Մարսի վրա ածխածինը հրաբխային ծագում ունի

Գիտնականները պարզել են, որ մարսյան երկնաքարերում պարունակվող ածխածինն իսկապես գոյացել է Մարսի վրա, սակայն ոչ թե կենդանի օրգանիզմերի գործունեության ընթացքում, այլ Կարմիր մոլորակի ընդերի քիմիական պրոցեսների։ Աշխատանքը հրապարակված է ScienceExpress պարբերականում, որի համառոտ բովանդակությունը ներկայացնում է Կարնեգիի Ինստիտուտը։

Գիտնականները մշակման են ենթարկել երկնաքարի 11 նմուշ, որոնց տարիքը մոտ 4 միլիարդ տարի է։ Դրանցից 10-ի կազմում հայտնաբերվել է զգալի քանակությամբ ածխածին, որի միացությունները պարփակված էին բյուրեղանյութում։

Երկնաքարերի քիմիական անալիզի համար գիտնականներն օգտագործել են ռամանյան սպեկտրոսկոպիա (լույսի կոմբինացիոն ցրում), որը թույլ է տալիս որոշել օնյեկտի մակերևույթի քիմիական բաղադրությունը արտացոլված սպեկտրի միջոցով։ Երկնաքարի բաղադրության մեջ հնարավոր է եղել գտնել բարձր մոլեկուլային գրաֆիտ և ցածրմոլեկուլային «բեկորներ»՝ ֆենանտրեն, անտրացեն, պիրեն և այլն։

Դրանք երկրաքիմիական ծագման վերաբերյալ եզրակացությունը հեղինակներն արել են միներալների անալիզի հիման վրա, որոնց քիմիական և իզոտոպային բաղադրությունը վկայում է այն, որ դրանք կազմավորվել են մագմայի սառելու հետևանքով, այլ ոչ՝ կենդանի օրգանիզմների մնացորդների նստվածներից։ Ջերմաստիճանը, որի ներքո կազմավորվել են ածխածին պարունակող նյութերը, կազմել է 1200-1300 աստիճան։ Դա անհամատեղելի է անգամ ամենաջերմադիմացկուն կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեության հետ։

Մարսյան լեռնային ապարները Երկիր մոլորակ են հասել Մարսի հրաբուխների ժայթքումների կամ մեծ աստերոիդների հետ բախումների արդյունքում։ Տվյալ պահին հստակորեն պարզված է 34 երկնաքարերի մարսյան ծագումը, որոնցից առաջինը գտնվել է 1911 թվականին։ Դրանց ուսումնասիրության արդյունքում գիտնականները փորձում էին պատասխանել արդեն մի քանի դար տևող հարցին՝ Մարսի վրա եղե՞լ է երբևէ կյանք, թե՞ ոչ։