Թուրքական շաբաթ. Գյուլի հայաստանյան այցի վերաբերյալ նոր մանրամասներից մինչև Թուրքիայի նախկին նախագահի մահը

Թուրքիայի նախկին նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի խորհրդականի կողմից աղմկալի գրքի հրապարակումը, Պուտին-Էրդողան հանդիպման ժամանակ ի հայտ եկած սկանդալը, նախկին նախագահ Սուլեյման Դեմիրելի մահը և կոալիցիայի շուրջ շարունակվող բանակցությունները մի քանիսին էին այն իրադարձություններից, որոնք այս շաբաթ տեղի ունեցան Թուրքիայում: «Արմենպրես»-ը հետևել է այդ իրադարձություններին և առանձնացրել դրանցից ամենաուշագրավները:

Այս շաբաթ այտնի դարձավ, որ Եվրոպական խաղերի բացման արարողությանը հետևելու նպատակով Բաքու մեկնած Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդիպումը մեկնարկել է սկանդալով: Թուրքական արարողակարգը Բաքվում տապալվել էր՝ հանդիպմանը ժամանակից շուտ կանչելով Էրդողանին, ով ստիպված էր եղել երկար ժամանակ բանակցությունների սրահում սպասել ՌԴ նախագահին:

Անցնող օրերին Թուրքիայում լույս տեսավ նախկին նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի գլխավոր խորհրդական Ահմեդ Սևերի հեղինակած «Աբդուլլահ Գյուլի հետ 12 տարի. ապրեցի, տեսա, գրեցի» գիրքը, որը տարատեսակ խոսակցությունների առիթ դարձավ: Ի թիվս այլ թեմաների՝ գրքում ներկայացվեցին նաև մանրամասներ 2008 թվականին Գյուլի՝ Հայաստան կատարած այցելության մասին: Մասնավորապես, հայտնի դարձավ, որ այդ այցին դեմ են եղել երկրի արտաքին գործերի նախարարությունը, Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետը և այն ժամանակվա վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը:

Հունիսի 16-ին կյանքի 91-րդ տարում մահացավ Թուրքիայի 9-րդ նախագահ Սուլեյման Դեմիրելը, ով շնչուղիների ինֆեկցիայի և սրտի անբավարարության պատճառով հունիսի 13-ից տեղափոխվել էր հիվանդանոց: Դեմիրելի մահվան առնչությամբ Թուրքիայի վարչապետ Ահմեդ Դավութօղլուն երկրում եռօրյա ազգային սուգ հայտարարեց:

Հունիսի 19-ին՝ Դեմիրելին հրաժեշտ տալու արարողությունից հետո, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում մեջլիսի խոսնակ Ջեմիլ Չիչեքի գրասենյակում հանդիպեցին Գյուլն ու Էրդողանը: Չիչեքի մասնակցությամբ և շուրջ 50 րոպե տևողությամբ հանդիպման մանրամասները, այդուհանդերձ, չներկայացվեցին:

Երկրում այս շաբաթ ևս չդադարեցին խոսակցությունները կոալիցիա կազմելու վերաբերյալ: Թուրքիայի քրդական Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության (ԺԴԿ) առաջնորդ Սելահաթթին Դեմիրթաշը նոր հայտարարություն արեց՝ չբացառելով, որ իր կուսակցությունը կարող է աջակցել իշխող «Արդարություն և զարգացում» (ԱԶԿ) ու քեմալական Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունների (ՀԺԿ) կողմից կազմվող կոալիցիային: «Եթե ԱԶԿ-ն և ՀԺԿ-ն կազմեն մի կոլաիցիա, որտեղ ներառված լինեն նաև մեր սկզբունքները, մենք նրանց դրսից կաջակցենք»,- նշեց քրդական կուսակցության առաջնորդը:

Կոալիցիայի վերաբերյալ նոր հայտարարություն արեց ՀԺԿ առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն, որը քննարկման մեծ առիթ դարձավ: Նա առաջարկեց կազմել ընդդիմադիր երեք կուսակցություններից բաղկացած կոալիցիա, որտեղ վարչապետի պաշտոնը կզբաղեցնի «Ազգայնական շարժում» կուսակցության ղեկավար Դևլեթ Բահչելին:

Քեմալական կուսակցության առաջնորդը նոր բացահայտում արեց խորհրդարանական ընտրություններից անմիջապես հետո նախագահ Էրդողանի և ՀԺԿ նախկին ղեկավար, Անթալիայից ընտրված պատգամավոր Դենիզ Բայկալի հանդիպման վերաբերյալ: Նա հայտնեց, որ հանդիպումից հետո խիստ քննադատության է ենթարկել Բայկալին, ով հանդիպման վերաբերյալ շատ քիչ մանրամասներ է տրամադրել իրեն:

Թուրքիայի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը վերջապես հայտարարեց 25-րդ գումարման նստաշրջանի խորհրդարանական ընտրությունների վերջնական արդյունքները: Ստացած ձայների արդյունքում թուրքական մեջլիսում ԱԶԿ-ն ստացավ 258 պատգամավորական մանդատ, քեմալակամ ՀԺԿ-ն' 132, իսկ ազգայնական ԱՇԿ-ն և քրդական ԺԴԿ-ն' 80-ական մանդատ:

Շաբաթվա վերջին հայտնի դարձավ, որ վատացել է Թուրքիայի 10-րդ նախագահ Ահմեդ Նեջդեթ Սեզերի առողջական վիճակը, ով տեղափոխվել է Անկարայի հիվանդանոց: Անկարայի հիվանդանոցից արած պարզաբանման մեջ հաղորդվեց, որ նախագահի մոտ լուրջ խնդիրներ չեն հայտնաբերվել, և արդեն առավոտյան նրան հիվանդանոցից դուրս կգրեն:

Ստամբուլի հայերի կողմից հիմնված «Նոր Զարթոնք» նախաձեռնության անդամներն այս շաբաթ Էդիրնեքափըի հայկական գերեզմանատան մոտ հարգանքի տուրք մատուցեցին 1915 թվականին Հայոց ցեղասպանության ժամանակ սպանված սոցիալիստ գործիչ Մաթեոս Սարգսյանի (Փարամազ) և 19 այլ հեղափոխական գործիչների հիշատակին:

Ամփոփեց Արաքս Կասյանը