Ալիևը սպառնում է նոր պատերազմով. եկել է Արցախի անկախությունը ճանաչելու ժամանակը

Երեկ Ադրեջանում մեկնարկել են լայնամասշտաբ զորավարժություններ: Վարժանքներին մասնակցում է
են մինչև 60 հազար զինվորական, ավելի քան 50 ինքնաթիռ և ուղղաթիռ, 150-ից ավելի տանկ, 700 հրթիռահրետանային համակարգ: Վարժանքների մի մասն անցկացվում է հայկական տարածքներին սահմանամերձ զորավարժարաններում։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն երեկ եղել է առաջնագծում՝ իր ներկայությամբ կարևորություն հաղորդելով մեկնարկած զորավարժություններին։ Սակայն ավելի ուշագրավ է այն հանգամանքն, որ Ալիևը ռազմատենչ նոր հայտարարություններ է արել՝ նոր պատերազմի սանձազերծման ակնհայտ սպառնալիքով։

«Մենք մեր հողի վրա ենք, սա Ադրբեջանն է: Լելե Թեփեն նույնպես Ադրբեջան է, Շուշին նույնպես Ադրբեջան է, Խանքենդին նույնպես Ադրբեջան է: Մենք չենք հավակնում ոչ մեկի հողին, սակայն մեր հողերի վրա մենք երբեք թույլ չենք տա երկրորդ հայկական պետություն: Ապրիլյան մարտերը ևս մեկ անգամ ապացուցեցին դա»,- հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահը։

Ուշագրավ է, որ ապրիլյան պատերազմը Ալիևի կողմից որակվել է «պատմական հաղթանակ» արտահայտությամբ: Ասել կուզի, որ Ադրբեջանը ձգտում է ստեղծել հանրային կոնսոլիդացիա՝ նոր հնարավոր պատերազմի շուրջ։ Կասկածից վեր է, որ մեկնարկած զորավարժություններն անցկացվում են սպառազինությունների վերահսկման միջազգային պարտավորությունների կոպտագույն խախտումներով։ Ալիևի երեկվա հայտարարություններն, ինչպես նաև այն հանգամանքն, որ նախօրեին ադրբեջանական զինուժն ականանետերի կիրառմամբ արկակոծել է Թալիշի և Յարըմջայի ուղղություններով տեղակայված՝ ԼՂ պաշտպանության բանակի մարտական դիրքերը՝ հուշում են, որ Ադրբեջանը բացահայտ արհամարհում է միջազգային հանրության կարծիքը: Բաքուն, իհարկե, փորձում է ճնշում բանեցնել ԵԱՀԿ արտգործնախարարների վրա, ովքեր մյուս ամսվա սկզբին հանդիպելու են Համբուրգում։ Մյուս կողմից, այս իրադարձությունը չի «ջգում» այն մակարդակին, որպեսզի Բաքուն միայն այդ պատճառով գնար նման սրման։ Ըստ ամենայնի, Ալիևն այլ հաշվարկներ ունի, ըստ որոնց՝ նոր լոկալ պատերազմի համար բարենպաստ առիթ են ստեղծել ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում Դոնալդ Թրամփ հաղթանակը, այդ երկրում իշխանության փոխանցման փուլը։
Եվ վերջապես՝ Ադրբեջանի պատերազմական նոր հայտը «լեգիտիմացվում» է ռուս-թուրքական նորոգված դաշինքով։ Հատկապես վերջին հանգամանքը և ԱՄՆ ենթադրյալ պասիվությունը մեր տարածաշրջանում՝ կարող են խթան հանդիսանալ Ադրբեջանի ռազմատենչության համար։

Հայաստանի ղարաբաղյան քաղաքականությունը կոշտացել է և հարստացել է նոր նրբերանգներով, որոնք երեկ Ստեփանակերտում հնչեցրեց Հայաստանի ԱԳ փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը։ Խոսելով բանակցային գործընթացի ներկայիս փուլի մասին՝ Քոչարյանը նշել է, որ այն պետք է բաժանել երկու հարթակի. «Մեկը բուն բանակցություններն են՝ կապված կարգավորման հետ: Երկրորդը՝ բանակցություններ, որոնք ուղղված են զինադադարի ռեժիմի ամրապնդմանը: Այսօր մենք խոսում ենք միայն երկրորդ հարթակի մասին, որովհետև, ինչպես բազմիցս ասել ենք, քանի կան կրակոցներ, սադրանքներ, խոսել, որ բանակցություններում կարող է առաջընթաց լինել, ուղղակի միամտություն է: Այդ տեսակետից այս վերջին սադրանքները ևս մեկ անգամ հուշում են, որ պետք է օր առաջ սկսել կյանքի կոչել Վիեննայի համաձայնությունները»: Ուշադրություն դարձրեք այն հանգամանքի վրա, որ Հայաստանի արտգործնախարարի տեղակալը չի հիշատակում Սանկտ-Պետերբուրգի հանդիպման մասին՝ դիվանագիտական մակարդակում վերահաստատելով, որ Հայաստանը մտադիր չէ քննարկել տարածքային զիջումներին վերաբերող որևէ հարց։

Դրանով հանդերձ՝ նկատեմ, որ պաշտոնական Երևանի դիրքորոշումն արդեն համարժեք չէ վերջին օրերի լարվածությանն ու Բաքվի ռազմատենչությանը։ Միշտ դեմ եմ եղել այնպիսի նախաձեռնություւնների, որոնք կարող են վտանգել բանակցային գործընթացը։ Սակայն այն, ինչպես նաև կարգավորման գործընթացը հետևողականորեն վիժեցվում է Ադրբեջանի կողմից։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունն, ըստ ության, չի կարողանում կամ չի ուզում զսպել Ադրբեջանի ագրեսիվ քաղաքականությունը։ Այս իրավիճակում՝ ԼՂՀ անկախության ճանաչումը Հայաստանի կողմից՝ այլընտրանք չունի։ Սա ոչ թե միջազգային հանրությանն ուղղված դեմարշ է կամ կարգավորման գործընթացը վիժեցնելու փորձ, այլ համարժեք պատասխան Բաքվի քաղաքականությանը։ Նաև մեսսիջ միջազգային հանրությանը կամ առանձին պետությունների, որ իրենց օրակարգում կամ հարաբերություններում չփորձեն սակարկության առարկա դարձնել Արցախի անկախությունը կամ քննարկել հայկական կողմի միակողմանի զիջումների հարցը։

Դարձյալ պատերազմի հեռանկարն իրական է։ Կարևոր է դրան պատրաստ լինել՝ ռազմական և դիվանագիտական առումներով։

Սարգիս Հակոբյան