Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը պայմանավորվել են ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման շուրջ. Վլադիմիր Կարապետյանի ելույթը

Սիրելի' ժողովուրդ,

Ապրիլի 3–ին Բաքվում Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները ընդունել են Համատեղ հայտարարություն, որում ընդգծվում է. «ԼՂ հակամարտության ամենաարագ կարգավորման կարեւորությունը ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության եւ սահմանների անխախտելիության ապահովման հիման վրա...»։

Պարզ խոսքերով ասած, Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը պայմանավորվել են, որ Ղարաբաղյան հակամարտությունը պետք է կարգավորվի Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության շրջանակներում, վերջինիս միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում: Այսինքն, այս փաստաթղթով միջնորդներից մեկը կանխորոշել է հակամարտության կարգավորումը:

Նման խայտառակ փաստաթղթի ընդունումից հետո դուք լսե՞լ եք որեւէ արձագանք ՀՀ ԱԳՆ-ից: Լավ, ինչպե՞ս կարելի է Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում նման անընդունելի զարգացումը թողնել անպատասխան:

Մեր ժողովրդի գլխին բերած հարյուրավոր աղետներից բացի, այս իշխանությունները նաեւ Ղարաբաղյան բանակցային գործընթացը այնպիսի անմխիթար վիճակի են հասցրել, որ նույնիսկ արձագանքելու ունակությո՛ւնն են կորցրել:

Հայաստանից բացի, անհասկանալի է նաեւ Ղարաբաղի իշխանությունների քար լռությունը: Այնպիսի տպավություն է, կարծես դա իրենց չի վերաբերում: Չէ՞ որ հենց Ղարաբաղի ճակատագրին են անդրադառնում բարեկամական Ռուսաստանը եւ հակառակորդ Ադրբեջանը՝ ասելով, որ կոնֆլիկտի լուծումը Ադրբեջանի սահմանների մե՛ջ են տեսնում: Բա չե՞ք հասկանում, որ Ադրբեջանը կօգտվի այս իրավիճակից՝ դառնալով ավելի ագրեսիվ:

Ինչու՞մն է նման զարգացումների վտանգը: Նման փաստաթղթի ի հայտ գալը ուղիղ ճանապարհ է բացում Ադրբեջանի համար՝ նույն ձեւակերպումներով ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդում բանաձեւ ներկայացնելու համար: Եթե նախկինում կար վստահություն, որ միջնորդներից առնվազն Ռուսաստանը վետո կդնի նման վտանգավոր զարգացման վրա, ապա Բաքվի փաստաթուղթը վկայում է, որ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշումը կտրուկ փոխվել է եւ այսօր արդեն հավասարակշռված չէ:

Այսինքն, Ս. Սարգսյանը, Ռուսաստանի հետ ռազմավարական հարաբերությունների մասին բարձրակոչ խոսքեր ասելով, դրանք իջեցրեց աննախադեպ ցածր մակարդակի։ Այսօր Մոսկվան չունի նախկին վստհությունը Հայաստանի նկատմամբ:

Ադրբեջանն էլ, տեսնելով ինչպիսի ապիկար եւ հանցագործ ռեժիմ է հաստատվել Հայաստանում, որի օրոք ամրապնդում է իր դիրքերը, շունչը բռնած սպասում է մեր ընտրություների ավարտին՝ երազելով Ս. Սարգսյանի հաղթանակը: Իսկապես, Ադրբեջանին ավելի մեծ նվեր ո՞վ կարող էր բերել, եթե ոչ Սերժ Սարգսյանը:

Դեռ Բաքվի հռչակագրի թանակը չչորացած, նոր մտահոգիչ լուր եկավ Բրյուսելից. Եվրոպական Խորհրդարանը ընդունել է բանաձեւ, որը խայտառակ պահանջներ է պարունակվում Հայաստանից:

Այսպես, պահանջելով վերադարձնել օկուպացված տարածքները Ադրբեջանի հսկողության տակ՝ առաջին անգամ կոչ է արվում Հայաստանին՝ ժամկետային զինծառայողներ չուղարկել Ղարաբաղ: Այլ լեզվով ասած, Եվրոպան ճանաչում է, որ Ղարաբաղում գտնվում են ոչ թե Ղարաբաղի, այլ՝ Հայաստանի զինվորները: Այս հաստատումից հետո մեկ քայլ է մնում, որ մեզ հայտարարեն զավթիչ:

Աննախադեպ է նաեւ, որ Եվրոպան անհրաժեշտ է համարում հետաքննել Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները՝ ավելացնելու օկուպացված /իրենց ձեւակերպումն է/ տարածքներում հայկական բնակչությունը: Փաստաթուղթը պարունակում է մի շարք վտանգավոր այլ ձեւակերպումներ, որոնց կանդրադառնանք հաջորդիվ:

Այս երկու փաստաթղթերը ռեժիմի հերթական հանցավոր ձախողումներն են: Դադարեցնելով Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը եւ ավելի թշնամացնելով Թուրքիային Հայաստանի նկատմամբ՝ սերժական վարչակարգը նոր տառապանքներ է բերում Հայաստանին ու Ղարաբաղին:

Ուստի, այսօրվա միակ հրամակայանը պետք է լինի այս բռնակալներից օր առաջ ազատվելը:

Ո՛չ մի ձայն հանցավոր ռեժիմին:

Վլադիմիր Կարապետյան