեսյանը տեսանյութ է հրապարակելԱԻՆ-ը կազմակերպել է դեպի Սիրիա ավելի քան 30 տոննա օգնության տեղափոխությունըԱդրբեջանի հերթական սուտը, թե ՀՀ-ն ու Իրանը պատրաստվում են գրոհել արդեն 60 օր արգելափակված Լաչինը․ Էդմոն Մարուքյան Արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Լոռու մարզումԻնչ ունեցվածք են հայտարարագրել ֆինանսների նախարարն ու փոխնախարարներըԱրցախի արտգործնախարար Սերգեյ Ղազարյանը ցավակցական նամակ է ուղարկել Հայաստանում Սիրիայի դեսպանին Շվեդիայի ոստիկանությունն արգելել է Ղուրան այրել Թուրքիայի դեսպանատան մոտԳորիսում խիտ մառախուղ է․ Տիգրանաշենի ոլորանները դժվարանցանելի են ԱՄՆ-ի կողմից Ռուսաստանի դեմ սանձազերծված հիբրիդային պատերազմը հղի է միջուկային տերությունների միջև ռազմական բախման իրական վտանգով․ ՌԴ ԱԳՆՀԿԵ-ի 2023 թվականի ներդրումային ծրագիրը կգերազանցի 2 մլրդ դրամը Առնետը ոսկերչական խանութից վզնոց է գողացել (տեսանյութ)Մարզչական նշանակումներ Հայաստանի հավաքականներում․ ՀՖՖ Լիլիթ Հովհաննիսյանը՝ հմայիչ կերպարում (լուսանկարներ)ՀՀ նախագահն ընդունել է «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախմբի հիմնադիր ղեկավար Տիգրան Հեքեքյանին Արտաշ Ասատրյանի արձագանքը` իր ամուսնալուծությանը վերաբերող լուրինՎանաձորի համայնքապետ Արկադի Փելեշյանի՝ «Ակկայի» ուշագրավ գնումներըՍիրիայում շնորհակալություն են հայտնել Հայաստանին՝ երկրաշարժից հետո ցուցաբերած օգնության համար ԵՄ-ն 6.5 մլն եվրոյի օգնություն կտրամադրի Թուրքիային ու Սիրիային ԱՄՆ-ում տղային հեռացրել են դպրոցից մոր մերկ լուսանկարների պատճառովՀայաստանից Թուրքիա մեկնած փրկարարական խումբն սկսել է աշխատանքը ԱդըյամանումԱրմավիրի Երասխահուն համայնքում ապօրինի ընդերքօգտագործման դեպք է բացահայտվել Ինչ գործունեությամբ է աչքի ընկել Հնդկաստանում ՀՀ դեսպան Յուրի Բաբախանյանը
Ամենադիտված