«Փրկե՛նք Թեղուտը» նախաձեռնությունը կոչ է անում միանալ պայքարին

«Փրկե՛նք Թեղուտը» նախաձեռնությունն այսօր հայտարարություն է տարածել, որում կոչ է անում միանալ Թեղուտի պաշտպանության պայքարին: Նախաձեռնության տարածած հայտարարությունը ներկայացնում ենք ստորև.

«Մենք' Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնությունը, համախմբում ենք ազատ և գիտակից մարդկանց Հայաստանում, Սփյուռքում և ամբողջ աշխարհում, ովքեր հավատում և պայքարում են հանուն մարդու առողջ և արժանապատիվ կյանքի' ապահովելու համար սերունդների ազատությունը, ընդհանուր բարեկեցությունը և քաղաքացիական համերաշխությունը (ՀՀ Սահմանադրության նախաբան):

Հավատարիմ լինելով համամարդկային արժեքներին և ՀՀ Սահմանադրությանը' մեր մտահոգությունն ենք հայտնում առ այն, որ մեր պետության մեջ ընթանում են շրջակա միջավայրի հետևողական ոչնչացման անվերականգնելի գործընթացներ' բնական պաշարների անխնա շահագործմամբ (խախտվում է ՀՀ Սահմանադրության 10 հոդվածը):

Հայաստանում խոշոր կապիտալի' անհատական և մասնավոր ընկերությունների սեփականության իրավունքը և դրա իրացումը վնասում է շրջակա միջավայրին, խախտում այլ անձանց, հանրության և պետության իրավունքներն ու օրինական շահերը (խախտվում է ՀՀ Սահմանադրության 31 հոդվածը):

Մարդիկ զրկվում են իրենց առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքից (խախտվում է ՀՀ Սահմանադրության 33.2 հոդվածը), պետությունը թերանում է իր պարտավորություններում և չի իրականացնում ներկա և ապագա սերունդների բնապահպանական անվտանգությունն ապահովող քաղաքականություն (խախտվում է ՀՀ Սահմանադրության 48 հոդվածը):

Վերը նշված մտահոգությունների պատճառը ՀՀ ներկա տնտեսական քաղաքականությունն է, որի հիմքում դրված է բնական պաշարների վայրի շահագործումը' Հայաստանը դարձնելով առաջին աշխարհի երկրների հանքահումքային կցորդ:

Հայաստանում հանքերը հիմնականում պատկանում են օտարերկրյա մասնավոր ընկերությունների, որոնք անխնա շահագործում են ազգային հարստությունը, մսխում են ժողովրդի սերունդների ունեցվածքը, աղտոտում են շրջակա միջավայրը, զրկում են պետությանը կայուն զարգացման հնարավորությունից:
Այս տնտեսական քաղաքականությունը վերջնականպես արմատավորվել է 2007-ից, երբ ՀՀ կառավարության կողմից անօրինական ձևով տրվել է Լոռու մարզում Թեղուտի պղնձամոլիբդնային հանքավայրի շահագործման թույլտվություն:

Հայաստանի ընդերքը շահագործող ընկերությունների իրական սեփականատերերը հաճախ գաղտնի են պահվում. վառ օրինակն է Թեղուտի հանքը շահագործող ACP ընկերությունը, որի 81% բաժնեմաս ունեցող Vallex ընկերությունը գրանցված է Լիխտենշտեյնում' օֆշորային գոտում (հարկային դրախտ), իսկ մնացած 19%-ի սեփականատերը Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի է:

Թեղուտի հանքավայրի շահագործումն անկախ Հայաստանի պատմության մեջ ամենախոշորն է իր ծավալներով և շրջակա միջավայրին ու սերունդներին հասցվելիք վնասի չափով: Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագիրը Հայաստանի հյուսիսում հանգեցնելու է հանքարդյունաբերական թափոններով թունավորված միջավայրի ստեղծման, որն այսօր առկա է հարավում' Քաջարանում, Կապանում, Ագարակում:

Արդեն իսկ Լոռու և Տավուշի մարզերում տրված են մետաղական հանքերի հետախուզման և շահագործման բազմաթիվ լիցենզիաներ: Սա տնտեսական, բնապահպանական, առողջապահական, սոցիալական և ժողովրդագրական իմաստով ազգային անվտանգության խնդիր է և քայքայում է պետականաշինության հիմքերը:
Ընդերքը շահագործելուց հետո, մասնավոր ընկերությունները լքելու են Հայաստանը' մեզ թողնելով թունավորված, կյանքի համար ոչ պիտանի դարձած տարածք:

Թեղուտի պայքարը շրջակա միջավայրի պահպանությունն է' հանուն մարդու առողջ և բարեկեցիկ կյանքի: Մարդը չպետք է ստորադասվի կապիտալին: Աղտոտված շրջակա միջավայրը աղքատության ամենաակնառու ցուցանիշներից է: Որակյալ կրթության, առողջապահության և մշակութային կյանքին մասնակցելու անմատչելիությունը, աշխատանքի ստրկատիրական պայմանները, անբուժելի հիվանդությունների սպառնալիքը, հանգեցնում են հարատև աղքատության, անարժանապատիվ կյանքի և մարդկային դժբախտության:

Մենք պահանջում ենք դադարեցնել Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագիրը, վերականգնել բնությանը, մարդկանց և մշակութային հուշարձաններին հասցված վնասը, բարեփոխել ՀՀ համապատասխան օրենսդրությունը' բարձր հարկերի, բնապահպանական վճարների և պետական կարգավորման մեխանիզմների միջոցով ապահովելով շրջակա միջավայրի և բնական պաշարների պաշտպանությունը:

Մենք, գործելով ինքնուրույն և կամավոր սկզբունքերով, նախանձախնդիր և պահանջատեր ենք, որ մեր պետությունը որդեգրի մարդակենտրոն քաղաքականություն, ստանձնի ներկա և ապագա սերունդներին առողջ և բարեկեցիկ շրջակա միջավայր ապահովելու ու փոխանցելու իր հիմնական պարտավորությունը:

Մենք իրականացնում ենք ՀՀ Սահմանադրության պատգամն առ այն, որ յուրաքանչյուր ոք պարտավոր է անձամբ և այլոց հետ համատեղ պահպանել և բարելավել շրջակա միջավայրը (ՀՀ Սահմանադրության 33.2 հոդված)»: