Ի՞նչ է ժողովրդավարությունը. Քննարկում

Երեկ «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Կենդանի Մատյան» հաղորդման ընթացքում քննարկվում էր, թե ի՞նչ է ժողովրդավարությունը, ունի՞ Հայաստանը ժողովրդավարություն, թե ոչ:

Հաղորդման հյուրերեն էին «Մեդիամաքս» լրատվական գործակալության գլխավոր խմբագիր ԵՊՀ դասախոս Դավիթ Ալավերդյանը, ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը, «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ստեփան Սաֆարյանը, Դեմկուսի նախագահ Արամ Գ. Սարգսյանը և բլոգեր Տիգրան Քոչարյանը:

Խոսելով ժողովրդավարության մասին՝ Պարույր Հայրիկյանն ասաց. «Ժողովրդավարությունը տարբեր մեկնաբանություներ կարող է ունենալ: Բայց իմ պատկերացմամբ՝ դա եղել է ժողովրդի ինքնորոշման իրավունք: Դրա կարևորությունը հասկանալով, հիմքում դնելով ինքնորոշման սկզբունքը՝ ես ժամանակին ստեղծեցի Ազգային ինքնորոշում միավորումը, որը Սովետական միության առաջին ընդդիմադիր կազմակերպությունն էր: Ինձ համար ինքնորոշումը ժողովրդավարության հոմանիշն է»:

Նույն հարցի շուրջ իր կարծիքը հայտնեց նաև Արամ Գ. Սարգսյանը. «Ժողովրդավարությունը դա հասարակության հնարավորինս լայն շերտերի մասնակցությունն է կառավարման գործին: Հիմանականում ասում են, որ մենք ժողովրդավար ենք, որովհետև իրավունք ենք տվել ձեզ ազատ խոսք ներկայացնելու: Ազատ խոսք ներկայացնելը դեռ դեմոկրատիա չէ, որովհետև մարդը պետք է ոչ միայն իրավունք ունենա, այլ այդ իրավունքի իրականացման միջոց ունենա: Եթե այդ միջոցը չկա, ժողովրդավարություն չկա»:

Ստեփան Սաֆարյանն էլ, համաձայնելով Պարույր Հայրիկյանի այն տեսակետի հետ, որ ժողովրդավարությանը վերաբերող տասնյակ սահմանումներ կան, նշեց, որ իրեն առավելապես դուր է գալիս այն տեսակետը, որ ժողովրդավարությունը ժողովրդի իշխանության իրականացումն է. «Ժողովրդավարությունը մեծամասնության կամքի իրացումն է, բայց ո՛չ բոլշևիկյան դրսևորումներով, այլ հաշվի առնելով փոքրամասնության շահերը: Այսինքն՝ ժողովրդավարությունը մեծամասնության կառավարումն է փոքրաամասնության շահերի և իրավունքների հաշվառմամբ»:

Բայց ահա բլոգեր Տիգրան Քոչարյանը, հակադարձելով նրանց տեսակետին, հիշելով անգլիացի գրող Օսկար Ուայլդիին՝ ասաց. «Ես կհամաձայնեմ մեծագույն անգլիացի գրողի հետ, ով ասել է, որ ժողովրդավարությունը սիրուն գաղափար է, որը ստեղծվել է ժողորդին հիմարացնելու համար»: 

Այս տեսակետի հետ մասամբ համաձայնվեց նաև ԵՊՀ դասախոս Դավիթ Ալավերդյանը՝ հավելելով որ այն մի իդեալ է, մի միջավայր, որտեղ պետք է մարդու շահերը պահպանված լինեն։

«Փիլիսոփաները այն հորինել են մարդկանց խաբելու համար»,- ասաց նա։

Հակադարձելով այն տեսակետին, թե ժողովրդավարությունը հիմարություն է, Պարույր Հայրիկայնն ասաց. «Ժողովրդավարությունից դուրս մենք ունենք Ստալին, Հիտլեր, Պինչոետ»: Հիշելով Չերչիլի խոսքերը՝ հավելեց, որ «չնայած Չերչիլը ևս թերագնահատել է ժողովրդավարությունը, բայց վերջում ասել է, որ «ցավոք սրտի ավելի լավ բան դեռևս չունենք»:

Իսկ հարցին, թե կա արդյոք Հայաստանում ժողովրդավարություն, Ստեփան Սափարյանն ասաց. «Եթե 20 տարվա անկախությունից հետո մենք այսօր խոսում ենք, թե ինչ է ժողովրդավարությունը, ուրեմն հասարակության ներսում խնդիր ունենք»:

Անդրադառնալով նաև խոսքի ազատությանը՝ Սաֆարյանն ավելացրեց. «Հայստանում խոսքի ազատութոյունը սահմանափակ է»:

«Մեդիամաքս»-ի գլխավոր խմբագիր Դավիթ Ալավերդյանը, չհամաձայնվելով Ստեփան Սաֆարյանի տեսակետի հետ, ասաց. «Արտահայտվելու առումով մենք ունենք ազատություն, որին նպաստել է համացանցի զարգացումը»: Այս կարծիքի հետ համաձայնվեց նաև բլոգեր Տիգրան Քոչարյանը:

Դեմկուսի նախագահ Արամ Սարգսյանը, փոքր-ինչ փոխելով թեմայի ուղղությունը, նշեց. «Եթե հասարակության միջին խավը չի կազմում 70%, այդ հասարակության մեջ չի կարող լինել ժողովրդավարություն: Այսինքն՝ աղքատների և մեծահարուստների միջև եղած այդ վիհը, անարդարությունը արդեն իսկ զրկում է մեծամասնությանն իր իրավուքներից»:

Անդրադառնալով խոսքի ազատության խնդրին՝ Արամ Սարգսյանն ասաց. «Հետո՞ ինչ, որ ձեր բլոգերում կամ ցանցում ազատ արտահայտվելու հնարավորություն ունեք։ Ինչ ուզում եք ասեք, եթե իշխանությունը չի ընկալում ձեր կարծիքը, չի ընդունում ձեր ասածը, և չի պատասխանում ձԵր ցանկություններին, այդ ազատությունն ու՞մ է պետք»:

Ամփոփելով քննարկումը ՝«Կենդանի մատյան» հաղորդման վարող Ռուբեն Աղուզումցյանը, դիմելով հանդիսատեսին և հյուրերին,  ասաց. «Եկե՛ք անենք այնպես, որ իրոք դառնանք ժողովրդավար պետություն»: