Թուրքական շաբաթ. Էրդողանի դեմ դատական որոշումից մինչև Գյուլի վերադարձը քաղաքականություն

Թուրքիայում նախընտրական թեժացումները, Էրդողանի անվան շուրջ գրանցվող զարգացումները, ինչպես նաև Գալիպոլիի միջոցառումների ձախողման մասին շշուկները մի քանիսն են այն կարևոր թեմաներից, որոնք այս շաբաթ տեղի ունեցան Թուրքիայում: «Արմենպրես»-ը հետևել է այդ իրադարձություններին՝ առանձնացնելով դրանցից ամենաուշագրավները:

Շաբաթվա սկզբին Թուրքիայի Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հանդես եկավ հետաքրքիր հայտարարությամբ' Հրանտ Դինքի սպանության վերաբերյալ: Նա հայտարարեց, որ թեև իրավաբան չէ, սակայն տեսնում է, որ «Ակոս»-ի հայ խմբագրապետի սպանությունը ոչ թե սովորական դեպք է եղել, այն կանխամտածված հանցագործություն:

Շուտով Էրդողանը հայտնվեց մի հետաքրքիր պատմության կիզակետում. դատարանը 10 հազար լիրա (շուրջ 4,000 ԱՄՆ դոլար) տուգանք սահմանեց Թուրքիայի Նախագահի համար' հայ-թուրքական հաշտեցմանը նվիրված արձանը վիրավորելու, այն «հրեշավոր» անվանելու համար:

Այս շաբաթ Էրդողանի անվան շուրջ պտտվող հետաքրքրական տեղեկություններից էր նաև այն, որ Էրդողանին հրամցվող ուտելիքը և խմիչքները նախապես փորձվում են հատուկ համտեսողների կողմից, որպեսզի դրանք հանկարծ թունավորված չլինեն: Հայտնի դարձավ, որ նոր նախագահական պալատում կա հինգ մարդուց բաղկացած հատուկ «շտապօգնության անձնակազմ», որն օրվա 24 ժամին հետևում է Էրդողանի ուտելիքների և խմիչքների անվտանգությանը:

Այս շաբաթ Թուրքիայի վարչապետ Ահմեդ Դավութօղլուն պաշտոնական այցով գտնվում էր ԱՄՆ-ում: Հանդիպելով տեղի թուրքական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ՝ նա բաց չէր թողել հարմար պահը և հորդորել էր նրանց համախմբվել, «ուս ուսի տալ» Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին տարվող աշխատանքների հարցում: Հետաքրքիր է, որ կազմակերպված հանդիպմանը, Դավութօղլուի պատվիրակությունը հանկարծակիի է եկել, երբ հյուրանոցի մուտքում նրանց դիմավորել են բողոքի ակցիայի մասնակիցները: Դավութօղլուն և նրան ուղեկցող թուրքական կառավարության երկու նախարարներն ու Ստամբուլի քաղաքապետը ստիպված հյուրանոց են մտել հետնամուտքով:

Թուրքիայի Կոնիա նահանգում այս շաբաթ իրականացվող թուրք-ադրբեջանական զինավարժությունների ժամանակ մարտի 5-ին ռազմական ինքնաթիռ կործանվեց, որի երկու օդաչուներն էլ զոհվեցին: Ինքնաթիռի կործանվելու պատճառը դեռևս հայտնի չէ:

Շաբաթը թուրքական ինքնաթիռների համար անհաջող էր. «Թուրքական ավիաուղիներ» ընկերության ինքնաթիռը հերթական անհաջող վայրէջքը կատարեց' այս անգամ Նեպալի օդանավակայաններից մեկում: Անհաջող վայրէջքից հետո ինքնաթիռը դուրս եկավ թռիչքավայրէջքային ուղուց, ինչի արդյունքում մեկ ուղևոր վիրավորվեց: Ինքնաթիռի ուղևորներին տարհանեցին, վիրավորին տարան հիվանդանոց:

Թուրքիայում ամռանը կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին երկրի քաղաքական դաշտում շարունակվում են նոր զարգացումները: Թուրքիայի կառավարության երեք նախարար հրաժարական տվեցին' կապված հունիսին անցկացվելիք խորհրդարանական ընտրությունների հետ: Նրանք են՝ արդարադատության նախարար Բեքիր Բոզդաղը, ներքին գործերի նախարար Աֆգան Ալան, տրանսպորտի և հաղորդակցության նախարար Լյութֆի Էլվանը:

Ընտրությունների քարոզարշավը դեռ չմեկնարկած՝ սկսեց տարածվել տեղեկությունն այն մասին, որ Թուրքիայի 11-րդ նախագահ Աբդուլլահ Գյուլը, ում պաշտոնավարման ժամկետը լրացել էր 2014 թվականի օգոստոսին, մտադիր է վերադառնալ մեծ քաղաքականություն: Ըստ թուրքական ԶԼՄ-ների' իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (AKP) ազդեցիկ դեմքերը ցանկանում են, որպեսզի Գյուլը պատգամավորի թեկնածու առաջադրվի առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում և ակտիվ գործունեություն ծավալի կուսակցության մեջ:

Շաբաթվա վերջին թուրքական հակաէրդողանական «Զաման» պարբերականը նոր հրապարակում արեց, որտեղ կրկին գրեց այն մասին, թե երկրում Գալիպոլիի նախապատրաստությունները մտել են փակուղի: Մեջբերելով Չանաքքալեի քաղաքապետի խոսքերը՝ լրատվականը գրեց, որ թեպետ մոտենում է Գալիպոլիի մարտերի հարյուրամյակը, իսկ դեռ երեք տարի առաջ Չանաքքալեի նահանգապետարանում հիմնվել էր այդ աշխատանքները համակարգող կենտրոն, այդուհանդերձ որևէ հստակ դիրքորոշում, կապված հարյուրերորդ տարվա տոնական միջոցառումների հետ, դեռևս չի կայացվել:

Ամփոփեց Արաքս Կասյանը