«Սաակաշվիլին դեմոկրատիայի քննությունը դեռ չի հաձնել». Թոմաս դե Վաալ

The Washington Post ամերիկյան հեղինակավոր պարբերականում Միջազգային խաղաղության Քարնեգի հիմնադրամի ավագ վերլուծաբան Թոմաս դե Վաալը գրել է, որ Վրաստանի առջեւ առավել բարդ քննությունը՝ գալիք ընտրություններն են։ Վերջինս Սաակաշվիլուն համարել է ԱՄՆ–ի վարչակազմի համար չափազանց անկանխատեսելի գործիչ։ 

Սաակաշվիլին, նշում է վերլուծաբանը, ղեկավարում է կառավարություն, որի կազմում արեւմտյան կրթություն ստացած երիտասարդ եռանդուն մարդիկ են։ Այդ կառավարությունը զինծառայողներ է տրամադրել Աֆղանստանի գործողությունների համար եւ հանրային կառույցներում, ոստիկանության համակարգում ու համալսարաններում արմատավորված կոռուպցիայի դեմ պայքարում ձեռնարկել է մի շարք արդյունավետ միջոցներ, որոնք կարող են օրինակ ծառայել հարեւան հետխորհրդային երկրների համար։

Բայց միաժամանակ, Թոմաս դե Վաալը ընդգծում է, որ Սաակաշվիլին անկայուն ղեկավար է։ 2008 թվականին նա ընտրովի է մեկնաբանել Վաշինգտոնից ստացած ուղերձները. նրան հավաստիացրել են, որ Ամերիկան սատարում է Վրաստանին, սակայն հորդորել են խուսափել Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի շուրջ Ռուսաստանի հետ ուղղակի առճակատումից։ Բայց նա իր երկիրը ներքաշել է Ռուսաստանի հետ աղետալի պատերազմի մեջ, որը տանուլ է տվել։ Եվ թեպետ միանգամայն հասկանալի էր եւ կանխատեսելի որեւէ կերպ չմիջամտելու' արեւմտյան դաշնակիցների դիրքորոշումը, պարտություն կրելուց հետո Սաակաշվիլին Արեւմուտքին դավաճանության մեջ է մեղադրել։

2008 թվականի պատերազմից հետո Արեւմուտքում գերադասել են Սաակաշվիլիին բարձր մակարդակով այլեւս չընդունել։ Սակայն նա շատ ակտիվ է աշխատել ե՛ւ ներքին, ե՛ւ արտաքին ասպարեզներում։

Ըստ դե Վաալի Վրաստանի վերնախավում ավելի շատ ռեֆորմիստներ, քան դեմոկրատներ են աշխատում։ Նրանք առիթից առիթ նկատել են տալիս, թե չեն կարող առավել ընդարձակել դեմոկրատիան, քանի որ «դա արգելափակում է բարեփոխումները, ընդդիմությունը ավելի է ուժեղանում, որից Վրաստանը նահանջ կապրի»։

Դա «հանգստացնող», բայց սխալ դրույթ է։ Հսկողությունն ու հավասարակշռությունը, պաշտոնավարման ժամկետի սահմանափակումները հենց կոչված են կանխել քաղաքացիներից բարձր դասվելու վերնախավի հնարավորությունը։

Սա է, ըստ դե Վաալի, Վրաստանի գլխավոր քննությունը։ Եթե Սաակաշվիլին պաշտոնավարման ավարտից հետո արժանապատվորեն հեռանա եւ թույլ տա Վրաստանում առավել բազմակարծության վրա խարսխված քաղաքականություն, ապա նա լավ օրինակ կստեղծի ամբողջ նախկին խորհրդային տարածքի, այդ թվում՝ Ռուսաստանի համար։

Եթե դա տեղի չունենա, Վաշինգտոնը ի դեմս Վրաստանի խնդրահարույց գործընկեր կունենա։

Հիշեցնենք, որ 2008 թվականի Հարավային Օսիայի պատրեազմից հետո այսօր առաջին անգամ Սաակաշվիլիին ընդունելու է Սպիտակ տան ղեակվարը։