Սիրիական ճգնաժամը խորանում է

Սիրիայում պատերազմը շարունակվում է: Դրա անկանխատեսելիությունն ավելի է մեծացել օգոստոսի 24-ին, թուրքական ներխուժումից հետո: Պաշտոնական Անկարան, որի ռազմական գործողություններն արժանացել են ՌԴ-ի, Իրանի և Սիրիայի իշխանությունների լռելայն համաձայնությանը չի էլ թաքցնում, որ իր հիմնական թիրախը ոչ թե «Իսլամական պետություն» խմբավորումն է, այլ՝ քրդերը:

Թուրքիան մտահոգված է Սիրիայի հյուսիսում քրդական պետության ստեղծման հեռանկարով: Եվ ընձեռնված առիթն օգտագործում է քրդական գործոնը չեզոքացնելու համար:

Քրդական ազդեցության սահմանափակումը տարբեր պատճառներով ձեռնտու է նաև Դամասկոսին, Մոսկվային, Թեհրանին:

ԱՄՆ իշխանությունները չեն ընդդիմանում թուրքական ներխուժմանը: Մի կողմից Վաշինգտոնում խանդավառված չեն քրդական պետության ստեղծման հեռանկարով, մյուս կողմից անթույլատրելի են համարում թուրքական զինուժի և «Իսլամական պետության» դեմ պայքարում իրենց դաշնակից համարվող քրդական ինքնապաշտպանական ուժերի բախումները:

Սիրիայի և նրա նախագահ Բաշար ալ Ասադին աջակցելու հարցում Ռուսաստանի և Իրանի դիրքորոշումները համնկնում են: Սակայն այս երկու երկրների ռազմավարական դաշինքը նույնպես չի կայանում,փոխադարձ վստահության իսպառ բացակայության պատճառով:

Այսպիսի բազմաշերտ և փակուղային ճգնաժամ է ձևավորվել Սիրիայում՝ հումանիտար աղետի իրական հետևանքով:

Օգոստոսի 26-ին Ժնևում, ԱՄն պետքարտուղար Ջոն Քերին և ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը 12 ժամ բանակցեցին: Հնչեցին լավատեսական հայտարարություններ սիրիական հարցում համագործակցության պատրաստակամության մասին հավաստիացումներ, սակայն Մոսկվայի և Վաշինգտոնի դիրքորոշումնրում էական հակասությունները պահպանվում են:

Դրանք վերաբերվում են թե կարգավորման բովանդակությանըն ու ձևաչափին, և թե Բաշար Ասադի քաղաքակական ճակատագրին: Երկու երկրների դվանագիտական գերատեսչությունների ղեկավարները Ժնևում շրջանցել են վիճահարույց հարցերը և քննարկել են երեք խնդիր՝ համագործակցության խորացումը «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման դեմ պայքարում, 48-ժամյա հրադադար Հալեպում և վերջապես երկխոսության վերսկսում Սիրիայի իշխանությունների և նրան ըննդդիմացող ապստամբների միջև:

Քերի-Լավրով երկարատև հանդիպումն առայժմ որևէ կերպ չի ազդել Սիրիայում ծավալվող իրադրրձությունների վրա:

Այս պատերազմում զոհերի թիվը մոտեցել է 300.000-ի սահմանագծին , հինգ միլիոն մարդ դարձել է փախստական, խնդիրներ ստեղծելով Թուրքիայում և միգրացիոն քաղաքականության հարցով ճգնաժամ հարուցելով Եվրոպայում:

Արևմուտք-Ռուսաստան հակադրությունը միայն խորացնում է սիրիական ճգնաժամը: Շատերը հիմա էլ սպասում են Պեկինում նախատեսվող 20-յակի գագաթնաժողովին, որում չի բացառվում Օբամա-Պուտին ոչ ֆորմալ հանդիպումը:

Լավատեսության հիմքերը քիչ են, սակայն գուցե  Սպիտակ տնից հեռացող Օբաման խիզախի պաշտոնավարման մայրամուտը նշանավորել պատմական որևէ նախաձեռնությամբ:

Սարգիս Հակոբյան